Những ngộ nhận phổ biến của người Việt về đầu tư

Theo ThS. Vũ Thành Công (Thành Công TC), những quan điểm về đầu tư này không chỉ sai lệch về bản chất mà còn âm thầm khiến nhiều người tự đánh mất cơ hội tích lũy tài sản dài hạn.

Tại Việt Nam, mỗi khi nhắc đến hai chữ “đầu tư”, phản xạ quen thuộc của nhiều người là liên tưởng ngay đến rủi ro và sợ mất tiền. Tâm lý này phổ biến đến mức gần như trở thành định kiến xã hội. Việc “mổ xẻ” các ngộ nhận phổ biến không nhằm tô hồng việc đầu tư, mà để giúp nhìn nhận rõ vấn đề và điều chỉnh niềm tin theo hướng thực tế hơn.

Ngộ nhận thứ nhất: Đầu tư chỉ là cờ bạc

Một trong những ngộ nhận lớn nhất là cho rằng đầu tư thực chất chỉ là một hình thức cờ bạc trá hình, nơi người này được thì người khác mất, và tổng cuộc chơi bằng không. Nhiều người tin rằng bước chân vào thị trường tài chính chẳng khác nào bước vào sòng bài, đặt tiền xuống và chờ may rủi quyết định kết quả.

Theo ThS. Thành Công TC - cố vấn tài chính tại Mỹ, chính tư duy này mới là nguyên nhân khiến nhiều người thua lỗ, bởi họ mang tâm thế cờ bạc vào đầu tư.

Cờ bạc hoàn toàn dựa vào may rủi. Người chơi không sở hữu tài sản sản xuất nào, không có hoạt động kinh doanh tạo ra giá trị, và hệ thống được thiết kế để nhà cái luôn có lợi thế dài hạn.

Trong khi đó, đầu tư vào cổ phiếu hay trái phiếu là việc sở hữu một phần doanh nghiệp có thật, nơi tạo ra sản phẩm, dịch vụ, thuê nhân sự và tạo lợi nhuận theo thời gian. Lợi nhuận đó được phản ánh thông qua cổ tức và sự tăng giá của cổ phiếu. Trong hơn một thế kỷ qua, thị trường chứng khoán và trái phiếu tại Mỹ đã ghi nhận xu hướng tăng trưởng dài hạn, bất chấp những giai đoạn biến động mạnh.

Những ngộ nhận phổ biến của người Việt về đầu tư
Tỷ lệ số giai đoạn mà cổ phiếu vốn hóa lớn của Mỹ và tiền mặt vượt lạm phát trong giai đoạn 1926-2023. Dữ liệu cho thấy khi thời gian đầu tư kéo dài, xác suất cổ phiếu mang lại lợi nhuận thực dương tăng mạnh, đạt 100% ở khung 20 năm, trong khi tiền mặt có mức độ ổn định thấp hơn trong dài hạn. Nguồn: Schroders.

Theo thống kê được công bố bởi Schroders dựa trên gần 100 năm dữ liệu thị trường chứng khoán Mỹ, nếu đầu tư trong thời gian rất ngắn như một tháng, xác suất thua lỗ sau khi điều chỉnh lạm phát có thể lên tới khoảng 40%. Tuy nhiên, khi kéo dài thời gian đầu tư lên 12 tháng, tỷ lệ này giảm xuống còn khoảng 30%; trong 5 năm còn 22%; và trong 10 năm chỉ còn khoảng 13%.

Đáng chú ý, không có giai đoạn 20 năm nào mà cổ phiếu vốn hóa lớn tại Mỹ ghi nhận mức lợi nhuận âm sau khi điều chỉnh lạm phát. Những con số này cho thấy rủi ro ngắn hạn là có thật, nhưng xác suất thành công tăng lên đáng kể khi nhà đầu tư kiên nhẫn với tầm nhìn dài hạn.

Bên cạnh đó, yếu tố tâm lý cũng góp phần khiến đầu tư bị nhìn nhận như cờ bạc. Tin tức về thị trường sụt giảm thường xuất hiện dày đặc và gây tác động cảm xúc mạnh, trong khi các giai đoạn phục hồi lại ít được nhấn mạnh. Hiện tượng “loss aversion” trong tài chính hành vi cho thấy con người có xu hướng sợ thua lỗ hơn là kỳ vọng lợi nhuận. Khi liên tục tiếp nhận những tiêu đề tiêu cực, nhiều người mặc định rằng đầu tư là nguy hiểm, trong khi thực tế bức tranh dài hạn phức tạp hơn nhiều.

