Diễn biến thuế quan và lãi suất khiến các thị trường tài sản hưởng lợi

Thị trường đã trải qua 6 tháng rất ngắn ngủi nhưng mức độ biến động về thông tin phải ngang bằng hai năm gần đây cộng lại. Kỷ nguyên AI đang phát triển rất nhanh, với những cái tên như Chat GPT, Grok, Deep Seek. Từ đầu năm đến nay, câu chuyện lớn nhất ảnh hưởng đến thị trường là bầu cử Tổng thống Mỹ, tiếp đến là thuế quan, xung đột…

Trong năm vừa qua, một số từ khóa đáng chú ý là “slow” (tăng trưởng kinh tế chậm lại, hạ lãi suất chững lại), “debt” (nợ lên mức rất cao, đặc biệt là Mỹ). Trong bối cảnh này, sự thay đổi về chính trị đang diễn ra rất nhanh, với chủ nghĩa bảo hộ lên ngôi. Tổng thống Mỹ cũng đã tuyên bố “Make America Great Again”, muốn biến nước Mỹ là số 1, ưu tiên hàng đầu.

Trong năm 2025, liệu chứng khoán Việt Nam có trở thành điểm sáng trong khu vực và trên thế giới? - Xu hướng thị trường dường như đang hé lộ dần câu trả lời.

6 tháng qua là giai đoạn đầy thách thức và thay đổi. Cuộc chiến thương mại đang định hình lại kinh tế - chính trị trên toàn cầu. Trở lại năm 2000, xuất khẩu của Mỹ đạt 2.000 tỷ USD, gấp 4 lần Trung Quốc. Nhưng chỉ sau 24 năm, Trung Quốc đã xuất khẩu 6.100 tỷ USD, cao hơn cả nước Mỹ. Thuế quan, ngoài mục tiêu giành lại thị phần thương mại, còn nhằm mục tiêu để xác lập lại trật tự chính trị, ông Trần Hoàng Sơn – Giám đốc Chiến lược thị trường VPBankS nhận định.

Trong nước, trước khi bầu cử diễn ra, tất cả cổ phiếu, thị trường chứng khoán đều hướng theo khả năng ông Trump chiến thắng và lợi suất trái phiếu, USD đều lên cao. Nhưng khi nhậm chức, ông Trump thúc đẩy câu chuyện thuế quan, từ đó ép đồng USD, lợi suất trái phiếu giảm xuống. Năm 2025, Mỹ có lượng trái phiếu đáo hạn là 9.000 tỷ USD.

Với việc tạo ra sức ép thuế quan, ông Donald Trump cũng tình cờ làm thị trường chứng khoán, trái phiếu sụt giảm. Nếu đáo hạn khoảng 9.000 tỷ USD với lãi suất cao như thời điểm cuối 2024 thì chi phí vốn rất lớn. Ngoài ra, ông Trump cũng hướng đến thu hẹp thâm hụt thương mại và gây sức ép lên Fed để hạ lãi suất.

Trọng tâm của câu chuyện thuế quan là giữa Mỹ và Trung Quốc. Căng thẳng đã leo thang rất nhanh, nhưng chỉ sau 1 tháng, Mỹ đã chủ động đàm phán, hòa hoãn và giảm thuế từ trên 100% xuống còn khoảng 30%. Trong giai đoạn vừa rồi, có thể nói ông Trump rất chủ động về chính sách thuế quan: chủ động đưa lên, chủ động hạ xuống. Vì vậy, có thể kỳ vọng rằng nhiều quốc gia sẽ đàm phán được mức thuế thấp hơn hiện nay. Nhưng thuế quan trung bình toàn cầu sẽ không còn trở lại như trước nữa.

Sau đêm 7/7, một số quốc gia được giảm thuế so với thời điểm 2/4, nhưng một số lại tăng nhẹ như Nhật Bản, Malaysia. Việt Nam đang lợi thế nhờ việc đạt mức thuế cạnh tranh hơn nhiều so với các quốc gia định hướng xuất khẩu trong khu vực. Nhờ đó, Việt Nam có lợi thế trong thu hút FDI và nhà đầu tư nước ngoài mới. Trong chu kỳ tới, hầu hết các ngân hàng trung ương đềuhạ lãi suất. Đến cuối năm nay, nhiều khả năng Fed sẽ hạ lãi suất thêm hai lần, mỗi lần 25 điểm cơ bản (bps).

Ông Trần Hoàng Sơn - Giám đốc Chiến lược thị trường, Công ty Cổ phần Chứng khoán VPBank (VPBankS)

Với xu hướng trên, các thị trường tài sản có thể hưởng lợi. Sau giai đoạn thắt chặt tiền tệ năm 2021 – 2023, thị trường đã quay trở lại giai đoạn nới lỏng, cung tiền M2 của 12 ngân hàng trung ương đang tăng rất nhanh. “Chính sách quyết định định hướng, nhưng cung tiền quyết định xu hướng”, nên giai đoạn nào tiền lỏng, giá tài sản sẽ lên, giai đoạn nào thắt chặt, tài sản sẽ xuống. Do đó, trong giai đoạn vừa giảm lãi suất, vừa tăng cung tiền, xu hướng thị trường tài sản sẽ tiếp tục đi lên, không chỉ tại Việt Nam mà còn trên toàn cầu, ông Sơn cho biết.

Tuy nhiên, dự báo tăng trưởng năm nay sẽ chậm lại do nhiều yếu tố: chính sách thương mại, căng thẳng địa chính trị. Ngoài ra, Fed hạ lãi suất cũng chưa nhanh như ông Donald Trump kỳ vọng, nên tăng trưởng kinh tế Mỹ trong năm 2025 được dự báo ở mức 1,5 – 1,6%, toàn cầu là 2,3%, kinh tế Trung Quốc chậm lại tương đối rõ rệt. "Việt Nam là một điểm sáng của châu Á nói riêng và thế giới nói chung", ông Trần Hoàng Sơn khẳng định.

Ngoài ra, chuyên gia cũng dự báo về bức tranh lợi nhuận khả quan của các doanh nghiệp niêm yết trong năm 2025.

Theo VPBankS, lợi nhuận đang chuyển sang chu kỳ tăng trưởng ổn định hơn. Động lực tăng trưởng tiếp tục đến từ nhóm Tài chính (+13,4% n/nY), trong đó Ngân hàng dẫn đầu với mức tăng +15,3%. Nhóm Phi tài chính tăng +10,4% n/n – mức tăng trưởng hợp
lý trong bối cảnh nền so sánh cao dần, với đóng góp chủ yếu từ ngành Bất động sản, Điện, Công nghệ Thông tin, Bán lẻ và Xuất khẩu (Thủy sản, Dệt may, Hóa chất...).

"Bức tranh lợi nhuận của năm 2025 vẫn tiếp tục được dự báo khả quan với tốc độ tăng trưởng lợi nhuận ròng toàn thị trường dự báo tăng ~16,5% n/n. Khoảng 75% số DN đặt mục tiêu tăng lợi nhuận, cho thấy kỳ vọng tích cực về đà phục hồi kinh tế và sự khởi sắc trở lại của hoạt động sản xuất, kinh doanh trong nước", ông Sơn dự báo lạc quan.

Nguồn: Diễn biến thuế quan và lãi suất khiến các thị trường tài sản hưởng lợi