Lãi suất huy động “được kiểm soát”, nhờ đâu thanh khoản ngân hàng vẫn dồi dào?

Lãi suất trên 6% một năm đang ngày càng hiếm hoi

Thanh khoản dồi dào đang là yếu tố then chốt giúp mặt bằng lãi suất huy động duy trì ổn định, không có nhiều động lực tăng mạnh. Đặc biệt, các ngân hàng thương mại sau khi được Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh nâng chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng vào cuối tháng bảy vừa qua vẫn đảm bảo được nguồn vốn cho giai đoạn đẩy mạnh cho vay.

Hiện tại, lãi suất tiền gửi tiết kiệm đang ở mức khá thấp. Với kỳ hạn một đến ba tháng, lãi suất phổ biến từ 1,6 đến 4,1 phần trăm một năm; kỳ hạn sáu đến chín tháng dao động từ 2,9 đến 5,35 phần trăm; còn kỳ hạn mười hai tháng nằm trong khoảng 3,7 đến 5,6 phần trăm.

Nhóm ngân hàng quốc doanh như Agribank, Vietcombank, VietinBank và BIDV duy trì mặt bằng thấp hơn: từ 1,6 đến 1,9 phần trăm cho kỳ hạn ngắn một đến ba tháng; 2,9 đến 3,5 phần trăm cho kỳ hạn sáu đến chín tháng; 4,6 đến 4,7 phần trăm cho kỳ hạn mười hai tháng và 4,7 đến 4,8 phần trăm cho kỳ hạn trên mười hai tháng.

Điểm đáng chú ý là mức lãi suất trên 6 phần trăm một năm hiện rất hiếm trên thị trường. Chỉ một số ngân hàng lựa chọn niêm yết mức này cho các kỳ hạn gửi dài, đồng thời không đặt ra yêu cầu về số tiền gửi tối thiểu.

Chẳng hạn, Cake by VPBank áp dụng lãi suất 6 phần trăm cho kỳ hạn từ mười hai đến mười tám tháng và từ hai mươi bốn đến ba mươi sáu tháng. HDBank đưa ra mức 6 phần trăm cho kỳ hạn mười tám tháng, trong khi BVBank chi trả 6,1 phần trăm cho kỳ hạn sáu mươi tháng và 6,0 phần trăm cho kỳ hạn bốn mươi tám tháng.

Viet A Bank giữ mức 6,0 phần trăm duy nhất ở kỳ hạn ba mươi sáu tháng, còn Bac A Bank cũng áp dụng 6 phần trăm cho kỳ hạn từ mười tám đến ba mươi sáu tháng.

Theo báo cáo thị trường tiền tệ mới công bố của Chứng khoán MB, mặt bằng lãi suất huy động thậm chí vẫn còn dư địa để giảm thêm. Dữ liệu cho thấy sau khi Ngân hàng Nhà nước quay lại hút ròng vào cuối tháng bảy, lãi suất qua đêm trên liên ngân hàng từng bật tăng, chạm đỉnh năm tuần ở mức 6,4 phần trăm vào ngày bảy tháng tám, nhưng xu hướng này nhanh chóng đảo chiều.

Trong tháng tám, Ngân hàng Nhà nước đã bơm ra hơn 361 nghìn tỷ đồng qua kênh thị trường mở với lãi suất 4 phần trăm, kỳ hạn từ bảy đến chín mươi mốt ngày, trong khi lượng vốn đáo hạn đạt 386,1 nghìn tỷ đồng. Tính chung, cơ quan này hút ròng hơn 25,2 nghìn tỷ đồng.

Tuy nhiên, lãi suất qua đêm vẫn giảm liên tục, chạm đáy hai tháng ở mức 1,6 phần trăm vào ngày 28 tháng tám, phản ánh thanh khoản hệ thống ở trạng thái rất dồi dào. Đến cuối tháng, lãi suất qua đêm chỉ tăng trở lại 3,8 phần trăm do nhu cầu chi tiêu dịp cận lễ Quốc khánh, trong khi các kỳ hạn một tuần đến một tháng dao động quanh mức 4,2 đến 5,2 phần trăm.

Trái ngược với biến động ngắn hạn trên thị trường liên ngân hàng, lãi suất huy động của các ngân hàng thương mại vẫn duy trì ổn định. Đến cuối tháng tám, lãi suất kỳ hạn mười hai tháng của nhóm ngân hàng tư nhân ghi nhận mức 4,89 phần trăm, giảm 0,16 điểm phần trăm so với đầu năm, trong khi nhóm ngân hàng quốc doanh giữ nguyên mức 4,7 phần trăm.

Diễn biến này cho thấy tín dụng tiếp tục tăng trưởng mạnh. Tính đến ngày 29 tháng tám, tổng dư nợ tín dụng toàn hệ thống tăng 11,8 phần trăm so với cuối năm 2024 và cao hơn 20,6 phần trăm so với cùng kỳ năm trước.