Ngộ nhận thứ hai: Tôi không đủ kiến thức để đầu tư

Ngộ nhận thứ hai là suy nghĩ rằng bản thân không đủ kiến thức, kinh nghiệm hay thời gian để tham gia đầu tư. Với những người làm công việc chuyên môn như giáo viên, bác sĩ, luật sư hay nhân viên văn phòng, quỹ thời gian rảnh thường hạn chế.

Việc tự mình chọn cổ phiếu riêng lẻ hoặc giao dịch tài sản biến động mạnh có thể khiến họ cảm thấy đang bước vào một “sàn đấu” nơi đối thủ là những người phân tích và giao dịch toàn thời gian.

Những ngộ nhận phổ biến của người Việt về đầu tư

Theo ThS. Thành Công TC, nếu tham gia thị trường với mục tiêu đánh bại những người làm nghề chuyên nghiệp, rủi ro thất bại là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc người không chuyên không thể đầu tư.

Thay vì đối đầu, nhà đầu tư cá nhân có thể lựa chọn hợp tác thông qua các quỹ đầu tư chuyên nghiệp, nơi tiền được quản lý bởi đội ngũ chuyên gia có kinh nghiệm, quy trình phân tích và hệ thống kiểm soát rủi ro bài bản.

Mô hình này cho phép mỗi người tập trung vào công việc chuyên môn của mình để tạo thu nhập, đồng thời ủy thác phần tiền nhàn rỗi cho những người có chuyên môn sâu hơn quản lý.

Dù vậy, việc ủy thác không đồng nghĩa với việc “không cần biết gì”. Theo quan điểm của ông, nhà đầu tư vẫn cần hiểu mình đang đầu tư vào đâu, kỳ vọng lợi nhuận ra sao và chấp nhận mức biến động như thế nào. Sự thiếu hiểu biết dễ dẫn đến hoảng loạn khi thị trường điều chỉnh, và chính cảm xúc mất kiểm soát mới là yếu tố phá hỏng kế hoạch dài hạn.

Ngộ nhận thứ ba: Tôi không có tiền để đầu tư

Một rào cản tâm lý khác là niềm tin rằng phải có số tiền lớn mới có thể bắt đầu. Hình ảnh nhà đầu tư trong suy nghĩ của nhiều người thường gắn liền với những danh mục hàng trăm triệu hoặc hàng tỷ đồng.

Theo nghiên cứu của Deloitte Access Economics, hơn một nửa những người không đầu tư cho rằng họ không có đủ tiền để bắt đầu, và cứ bốn người thì có một người tin rằng cần tối thiểu 10.000 USD mới nên bước vào hành trình xây dựng tài sản.

ThS. Thành Công TC cho rằng đây là một hiểu lầm khiến nhiều người đứng ngoài thị trường suốt nhiều năm. Trong bối cảnh hiện nay, nhờ sự phát triển của hệ thống tài chính và công nghệ, việc đầu tư đã trở nên linh hoạt hơn rất nhiều.

Nhiều sản phẩm cho phép bắt đầu với số tiền nhỏ và không yêu cầu số dư tối thiểu lớn như trước đây. Điều quan trọng không phải là bạn đầu tư bao nhiêu ở thời điểm khởi đầu, mà là bạn bắt đầu sớm đến mức nào và duy trì đều đặn ra sao.

Sức mạnh của lãi kép cho thấy thời gian có vai trò quyết định. Một người đầu tư một khoản vừa phải từ tuổi 25 đến 45 có thể tích lũy nhiều hơn người đầu tư số tiền lớn hơn nhưng bắt đầu muộn hơn 10 năm. Khoảng thời gian bổ sung đó cho phép tài sản sinh sôi và tăng trưởng theo cấp số nhân.

Trong khi đó, việc chờ đợi đến khi “cảm thấy đủ tiền” thường chỉ dẫn đến trì hoãn, bởi cuộc sống luôn xuất hiện thêm hóa đơn, mục tiêu và lý do mới để chưa bắt đầu.

Ngộ nhận thứ tư: Đã quá trễ để bắt đầu

Những ngộ nhận phổ biến của người Việt về đầu tư
Sức mạnh của lãi kép khi đầu tư đều đặn hàng tháng. Kịch bản đầu tư 5 triệu đồng/tháng và 10 triệu đồng/tháng trong thời gian dài cho thấy sự chênh lệch đáng kể về giá trị tài sản tích lũy, đặc biệt khi thời gian được kéo dài liên tục qua nhiều năm.

