Nới trần vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn lên 40%: Tín hiệu nới lỏng?

Nới trần dùng vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn

Đây là một trong những điểm đáng chú ý tại Dự thảo sửa đổi Thông tư 22/2019 quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài do Ngân hàng Nhà nước vừa công bố.

Cụ thể tại dự thảo, Ngân hàng Nhà nước đề xuất nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung, dài hạn từ mức 30% hiện tại lên 40%.

Ngân hàng Nhà nước đề xuất nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung, dài hạn từ mức 30% hiện tại lên 40%. (Ảnh minh họa: Quốc Tuấn)

Mức này cao hơn đáng kể so với trần 30% đang áp dụng từ ngày 1/10/2023 theo Thông tư 22/2019/TT-NHNN đã được sửa đổi bởi Thông tư số 08/2020/TT-NHNN.

Theo quy định hiện hành, tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn đã được giảm dần từ 40% xuống 37%, tiếp tục hạ về 34% và chính thức áp dụng mức 30% kể từ ngày 1/10/2023. Trong dự thảo mới, Ngân hàng Nhà nước đề xuất đưa tỷ lệ này trở lại mức 40%, tương đương ngưỡng áp dụng giai đoạn 2020-2021.

Đây là một trong những tỷ lệ quan trọng phản ánh mức độ chênh lệch kỳ hạn giữa nguồn vốn huy động và tài sản sinh lời của ngân hàng. Trần tỷ lệ càng cao đồng nghĩa với việc ngân hàng sử dụng nhiều hơn nguồn vốn ngắn hạn để tài trợ cho các khoản vay có thời hạn dài, qua đó gia tăng khả năng mở rộng tín dụng trung và dài hạn.

Một ví dụ dễ hiểu là nếu ngân hàng huy động được 100 đồng tiền gửi ngắn hạn, theo quy định cũ với mức trần 30%, ngân hàng chỉ được sử dụng 30 đồng để cho vay trung, dài hạn, 70 đồng còn lại bắt buộc phải giữ lại hoặc chỉ được cho vay ngắn hạn dưới 1 năm. Còn theo quy định mới với trần 40%, tức ngân hàng được phép sử dụng tới 40 đồng trong huy động tiền gửi ngắn hạn để cho vay trung, dài hạn.

Nhiều doanh nghiệp kỳ vọng nếu quy định theo dự thảo được thông qua, đồng nghĩa ngân hàng có thêm dư địa để tăng trưởng tín dụng trung và dài hạn rộng mở hơn. Đây cũng là dư nợ có thể mang đến biên lợi nhuận cao hơn, tích cực trực tiếp cho chính các ngân hàng.

Nhóm nào hưởng lợi?

Đối tượng được kỳ vọng thụ hưởng tích cực từ mở rộng thêm dư địa cho vay trung và dài hạn trước hết là nhóm bất động sản. Nhóm này có tỷ lệ sử dụng nguồn vốn vay - đòn bẩy trung và dài hạn cao do vòng đời triển khai dự án, bắt đầu vốn vay cho đến khi đưa dự án đi vào thị trường, hoàn vốn trả khá dài tính bằng vài năm. Do đó khi "van" tín dụng dài hạn của ngân hàng được mở ra hơn theo mức nới lên 40%, dòng vốn chảy vào các dự án bất động sản có thể sẽ thông thoáng hơn.

Tuy nhiên, trong bối cảnh tín dụng bất động sản có tốc độ tăng trưởng và dư nợ tăng nhanh từ 2025 - nay, buộc các ngân hàng phải kiểm soát chất lượng cho vay, thì nhóm thực sự được kỳ vọng hưởng lợi từ quy định này chính là nhóm Hạ tầng, Năng lượng, Đầu tư công. Theo đó, các doanh nghiệp thầu dự án lớn cần cam kết vốn dài hạn từ ngân hàng để mua sắm máy móc, triển khai xây dựng có thể được tiếp ứng vốn ngân hàng rộng rãi hơn. Đây cũng là nhóm đang là trọng tâm ưu tiên để thúc đẩy hoàn thiện cơ sở hạ tầng - nền tảng chiến lược quốc gia cho chu kỳ tăng trưởng mới.

Dù vậy, việc nới giới hạn sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn cũng có thể dẫn đến những lo ngại nhất định về rủi ro thanh khoản. Trong nhiều năm qua, Ngân hàng Nhà nước liên tục điều chỉnh giảm tỷ lệ này nhằm hạn chế tình trạng “lệch pha” giữa cơ cấu nguồn vốn và cơ cấu tín dụng của hệ thống ngân hàng, trong bối cảnh tiền gửi trên thị trường chủ yếu vẫn là ngắn hạn, còn nhu cầu vốn của nền kinh tế lại tập trung ở trung và dài hạn.

Đến hiện tại, với định hướng điều hành tiền tệ linh hoạt và thận trọng trước các áp lực tỷ giá, lạm phát nửa cuối năm, một chuyên gia cho rằng thay vì nhận định đây là tín hiệu cho thấy Ngân hàng Nhà nước có định hướng lựa chọn nới lỏng tiền tệ hơn trong nửa cuối năm để hỗ trợ nền kinh tế đạt các mục tiêu tăng trưởng, thì nên nhìn nhận nâng trần sử dụng vốn huy động ngắn hạn cho vay trung và dài hạn trở lại mức 40% là động thái hỗ trợ cho nhu cầu thanh khoản và kích thích tăng trưởng tín dụng thích ứng bối cảnh mới. Tuy nhiên, chuyên gia tin rằng nhà điều hành đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản trị rủi ro thanh khoản của các tổ chức tín dụng trong thời gian tới; cùng với đó nâng cao năng lực thanh tra, giám sát của cơ quan quản lý, áp dụng bộ công cụ giám sát linh hoạt hơn.

Nguồn: Nới trần vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn lên 40%: Tín hiệu nới lỏng?