Lãi suất không quá biến động, lợi nhuận ngân hàng 2026 ra sao?

Tăng trưởng tín dụng toàn ngành theo số liệu tháng 04/2026, đạt 4,4%. Mức tăng này khả quan hơn giai đoạn 2023–2024 nhưng chậm hơn so với năm 202, theo dữ liệu của Chứng khoán Shinhan. Diễn biến này có thể giải thích do Ngân hàng Nhà nước đã có những động thái nhằm điều tiết tăng trưởng tín dụng hạn chế tăng nóng vào cho vay bất động sản, đồng thời quy định trần room tín dụng theo từng quý.

Theo trao đổi với các ngân hàng, room tín dụng theo quý sẽ được nới lỏng hơn kể từ quý 2/2026, mức tăng trưởng theo đó có thể cải thiện hơn trong phần còn lại của năm 2026 (tuy vậy vẫn phụ thuộc vào room tín dụng năm và khả năng huy động vốn của từng ngân hàng), các nhà phân tích của Chứng khoán Shinhan cho biết.

Lo ngại về lạm phát ảnh hưởng đã ảnh hướng đến tiêu dùng và lãi suất. (Ảnh minh họa: MB)

Lãi suất tiếp tục chi phối hoạt động kinh doanh

Lãi suất tiếp tục là yếu tố chi phối từ tăng trưởng tín dụng, chi phí vốn, NIM của các ngân hàng.

Lãi suất tiền gửi đã tăng đáng kể trong những tháng cuối năm 2025 và đầu năm 2026. Tính đến cuối tháng 3/2026, lãi suất huy động kỳ hạn 6-12 tháng đã tăng khoảng 120 điểm cơ bản.

Dữ liệu của Chứng khoán Shinhan ghi nhận mức tăng tại các ngân hàng tư nhân còn mạnh hơn đáng kể. Trong cùng giai đoạn, lãi suất huy động của nhóm ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân tăng khoảng 200 điểm cơ bản, trong khi nhóm ngân hàng quốc doanh tăng khoảng 100 điểm cơ bản. Các nhà phân tích lưu ý mức lãi suất thực tế có thể còn cao hơn số liệu niêm yết trực tuyến.

Cuộc đua huy động mặc dù có sự điều chỉnh hạ nhiệt từ ngày 10/4, sau cuộc họp với Ngân hàng Nhà nước và các công văn của cơ quan quản lý về công tác niêm yết lãi suất - huy động vốn. Thực tế, huy động vốn cũng đang có sự phân hóa rõ nét giữa các ngân hàng. Những tổ chức đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng cao như VPBank hay HDBank đã đẩy mạnh huy động thông qua các chương trình lãi suất ưu đãi, qua đó ghi nhận mức tăng trưởng tiền gửi tích cực trong quý I/2026.

Nhóm ngân hàng thương mại nhà nước tiếp tục duy trì mặt bằng lãi suất thấp hơn thị trường nên tốc độ tăng trưởng huy động thấp hơn mức trung bình ngành. Điều này khiến tỷ lệ cho vay trên tiền gửi (LDR) của nhóm ngân hàng này chịu áp lực gia tăng vào cuối quý I/2026. Tuy nhiên, sau Thông tư 08/2028, nhóm này đang có lợi thế lớn hơn từ việc được tính 20% tiền gửi của Kho bạc Nhà nước vào tính tỷ lệ LDR. Nhóm này đang nắm giữ khoảng 99% tổng tiền gửi KBNN toàn hệ thống.

Các ngân hàng trong quý I/2026 trước áp lực thanh khoản, cũng chấp nhận chi phí huy động qua kênh trái phiếu tăng mạnh. Nhiều ngân hàng đã phải chấp nhận mức lãi suất phát hành từ 8-9%.

Song song với đó, hoạt động huy động thông qua giấy tờ có giá tiếp tục được đẩy mạnh. Tính chung toàn ngành, dư nợ giấy tờ có giá tăng 10,54% so với cuối năm 2025.