Ngộ nhận cuối cùng là cảm giác đã quá muộn để đầu tư. Nhiều người ở độ tuổi 30 hoặc 40 nhìn lại và tiếc nuối vì không bắt đầu từ những năm 20. Khi tính toán giả định rằng nếu đầu tư sớm hơn, họ có thể đã tích lũy được số tiền lớn, tâm lý “giá như” dễ khiến họ chùn bước.

Theo ThS. Thành Công TC, thay vì nhìn mãi về quá khứ, điều cần thiết là nhìn về phía trước. Nếu còn trẻ, lợi thế lớn nhất là thời gian. Nếu đã bước vào độ tuổi 30 hoặc 40, lợi thế có thể nằm ở mức thu nhập cao hơn và sự ổn định tài chính lớn hơn so với giai đoạn mới đi làm.

Khả năng đầu tư số tiền lớn hơn và đều đặn hơn hoàn toàn có thể tạo ra khác biệt đáng kể trong dài hạn. Thời gian vẫn sẽ trôi qua dù một người có đầu tư hay không, vì vậy việc bắt đầu ngay ở hiện tại luôn có ý nghĩa hơn việc tiếc nuối những năm đã qua.

Theo ThS. Thành Công TC, trong tài chính cá nhân, trì hoãn thường là quyết định tốn kém nhất. Dù bắt đầu với số tiền lớn hay nhỏ, điều quan trọng là hành động và duy trì kỷ luật. Bởi thời gian không chờ đợi ai, và lựa chọn khôn ngoan nhất là để tiền bắt đầu làm việc càng sớm càng tốt.

Nguồn:Những ngộ nhận phổ biến của người Việt về đầu tư

Thuỳ Dương
vietnamfinance.vn
Chia sẻ

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Người nhập cảnh mang từ 300gram vàng trở lên phải khai báo hải quan

Người nhập cảnh mang từ 300gram vàng trở lên phải khai báo hải quan

Cục Hải quan vừa hướng dẫn thủ tục đối với người nhập cảnh mang theo vàng trang sức, mỹ nghệ, trong đó nhấn mạnh ngưỡng 300gram là mốc bắt buộc phải khai báo.
Lãi suất không còn rẻ, đầu tư gì sinh lời cao?

Lãi suất không còn rẻ, đầu tư gì sinh lời cao?

Ngay cả khi mặt bằng lãi suất không còn rẻ, chứng khoán vẫn là kênh sinh lời vượt trội nếu nhìn vào triển vọng dài hạn của nền kinh tế.
Mỹ lĩnh hậu quả do cú sốc giá dầu

Mỹ lĩnh hậu quả do cú sốc giá dầu

Giá tiêu dùng tại Mỹ trong tháng 3 tăng mạnh nhất trong gần 4 năm, khi xung đột với Iran khiến giá xăng và dầu diesel tăng vọt kỷ lục.
Giá vàng hôm nay 11/4: Vàng nhẫn vọt tăng

Giá vàng hôm nay 11/4: Vàng nhẫn vọt tăng

Giá vàng nhẫn và vàng miếng SJC được các thương hiệu điều chỉnh tăng trong sáng 11/4 sau nhiều phiên biến động.
Phát triển thị trường vốn gắn với an toàn, bền vững

Phát triển thị trường vốn gắn với an toàn, bền vững

Quý I/2026, thị trường vốn ghi nhận những biến động đan xen khi thị trường cổ phiếu điều chỉnh trong ngắn hạn, trong khi thị trường trái phiếu bắt đầu xuất hiện tín hiệu cải thiện. Cơ quan quản lý cho biết đang đồng thời hoàn thiện khung pháp lý và triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao tính minh bạch, mở rộng cơ sở nhà đầu tư và thúc đẩy vai trò huy động vốn trung, dài hạn cho nền kinh tế.
Xung đột Trung Đông thúc đẩy chuyển dịch năng lượng toàn cầu

Xung đột Trung Đông thúc đẩy chuyển dịch năng lượng toàn cầu

Xung đột Trung Đông buộc các quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu dầu mỏ phải ưu tiên năng lượng tái tạo.

Các tin khác

Dragon Capital: Tin tưởng đích đến tăng trưởng của Việt Nam

Dragon Capital: Tin tưởng đích đến tăng trưởng của Việt Nam

Chính phủ kiên định với mục tiêu tăng trưởng GDP 10% cho năm 2026. Việt Nam đang có nền tảng vững chắc để thực hiện mục tiêu đó.
Nền tảng phát triển bền vững của doanh nghiệp

Nền tảng phát triển bền vững của doanh nghiệp

Bà Nguyễn Thị Minh Giang - cựu Tổng Giám đốc Nhân sự tại Mekong Capital và hiện là Nhà đồng sáng lập Newing - đã chia sẻ những bài học đắt giá về quản trị.

