Thu nhập không theo kịp giá nhà: Người trẻ nên liều mua căn hộ hay tạm gác giấc mơ an cư?

Khoảng cách ngày càng xa giữa thu nhập và giá nhà

Nhóm người trẻ từ 22 – 40 tuổi đang trở thành lực lượng khách hàng chủ lực của thị trường nhà ở, thay thế thế hệ trung niên. Tuy nhiên, nguồn cung nhà ở tại các đô thị lớn như TP. HCM vẫn hạn chế, trong khi giá liên tục tăng, vượt xa khả năng chi trả của đa số người lao động.

Trên thực tế, nhiều người trẻ đang rơi vào tình cảnh “đủ nhu cầu nhưng thiếu khả năng”. Chị Ngọc Hoa, nhân viên văn phòng tại Phường Sài Gòn - TP.HCM chia sẻ, đầu năm chị tìm mua căn hộ 1 phòng ngủ ở khu vực nội thành và được giới thiệu một số căn hộ có mức giá khoảng 2,3–2,5 tỷ đồng. Chỉ sau vài tháng, giá căn hộ tương tự đã tăng lên gần 3 tỷ đồng.

“Chi phí sinh hoạt, phụng dưỡng cha mẹ và tiết kiệm mỗi tháng đã gần 15 triệu đồng. Nếu vay mua nhà, tôi sẽ phải trả thêm hơn 10 triệu đồng tiền gốc và lãi, vượt quá khả năng hiện tại,” chị Hoa nói.

Tương tự, vợ chồng chị Lan Chi (quê Quảng Ninh) hiện thuê trọ ở Thủ Đức cho biết: “Một căn hộ 2 phòng ngủ cách trung tâm 6 – 8 km hiện có giá 4 – 6 tỷ đồng. Khi gia đình có con nhỏ, người già bệnh yếu và chỉ còn một người đi làm, việc mua nhà, dù là vay mua trả góp với chúng tôi là quá sức”.

Nguồn cung nhà ở tại các đô thị lớn như TP. HCM vẫn hạn chế, trong khi giá liên tục tăng.

Một trường hợp khác là anh Tiến Dũng (ở Nhà Bè - TP.HCM), do tài chính hạn chế nhưng nhu cầu an cư cấp thiết, anh lựa chọn phương án tối ưu chi phí nhất là tìm mua các căn hộ đã bàn giao từ 6 – 8 năm, thậm chí còn vướng pháp lý và chưa được cấp sổ hồng. Trong quá trình tìm hiểu, anh nhận thấy dù chưa có sổ hồng, nhiều căn hộ có vị trí thuận lợi tại quận 4, quận 8 vẫn tăng giá mạnh theo mặt bằng thị trường. Căn hộ chỉ khoảng 50m2, phù hợp cho 1 – 2 người ở, nhưng nay đã có giá khoảng 3,5 tỷ đồng.

Anh Dũng chia sẻ thêm, dù đã đầu tư đất nền tại Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ) từ ba năm trước, anh vẫn bất ngờ trước tốc độ tăng giá của chung cư tại TP. HCM, ngay cả với những căn hộ đã rất cũ hoặc chưa hoàn thiện pháp lý.

“Giá nhà cao vậy nhưng chỉ cần chần chừ là mất cơ hội ngay. Thực sự mình còn hạn chế về tài chính, trong khi có rất nhiều người sẵn tiền mặt. Tôi từng nhiều lần lỡ cơ hội mua chỉ vì chậm đặt cọc, dù mới biết tin rao bán căn hộ đó chỉ 1 – 2 ngày,” anh kể.

Ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), cho biết trong 9 tháng đầu năm 2025, tỷ lệ hấp thụ trên thị trường đạt gần 70%, tương ứng khoảng 60.000 giao dịch, gấp đôi so với cùng kỳ năm 2024. Chỉ số hấp thụ cải thiện mạnh cho thấy mức độ sôi động của thị trường đang tăng rõ rệt.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý phần lớn giao dịch hiện nay đến từ nhóm nhà đầu tư mua bất động sản thứ hai, tức là mua để đầu tư chứ không phải để ở. Điều này phản ánh thị trường vẫn được dẫn dắt chủ yếu bởi dòng tiền đầu tư, trong khi nhu cầu ở thực tiếp tục gặp khó do giá bán đã vượt xa khả năng chi trả của phần lớn người dân.

