Dấu hiệu “đổi pha” thị trường chứng khoán

Ông Lê Ngọc Nam, Giám đốc Khối môi giới, Công ty chứng khoán JBSV

Đó là nhận định của ông Lê Ngọc Nam, Giám đốc Khối môi giới, Công ty chứng khoán JBSV khi trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp.

- Ông đánh giá thế nào về bức tranh kết quả kinh doanh quý IV/2025 của các nhóm ngành trọng yếu trên thị trường chứng khoán?

Theo quan sát của chúng tôi, bức tranh lợi nhuận quý IV/2025 cho thấy một đặc điểm xuyên suốt là sự phân hóa ngày càng rõ nét giữa các nhóm ngành và ngay trong từng nhóm ngành. Xét trên bình diện chung, phần lớn doanh nghiệp niêm yết đều ghi nhận mức cải thiện nhất định so với cùng kỳ năm trước, phản ánh quá trình hồi phục chậm nhưng ổn định của nền kinh tế sau giai đoạn điều chỉnh kéo dài.

Tuy nhiên, động lực tăng trưởng lợi nhuận vượt trội vẫn tập trung chủ yếu ở những nhóm mang tính trụ cột như ngân hàng và dịch vụ tài chính.

Ngược lại, bất động sản là nhóm thể hiện rõ nhất sự phân hóa nội tại. Phần lớn doanh nghiệp tiếp tục đối mặt với nhiều lực cản cùng lúc: tăng trưởng tín dụng bị kiểm soát chặt, mặt bằng lãi suất mới tạo áp lực lên chi phí vốn, trong khi lượng hàng tồn kho tích lũy từ giai đoạn 2023–2025 vẫn chưa được giải phóng đáng kể.

Dù vậy, thị trường vẫn ghi nhận một số cổ phiếu bất động sản riêng lẻ đi ngược xu hướng, chủ yếu là những doanh nghiệp sở hữu quỹ đất sạch, dự án có pháp lý hoàn chỉnh và cấu trúc tài chính lành mạnh.

Bên cạnh các nhóm ngành chu kỳ, điểm sáng của thị trường còn đến từ những cổ phiếu riêng lẻ tăng trưởng bền vững thuộc các lĩnh vực ít nhạy cảm với biến động kinh tế, như điện (NT2), y tế (TRA), thực phẩm hay logistics (SCF).

Nhà đầu tư cần đặc biệt thận trọng với cả yếu tố vĩ mô trong nước và rủi ro ngoại biên.

- Liệu thị trường hiện nay đã phản ánh đầy đủ sự khác biệt giữa tăng trưởng từ hoạt động kinh doanh cốt lõi và tăng trưởng mang tính kỹ thuật hay chưa, thưa ông?

Một điểm quan trọng cần lưu ý là thị trường ngày càng phân biệt rõ hơn giữa tăng trưởng lợi nhuận đến từ hoạt động kinh doanh cốt lõi và tăng trưởng mang tính kỹ thuật, chẳng hạn như hoàn nhập dự phòng hay ghi nhận thu nhập bất thường.

Trong bối cảnh hiện nay, những doanh nghiệp có tăng trưởng chất lượng cao, dòng tiền bền vững và khả năng duy trì lợi nhuận trong môi trường lãi suất cao sẽ được ưu tiên hơn trong quá trình định giá.

- Theo ông, những yếu tố vĩ mô và chính sách nào tác động trực tiếp tới lợi nhuận doanh nghiệp? Mức độ ảnh hưởng này mang tính hỗ trợ hay tạo thêm áp lực cho các doanh nghiệp niêm yết?

Yếu tố vĩ mô có tác động rõ nét và trực tiếp nhất chính là mặt bằng lãi suất, vốn đã bắt đầu chuyển sang xu hướng tăng kể từ tháng 10/2025 và nhiều khả năng sẽ duy trì ở mức cao trong suốt năm 2026. Áp lực tăng lãi suất này đến từ ba động lực chính.

Thứ nhất, tỷ lệ dư nợ cho vay trên vốn huy động (LDR) của hệ thống ngân hàng đang ở mức cao, buộc các ngân hàng phải đẩy mạnh huy động vốn vào giai đoạn cuối năm.

Thứ hai, kỳ vọng lạm phát năm 2026 gia tăng do tác động từ các thay đổi chính sách thuế và xu hướng tăng giá của nhiều mặt hàng cơ bản trên thị trường quốc tế.

Thứ ba, nội tại ngành ngân hàng cũng chịu áp lực khi biên lãi ròng đang bị thu hẹp, khiến việc điều chỉnh lãi suất trở thành một lựa chọn mang tính phòng vệ.

Việc lãi suất tăng chắc chắn sẽ tạo thêm áp lực lên các doanh nghiệp, đặc biệt là những ngành thâm dụng vốn như bất động sản, xây dựng hay các doanh nghiệp có tỷ lệ nợ vay cao. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng tác động tiêu cực lên kết quả kinh doanh quý IV/2025 vẫn còn tương đối hạn chế, bởi độ trễ của chính sách tiền tệ và thực tế là thị trường chứng khoán thường có xu hướng phản ánh trước các rủi ro này vào giá cổ phiếu.

- Từ các phân tích trên, theo ông đâu là những ngành có cơ hội bứt phá trong giai đoạn tới, đồng thời nhà đầu tư cần đặc biệt thận trọng với những rủi ro nào?

Chúng tôi cho rằng VN-Index trong năm 2026 sẽ khó có mức tăng mạnh, nhiều khả năng dao động trong biên độ ±10%. Điểm nhấn của thị trường không nằm ở mức tăng của chỉ số chung, mà ở sự dịch chuyển của dòng tiền giữa các nhóm ngành.

Cụ thể, nhóm ngành sản xuất nhiều khả năng sẽ dần thay thế vai trò dẫn dắt của nhóm tài chính và bất động sản. Tuy nhiên, do quy mô vốn hóa của nhóm sản xuất còn tương đối nhỏ, sự bứt phá của nhóm này có thể không tạo ra tác động lớn đến chỉ số chung, nhưng lại mở ra nhiều cơ hội đầu tư ở các cổ phiếu riêng lẻ.

Sự dịch chuyển này mang tính logic và là hệ quả trực tiếp của áp lực lãi suất gia tăng. Khi chi phí vốn tăng, dòng tiền có xu hướng tìm đến những doanh nghiệp ít thâm dụng vốn, có dòng tiền hoạt động kinh doanh mạnh và ổn định, như thực phẩm, bán lẻ, y tế và bất động sản khu công nghiệp, thay vì các ngành đã hưởng lợi lớn trong giai đoạn tiền rẻ.

Về rủi ro, nhà đầu tư cần đặc biệt thận trọng với cả yếu tố vĩ mô trong nước và rủi ro ngoại biên. Trong nước, hai biến số then chốt là lãi suất và tăng trưởng tín dụng. Nếu lạm phát vượt ngưỡng 5%, việc tăng lãi suất có thể trở thành một cú sốc đối với thị trường. Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng khoảng 15% trong năm 2026 nhằm ưu tiên ổn định hệ thống, nhưng đồng thời tạo áp lực lớn lên các ngành sử dụng nhiều vốn vay.

Về yếu tố bên ngoài, chính sách thuế quan của Mỹ và mức độ ảnh hưởng thực tế đến các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam là rủi ro không thể xem nhẹ, đặc biệt trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều bất định.

- Trân trọng cảm ơn ông!

Nguồn: Dấu hiệu “đổi pha” thị trường chứng khoán