Hơn 1,5 triệu tỷ đồng đầu tư hạ tầng: Mở rộng dư địa cho doanh nghiệp

Giai đoạn 2026 - 2030, đầu tư hạ tầng được tăng tốc với 132 dự án trong các lĩnh vực đường bộ, đường sắt, hàng không, hàng hải và đường thuỷ, khoa học công nghệ.

Trong 132 dự án, lĩnh vực đường bộ có 54 dự án với nhu cầu hơn 238.000 tỷ đồng.

Theo Vụ Kế hoạch - Tài chính, Bộ Xây dựng, qua rà soát, hoàn thiện kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 để báo cáo cấp có thẩm quyền cho thấy, tổng nhu cầu vốn ngân sách Trung ương cần bố trí phục vụ đầu tư 132 dự án do Bộ Xây dựng làm cơ quản chủ quản đầu tư khoảng hơn 1,5 triệu tỷ đồng. Trong đó, có 47 dự án chuyển tiếp và 85 dự án khởi công mới.

Trong 132 dự án, lĩnh vực đường bộ có 54 dự án với nhu cầu hơn 238.000 tỷ đồng. Lĩnh vực đường sắt có 20 dự án với nhu cầu hơn 1,1 triệu tỷ đồng.

Lĩnh vực hàng không có 12 dự án với nhu cầu hơn 23.500 tỷ đồng. Lĩnh vực hàng hải và đường thuỷ có 14 dự án với nhu cầu hơn 78.000 tỷ đồng

Có 32 dự án khoa học công nghệ, quản lý nhà nước, giáo dục đào tạo… cần đầu tư với nhu cầu hơn 18.000 tỷ đồng.

Để triển khai ngay các dự án khởi công mới trong giai đoạn 2026 - 2030, Vụ Kế hoạch - Tài chính nhận định, các chủ đầu tư cần đẩy nhanh công tác chuẩn bị đầu tư, bảo đảm điều kiện quyết định chủ trương đầu tư các dự án ngay sau khi được Thủ tướng Chính phủ thông báo tổng mức vốn trung hạn giai đoạn 2026 – 2030, dự kiến vào tháng 3/2026.

“Trong đó, cần đặc biệt quan tâm tới các dự án để bảo đảm mục tiêu "Đến năm 2030, phấn đấu cả nước có khoảng 5.000 km đường bộ cao tốc" và các dự án hạ tầng chiến lược, các dự án đột phá khoa học công nghệ, chuyển đổi số quốc gia được xác định trong văn kiện Đại hội XIV của Đảng", Vụ Kế hoạch - Tài chính đề nghị.

Được biết, riêng năm 2026, Bộ Xây dựng đã được Thủ tướng Chính phủ giao tổng kế hoạch vốn hơn 133.842 tỷ đồng kế hoạch gồm: gần 131.000 tỷ đồng vốn trong nước và hơn 2.800 tỷ đồng vốn nước ngoài.

Tính đến nay, Bộ đã phân bổ chi tiết toàn bộ kế hoạch cho các chủ đầu tư, dự án để triển khai thực hiện kế hoạch. Trong đó, tổng số vốn phân bổ cho 2 dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam và đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là có 101.737 tỷ đồng.

Số vốn còn lại 32.105 tỷ đồng bố trí để tiếp tục thực hiện 42 dự án chuyển tiếp, thu hồi vốn ứng trước, quyết toán dự án hoàn thành, chuẩn bị đầu tư.

Trong 132 dự án, lĩnh vực đường sắt có 20 dự án với nhu cầu hơn 1,1 triệu tỷ đồng.

Trước đó, tham luận về đột phá phát triển kết cấu hạ tầng trong kỷ nguyên mới, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh từng nhấn mạnh, phát triển hạ tầng chỉ đột phá khi có sự chuẩn bị kỹ về chiến lược, quy hoạch, có mô hình huy động phù hợp và sự vào cuộc mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị.

Hiện thực mục tiêu này, Bộ Xây dựng đề xuất ưu tiên phân bổ nguồn lực cho kết cấu hạ tầng trọng điểm, có tính lan tỏa, liên kết vùng, tạo ra hành lang kinh tế mới, các dự án xây dựng xanh, phát thải thấp.

Chuyển hướng từ "huy động" sang "khơi thông và nuôi dưỡng" các nguồn lực cho đầu tư phát triển hạ tầng. Hoàn thiện cơ chế "Lấy hạ tầng nuôi hạ tầng" thông qua việc khai thác hiệu quả quỹ đất để tái đầu tư; phát triển các công cụ tài chính mới để huy động nguồn vốn nhàn rỗi trong dân và các định chế tài chính quốc tế.

Hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận đất đai, hạ tầng, tín dụng và thông tin quy hoạch, khuyến khích đầu tư tư nhân, đầu tư theo hình thức PPP vào các lĩnh vực trọng yếu để tạo môi trường đầu tư thuận lợi.

Cùng với đó, đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia, tiến tới từng bước tự chủ về công nghệ; đẩy mạnh nghiên cứu, thúc đẩy chuyển giao, ứng dụng và phát triển các giải pháp công nghệ tiên tiến.

Bộ Xây dựng đặt mục tiêu doanh nghiệp Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ thi công đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị, giảm phụ thuộc vào nhà thầu nước ngoài, mà trước hết trong lĩnh vực vận hành khai thác và tiến tới từng bước làm chủ công nghệ thiết kế sản xuất linh kiện, toa xe.

Đẩy mạnh phát triển đô thị thông minh và giao thông thông minh; xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng số đồng bộ, coi đây là "hạ tầng cứng" của nền kinh tế số; nghiên cứu phát triển các loại vật liệu tính năng cao, vật liệu tái chế nhằm tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường.

Bộ trưởng Nguyễn Hồng Minh cũng nhấn mạnh việc đẩy mạnh hội nhập quốc tế trong tình hình mới, nghiên cứu, đề xuất tham gia các dự án hạ tầng để góp phần xây dựng mạng lưới giao thông vận tải kết nối đồng bộ và hiệu quả trong khu vực, đáp ứng yêu cầu phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đất nước trên mọi lĩnh vực trong kỷ nguyên mới.

Nguồn: Hơn 1,5 triệu tỷ đồng đầu tư hạ tầng: Mở rộng dư địa cho doanh nghiệp