Với thanh khoản hệ thống duy trì dồi dào, các ngân hàng thương mại không chịu nhiều áp lực phải nâng lãi suất huy động để cạnh tranh nguồn vốn. Điều đó góp phần giữ cho mặt bằng lãi suất ổn định ở mức thấp, phù hợp với định hướng chính sách tiền tệ hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Tuy vậy, về dài hạn, sự gia tăng nhu cầu tín dụng vào giai đoạn cuối năm cùng với áp lực từ tỷ giá hối đoái có thể đặt ra thách thức lớn hơn cho công tác điều hành của Ngân hàng Nhà nước.

Kỳ vọng lãi suất huy động ổn định vào cuối năm

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia tài chính, sau khi Ngân hàng Nhà nước quyết định điều chỉnh nâng hạn mức tăng trưởng tín dụng cho các ngân hàng thương mại, một số nhà băng đã có động thái nhích lãi suất huy động ngắn hạn.

Tuy nhiên, sự biến động này không kéo dài bởi Ngân hàng Nhà nước đã chủ động bơm ròng lượng vốn lớn vào hệ thống, giúp thị trường duy trì trạng thái thanh khoản dồi dào, tạo nền tảng để mặt bằng lãi suất ổn định trở lại.

Báo cáo mới nhất của Chứng khoán MB nhận định, từ nay đến cuối năm, lãi suất huy động vẫn có khả năng chịu áp lực nhất định do tốc độ tăng trưởng tín dụng cao, nhất là sau khi Ngân hàng Nhà nước chính thức công bố sẽ tăng thêm chỉ tiêu tín dụng cho các tổ chức tín dụng, nhằm bảo đảm dòng vốn đáp ứng kịp thời nhu cầu của nền kinh tế.

Trong bối cảnh nhu cầu vốn thường có xu hướng tăng mạnh vào quý cuối cùng của năm, điều này đặt ra thách thức không nhỏ cho công tác điều hành.

Dù vậy, Ngân hàng Nhà nước vẫn thể hiện quyết tâm kiểm soát bằng việc trong tháng bảy vừa qua tiếp tục yêu cầu các tổ chức tín dụng triển khai đồng bộ các giải pháp giữ ổn định và phấn đấu giảm lãi suất huy động. Mục tiêu là vừa góp phần giữ cân bằng thị trường tiền tệ, vừa tạo dư địa để giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.

Bối cảnh quốc tế cũng mang lại những tín hiệu tích cực khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ được kỳ vọng sẽ cắt giảm lãi suất khoảng nửa điểm phần trăm trong nửa cuối năm nay. Khi khoảng cách lãi suất giữa đồng Việt Nam và đồng đô la Mỹ được thu hẹp, Ngân hàng Nhà nước sẽ có thêm điều kiện duy trì môi trường lãi suất thấp và ổn định.

Theo dự báo của Chứng khoán MB, lãi suất huy động kỳ hạn mười hai tháng tại nhóm ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân có thể giảm nhẹ, xuống mức khoảng 4,7 phần trăm vào cuối năm 2025, tức thấp hơn 0,02 điểm phần trăm so với hiện tại. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy xu hướng giảm lãi suất vẫn còn dư địa diễn ra trong thời gian tới.

Trong một hội nghị do Ngân hàng Nhà nước tổ chức gần đây, nhiều ngân hàng thương mại đã tái khẳng định cam kết thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước về việc giữ ổn định mặt bằng lãi suất huy động, đồng thời tiếp tục nỗ lực giảm lãi suất cho vay. Mục tiêu là tạo điều kiện thuận lợi để người dân và doanh nghiệp tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng, mở rộng sản xuất kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Tổng Giám đốc Vietcombank Lê Quang Vinh cho biết ngân hàng này đã tuân thủ đầy đủ các chỉ đạo điều hành, từ việc giữ ổn định lãi suất huy động đến triển khai nhiều gói tín dụng ưu đãi cho khách hàng. Ông cũng nhấn mạnh rằng Vietcombank cam kết sẽ duy trì chính sách lãi suất hợp lý, vừa đảm bảo an toàn hệ thống vừa hỗ trợ hoạt động kinh tế thực.

Thanh khoản dồi dào của hệ thống ngân hàng, kết hợp với sự linh hoạt trong điều hành của Ngân hàng Nhà nước và sự chủ động từ các ngân hàng thương mại, đặc biệt là các ngân hàng có quy mô nhỏ vốn chịu áp lực chi phí huy động cao, đang củng cố thêm niềm tin về một mặt bằng lãi suất ổn định trong những tháng cuối năm.

Khi lãi suất huy động được duy trì ở mức hợp lý, lãi suất cho vay sẽ có điều kiện để tiếp tục giảm, tạo ra sự cạnh tranh tích cực giữa các ngân hàng.

Điều này cũng đồng nghĩa với việc người đi vay sẽ có nhiều lựa chọn phù hợp hơn, nhất là trong bối cảnh các ngân hàng buộc phải công khai minh bạch lãi suất bình quân hàng tháng, qua đó tăng tính cạnh tranh lành mạnh và hỗ trợ sự phục hồi của nền kinh tế.

Nguồn: Lãi suất huy động “được kiểm soát”, nhờ đâu thanh khoản ngân hàng vẫn dồi dào?