'Cú hích' nâng hạng tạo sức bật cho thị trường chứng khoán Việt Nam

Việc FTSE Russell chính thức xác nhận lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên lên mới nổi thứ cấp đánh dấu một bước ngoặt quan trọng, mở ra kỳ vọng về dòng vốn quốc tế quy mô lớn và sự thay đổi về chất trong cấu trúc thị trường.
Châu Âu củng cố quan hệ với châu Á sau xung đột Trung Đông

Châu Âu củng cố quan hệ với châu Á sau xung đột Trung Đông

Mục tiêu cốt lõi của chiến lược xoay trục của Liên minh châu Âu (EU) là xây dựng lợi thế cạnh tranh.
Giá vàng hôm nay 10/4: Động thái lạ, đồng loạt tăng giá mua vào

Giá vàng hôm nay 10/4: Động thái lạ, đồng loạt tăng giá mua vào

Giá vàng trong nước tăng đáng kể trong phiên sáng 10/4. Hiện các thương hiệu đã thu hẹp chênh lệch giữa giá mua vào - bán ra so với phiên trước đó.
Dòng tiền lớn “bắt đáy” Bitcoin, thị trường ETF bước vào cuộc đua mới

Dòng tiền lớn “bắt đáy” Bitcoin, thị trường ETF bước vào cuộc đua mới

Dòng tiền lớn gia tăng tích lũy Bitcoin dưới ngưỡng 70.000 USD/BTC, trong khi Morgan Stanley gia nhập cuộc đua ETF đang tái định hình cục diện thị trường cả về giá lẫn dòng vốn.
Kỳ vọng lãi suất có thể giảm, khi nào?

Kỳ vọng lãi suất có thể giảm, khi nào?

Kỳ vọng lãi suất và tỷ giá ở mức thấp, ổn định, với tác động kỳ vọng từ thị trường quốc tế không thuận lợi ngay từ đầu năm 2026.
Lựa chọn chiến lược của các công ty đa quốc gia tại Việt Nam

Lựa chọn chiến lược của các công ty đa quốc gia tại Việt Nam

Trong cơn bão tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, bài toán “xây nhà máy hay thuê gia công ngoài” đang trở thành câu hỏi chiến lược đối với nhiều tập đoàn đa quốc gia muốn đặt chân vào Việt Nam.
Tiền đề vững chắc để gia nhập thị trường mới nổi chuẩn MSCI

Tiền đề vững chắc để gia nhập thị trường mới nổi chuẩn MSCI

Nâng hạng giúp dòng vốn tối thiểu vào thị trường Việt Nam đạt khoảng 1,7 tỷ USD khi hoàn tất toàn bộ quá trình chuyển đổi.
Ngân hàng rục rịch chia cổ tức, mức cao nhất vượt 31%

Ngân hàng rục rịch chia cổ tức, mức cao nhất vượt 31%

Mùa đại hội cổ đông năm 2026 đang chứng kiến làn sóng ngân hàng công bố kế hoạch chia cổ tức và phát hành cổ phiếu thưởng với tỷ lệ cao. Không ít nhà băng chọn cách vừa trả lợi ích cho cổ đông, vừa tăng vốn để mở rộng dư địa tăng trưởng.
Giá vàng hôm nay 9/4: Vàng nhẫn "bốc hơi" 3 triệu đồng/lượng

Giá vàng hôm nay 9/4: Vàng nhẫn "bốc hơi" 3 triệu đồng/lượng

Giá vàng nhẫn bất ngờ được các thương hiệu điều chỉnh giảm tới hơn 3 triệu đồng/lượng chỉ sau một đêm.
Siết “đòi nợ kiểu khủng bố”, ngân hàng dựng chuẩn ứng xử mới

Siết “đòi nợ kiểu khủng bố”, ngân hàng dựng chuẩn ứng xử mới

Trong bối cảnh nhiều vụ việc mang dáng dấp “đòi nợ thuê” phản cảm đã bị cơ quan chức năng xử lý, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam vừa ban hành bộ quy tắc ứng xử mới, đặt ra ranh giới rõ hơn cho hoạt động thu hồi nợ trong hệ thống tổ chức tín dụng.
Thị trường chứng khoán chờ lực đỡ dòng tiền

Thị trường chứng khoán chờ lực đỡ dòng tiền

VN-Index vẫn duy trì đà tăng trong bối cảnh thanh khoản thị trường suy giảm, kỳ vọng nâng hạng từ FTSE sẽ hỗ trợ cải thiện dòng tiền trong thời gian tới.
Tương lai năng lượng toàn cầu sẽ ra sao sau xung đột Trung Đông?