BIDV, ACB, VPBank, HDBank, Nam A Bank và SeABank là những ngân hàng có tốc độ huy động giấy tờ có giá cao hơn đáng kể so với mức trung bình toàn ngành, Chứng khoán Shinhan đánh giá.

Ngay cả kênh vay mượn trên thị trường liên ngân hàng cũng ghi nhận các nhà băng đi vay phải chịu chi phí cao hơn. Trước đó, từ năm 2025, chuyên gia của VIS Rating đã cảnh báo sự phụ thuộc của các ngân hàng quy mô nhỏ và kênh giao dịch liên ngân hàng, có thể tiếp tục áp lực thanh khoản cao hơn và kéo theo là chi phí vốn tăng nhanh.

Chi phí vốn tăng đã phản ánh khá rõ vào kết quả kinh doanh quý I/2026 của các ngân hàng, trong khi lãi suất cho vay chưa thể điều chỉnh tương ứng. Điều này khiến NIM của nhiều nhà băng chịu áp lực thu hẹp.

Chứng khoán Shinhan cũng nhận định với mặt bằng lãi suất cao hơn hiện nay, cuộc cạnh tranh huy động vốn giữa các ngân hàng sẽ tiếp tục gia tăng trong thời gian tới, đặc biệt đối với những ngân hàng ghi nhận tăng trưởng tiền gửi âm trong quý I/2026.

"Lãi suất sẽ khó có thể kỳ vọng giảm mạnh để thúc đẩy nền kinh tế với tình hình lạm phát hiện tại. Lãi suất sẽ có xu hướng neo ở mặt bằng hiện tại cao hơn năm 2025 để đóng vai trò ổn định hơn là hỗ trợ tăng trưởng cho nền kinh tế", chuyên gia dự báo.

Chất lượng tài sản cần theo dõi

Theo các nhà phân tích, cùng với áp lực chi phí vốn, chất lượng tài sản cũng là vấn đề cần được theo dõi sát trong giai đoạn tới. Theo báo cáo tài chính của các ngân hàng, tỷ lệ nợ xấu có xu hướng tăng nhẹ cuối quý một, nhưng đây thường mang tính mùa vụ.

Theo chuyên gia, lãi suất sẽ khó có thể kỳ vọng giảm mạnh để thúc đẩy nền kinh tế với tình hình lạm phát hiện tại. Lợi nhuận của các ngân hàng có thể ảnh hưởng khi chi phí vốn tăng.(Ảnh minh họa)

Theo Chứng khoán Shinhan, sau giai đoạn đẩy mạnh xử lý nợ xấu vào cuối năm 2025, tỷ lệ nợ xấu toàn ngành tăng nhẹ vào cuối quý I/2026. Tuy nhiên, nếu so với cuối quý III/2025, tỷ lệ này gần như đi ngang và duy trì ở mức 1,9%.

Trong đó, Sacombank ghi nhận mức tăng đáng kể về nợ xấu và chi phí dự phòng do thực hiện trích lập 100% khoản liên quan đến Bamboo Airways. Các ngân hàng còn lại nhìn chung không có nhiều biến động về tỷ lệ nợ xấu so với cuối quý III/2025.

Đáng chú ý, nợ nhóm 2 đã tăng nhẹ trong quý I/2026. Dù đây là diễn biến mang tính mùa vụ sau giai đoạn xử lý tài sản thường được đẩy mạnh vào quý IV hàng năm, Chứng khoán Shinhan cho rằng tác động của mặt bằng lãi suất cao hơn có thể sẽ dần bộc lộ trong các quý tiếp theo.

Trên cơ sở kế hoạch kinh doanh đã được Đại hội đồng cổ đông thông qua, các ngân hàng đặt mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận trước thuế năm 2026 khoảng 17% và tính đến hết quý I đã thực hiện được 23% kế hoạch.

Các chuyên gia dự báo các ngân hàng có thể đạt được kế hoạch tăng trưởng này (17%) trong năm nay và 16% cho 2027. Xu hướng lãi suất cao có thể gây áp lực lên chất lượng tài sản cho năm 2027.

Nguồn: Lãi suất không quá biến động, lợi nhuận ngân hàng 2026 ra sao?