Cơ hội không hoàn toàn khép lại

Theo các chuyên gia, việc giá nhà tăng nhanh trong thời gian qua xuất phát từ nhiều nguyên nhân: chi phí đầu vào leo thang, quỹ đất khan hiếm, thủ tục đầu tư và giải phóng mặt bằng phức tạp, cùng khó khăn trong khâu định giá và tính tiền sử dụng đất,... Bên cạnh đó, các doanh nghiệp bất động sản thiếu vốn tín dụng, trong khi dòng tiền xã hội lại có xu hướng “trú ẩn” vào bất động sản do biến động của các kênh đầu tư khác như vàng, chứng khoán hay trái phiếu.

Một rào cản lớn thường gặp đối với người mua nhà hiện nay là thu nhập không theo kịp tốc độ tăng giá nhà. Phần lớn người trẻ chỉ tiết kiệm được dưới 20% thu nhập mỗi tháng, trong khi giá bất động sản tăng nhanh hơn tốc độ tích lũy. Cùng với đó, khó khăn tín dụng khiến việc vay mua nhà càng thêm xa vời.

Trao đổi với VietnamFinance, bà Nguyễn Phương Thảo - Cố vấn tài chính Công ty Cổ phần tư vấn đầu tư và quản lý tài sản FIDT cho rằng, dù giá nhà tăng nhanh hơn thu nhập, khả năng sở hữu nhà của người trẻ thu nhập trung bình “không hẳn là bất khả thi”.

“Với nhóm thu nhập từ 20 – 40 triệu đồng/tháng, nếu có kế hoạch tài chính rõ ràng, biết tận dụng đòn bẩy tín dụng trong giai đoạn lãi suất thấp, xây dựng quỹ dự phòng và quản trị dòng tiền chặt chẽ, thì việc mua nhà vẫn hoàn toàn khả thi, bà Thảo nói.

Theo bà Thảo, hạ tầng đang mở ra cơ hội mới cho người trẻ khi TP. HCM đẩy mạnh phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Các khu vực quanh tuyến metro, vành đai hay các đô thị vệ tinh như Thủ Đức, Bình Dương, Đồng Nai, Long An sẽ được hưởng lợi, tạo ra nguồn cung nhà ở vừa túi tiền hơn cho nhóm thu nhập trung bình.

Với người có thu nhập 15 – 20 triệu đồng/tháng, bà Thảo khuyến nghị nên tiếp tục thuê và tích lũy, thay vì mua sớm gây áp lực tài chính. Tuy nhiên, tích lũy chỉ hiệu quả nếu biết lựa chọn, tìm hiểu kênh đầu tư có hiệu suất cao hơn tốc độ tăng giá nhà như cổ phiếu hoặc chứng chỉ quỹ, thay vì chỉ gửi tiết kiệm. “Người trẻ có thể chấp nhận đánh đổi cảm giác ‘an cư’ trong ngắn hạn để ưu tiên an toàn tài chính và tăng trưởng tài sản trong dài hạn,” bà nói.

“Tuỳ theo loại căn hộ, người mua có thể cân nhắc lựa chọn căn hộ nhỏ hoặc chấp nhận di chuyển xa trung tâm. Người mua cũng nên có sẵn ít nhất 20–30% giá trị căn hộ và đảm bảo khoản trả nợ không vượt 50% thu nhập hàng tháng. Đó là mức an toàn để vừa trả nợ, vừa duy trì chi tiêu sinh hoạt,” bà khuyến nghị.

Theo chuyên gia FIDT, trong bối cảnh đô thị hóa mở rộng và chính sách nhà ở xã hội được đẩy mạnh, “giấc mơ an cư” của người thu nhập trung bình vẫn còn hy vọng, miễn là họ biết hoạch định sớm, đầu tư thông minh và chủ động thích ứng với biến động của thị trường.

Nguồn:Thu nhập không theo kịp giá nhà: Người trẻ nên liều mua căn hộ hay tạm gác giấc mơ an cư?