Tương lai năng lượng toàn cầu sẽ ra sao sau xung đột Trung Đông?

Căng thẳng Trung Đông đang làm gia tăng rủi ro nguồn cung, thúc đẩy biến động thị trường và đẩy nhanh xu hướng chuyển dịch năng lượng toàn cầu.
Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng trước biến động toàn cầu

Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng trước biến động toàn cầu

Các chuyên gia đánh giá áp lực từ giá dầu có thể làm thay đổi cấu trúc rủi ro của chính sách tiền tệ theo hướng thận trọng hơn.
Giá vàng hôm nay 8/4: Vàng nhẫn liên tục đảo chiều, rủi ro chờ phía trước

Giá vàng hôm nay 8/4: Vàng nhẫn liên tục đảo chiều, rủi ro chờ phía trước

Giá vàng nhẫn được các thương hiệu lớn điều chỉnh tăng, giảm trái chiều trong phiên giao dịch sáng 8/4.
Lãi suất tăng: Cạnh tranh tiền gửi hay tín hiệu của cầu tín dụng?

Lãi suất tăng: Cạnh tranh tiền gửi hay tín hiệu của cầu tín dụng?

Lãi suất tăng hiện tại chủ yếu phản ánh cuộc đua giành tiền gửi giữa các ngân hàng, hay là tín hiệu của nhu cầu tín dụng bùng nổ?
Điều gì đứng sau đà rung lắc của giá vàng trong tuần này?

Điều gì đứng sau đà rung lắc của giá vàng trong tuần này?

Giá vàng đảo chiều liên tục trước các tín hiệu trái chiều từ địa chính trị, giá năng lượng và chính sách của Fed. Đằng sau những nhịp rung lắc ngắn hạn là nỗi lo lạm phát và sự bất định đang dần tích tụ.
Xem thêm
Đổi thay nơi ngã ba biên giới Mường Nhé

Đổi thay nơi ngã ba biên giới Mường Nhé

Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng  biển.

Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng biển.

Gỡ thẻ vàng thủy sản gắn với xây dựng kinh tế biển

Gỡ thẻ vàng thủy sản gắn với xây dựng kinh tế biển

Ngày hội văn hóa các dân tộc Việt Nam 2024 sắp diễn ra tại Quảng Trị

Ngày hội văn hóa các dân tộc Việt Nam 2024 sắp diễn ra tại Quảng Trị

[Tổng Hợp] 6 Quy Định Mới Về Đất Đai, Nhà Ở Có Hiệu Lực Tháng 8/2024

[Tổng Hợp] 6 Quy Định Mới Về Đất Đai, Nhà Ở Có Hiệu Lực Tháng 8/2024

WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG  #62

WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG #62

Cụ thể, báo cáo “Điểm lại - Cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam” ấn bản tháng 4/2024 của WB tại Việt Nam ngày 23/4 đã chỉ ra xuất khẩu đang phục hồi, tiêu dùng và đầu tư tư nhân trong nước cũng trên đà tăng dần. Xuất khẩu thực tế dự kiến sẽ tăng 3,5% vào năm 2024, phản ánh sự cải thiện dần dần nhu cầu toàn cầu. Ngoài ra, lĩnh vực bất động sản dự báo phục hồi mạnh hơn vào cuối năm nay và năm sau, thúc đẩy nhu cầu trong nước khi các nhà đầu tư và người tiêu dùng dần lấy lại niềm tin.
Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”

Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”

sản phẩm OCOP
Bác sĩ tư vấn cách phòng tránh bệnh đường hô hấp trong thời tiết giao mùa

Bác sĩ tư vấn cách phòng tránh bệnh đường hô hấp trong thời tiết giao mùa

Trao yêu thương cho em

Trao yêu thương cho em

Nhằm kết nối, sẻ chia với các trẻ em mồ côi cha, mẹ do dịch Covid-19 vừa qua trên địa bàn Cần Thơ. Tạp chí Gia đình Việt Nam tại TP Cần Thơ tổ chức Chương trình nghệ thuật “ Nối vòng yêu thương” diễn ra vào ngày 28/6/2022. Công ty Cổ phần Trầm hương sinh học TTT là đơn vị tài trợ chính cho chương trình với mong muốn các em sẽ đón nhận những tương lai tươi sáng.
Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia

Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia

Ngày 18/4 vừa qua, đối tượng Lê Ngọc Nhất đã dẫn Y Liên cùng 5 người khác gồm 2 nữ, 3 nam không rõ tên tuổi, không quen biết nhau sang Campuchia qua đường mòn biên giới tỉnh Long An.
Giao diện di động