Hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng

Mặc dù nền kinh tế Việt Nam bước vào nửa cuối năm 2026 với nhiều tín hiệu tích cực từ sản xuất, tiêu dùng và đầu tư, tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số,không ít ý kiến cho rằng, cần những cải cách đủ mạnh ở cấp độ vi mô nhằm khơi thông nguồn lực.

Thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất và tăng tốc ứng dụng AI sẽ là những điều kiện then chốt để Việt Nam chuyển sang mô hình tăng trưởng mới. Ảnh: Q.T

Nửa đầu năm 2026, kinh tế Việt Nam ghi nhận nhiều kết quả tích cực khi GDP ước tăng 8,18% - mức cao nhất trong vòng 15 năm, lạm phát tiếp tục được kiểm soát khi CPI bình quân tăng 4,38%, nằm trong mục tiêu Quốc hội đề ra.

Những kết quả tích cực

Thống kê từ Bộ Tài chính cho thấy, bức tranh kinh tế 6 tháng đầu năm không chỉ là tốc độ tăng trưởng cao nhất trong 15 năm qua, mà còn là sự cải thiện đồng thời của hầu hết động lực tăng trưởng. Trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò đầu tàu; xuất khẩu duy trì đà tăng mạnh; đầu tư xã hội khởi sắc; tiêu dùng trong nước phục hồi tích cực; thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tiếp tục tăng; lạm phát được kiểm soát và các cân đối lớn của nền kinh tế cơ bản được giữ vững.

Không chỉ có vậy, Báo cáo cập nhật kinh tế vĩ mô Việt Nam tháng 7/2026 của Ngân hàng Thế giới (WB) cũng ghi nhận, tăng trưởng của Việt Nam vẫn duy trì mạnh trong nửa đầu năm với GDP thực tế tăng 8,2% nhờ sản xuất chế biến, chế tạo, xuất khẩu và đầu tư tăng mạnh. Xuất khẩu hàng hóa tăng 21% trong nửa đầu năm, chủ yếu bởi các sản phẩm công nghệ cao và các mặt hàng chế biến chế tạo khác. Tăng trưởng của ngành chế biến, chế tạo tiếp tục được cải thiện khi chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) quay trở lại vùng mở rộng, và các chỉ báo triển vọng như đơn hàng xuất khẩu mới và lượng mua nguyên vật liệu đều tăng lên.
Đầu tư cũng ghi nhận sự khởi sắc trong nửa đầu năm, với khu vực tư nhân đóng vai trò dẫn dắt, tiếp đến là khu vực FDI, trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng được cải thiện.

Theo WB, các cam kết FDI tiếp tục duy trì ở mức cao trong nửa đầu năm 2026 phản ánh niềm tin của các nhà đầu tư quốc tế đối với vai trò của Việt Nam như một trung tâm sản xuất và xuất khẩu có sức cạnh tranh…

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, các chuyên gia cho rằng, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số, chặng đường phía trước đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với chất lượng tăng trưởng.

Cần tạo động lực mới

Chia sẻ tại Diễn đàn Kích hoạt tăng trưởng “Chính sách vi mô đột phá và mục tiêu tăng trưởng hai con số” vừa qua, các chuyên gia đều cho hay, việc khơi thông thị trường vốn, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất và tăng tốc ứng dụng AI sẽ là những điều kiện then chốt để Việt Nam chuyển sang mô hình tăng trưởng mới, bảo đảm tốc độ tăng trưởng cao đi cùng chất lượng và tính bền vững.

Theo GS TS Trần Thọ Đạt, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, Đại học Kinh tế Quốc dân, AI sẽ là động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế Việt Nam.

Vị chuyên gia này cho biết, theo nghiên cứu của nhóm chuyên gia, ngay cả trong kịch bản thận trọng, AI cũng có thể đóng góp hơn 1 điểm phần trăm vào tăng trưởng GDP. Nếu Việt Nam triển khai chiến lược AI toàn diện, mức đóng góp này có thể tăng lên hơn 2 điểm phần trăm vào năm 2030 và khoảng 4 điểm phần trăm vào năm 2045, tạo điều kiện để duy trì tốc độ tăng trưởng trên 10% trong giai đoạn dài hạn.

Tuy nhiên, lợi thế này chỉ có thể đạt được nếu Việt Nam hành động sớm. Mỗi năm chậm triển khai AI có thể khiến nền kinh tế mất khoảng 0,3 - 0,5 điểm phần trăm tăng trưởng tiềm năng trong dài hạn.

Vì vậy, giai đoạn 2026 - 2028 cần được xem là “thời điểm vàng” để xây dựng chiến lược quốc gia về AI, đồng thời ưu tiên nguồn lực cho bốn lĩnh vực có khả năng tạo tác động lan tỏa lớn gồm công nghệ thông tin và truyền thông, tài chính - ngân hàng, khoa học - công nghệ và công nghiệp chế biến, chế tạo.

Cùng với chuyển đổi số và ứng dụng AI, theo TS Nguyễn Tú Anh, Giám đốc Nghiên cứu Chính sách Trường Đại học VinUni (VinUniversity), Việt Nam vẫn còn dư địa lớn để nâng cao năng suất, nhất là trong khu vực dịch vụ và các ngành có khả năng số hóa cao. Nếu tận dụng tốt các động lực này, mục tiêu tăng trưởng hai con số trong thời gian tới hoàn toàn có cơ sở để kỳ vọng.

Còn theo ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), việc hoàn thiện thể chế vẫn là điều kiện tiên quyết để khơi thông các nguồn lực đầu tư.

“Dù nhiều quy định pháp luật về đầu tư và quy hoạch đã được sửa đổi theo hướng thuận lợi hơn, quá trình triển khai trên thực tế vẫn còn nhiều vướng mắc, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện các dự án và khả năng mở rộng sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp”, ông Đậu Anh Tuấn chia sẻ.

Nguồn: Hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng