Thực hư bùng nổ sản xuất dưới thời Tổng thống Joe Biden

Bà Kamala Harris dự kiến sẽ tiếp bước các chính sách kinh tế của ông Biden (Ảnh; CNBC)

Chỉ còn 2 tháng trước cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ, vấn đề kinh tế đang được các ứng cử viên cam kết sôi nổi.

Sản lượng sản xuất đình trệ

Trong tuyên bố khi vận động tranh cử tại vùng Trung Tây, Phó Tổng thống Kamala Harris bày tỏ tự hào vì nền kinh tế Mỹ dưới thời Tổng thống Joe Biden đã xây dựng một nền năng lượng sạch và đầu tư vào các sản phẩm sản xuất tại Mỹ.

Tuy nhiên, sản lượng sản xuất của Mỹ vẫn chưa phục hồi hoàn toàn sau cú sốc từ đại dịch COVID-19 và hiện đang thấp hơn so với năm 2013. Hầu hết sự tăng trưởng sản xuất dưới thời Tổng thống Joe Biden chỉ diễn ra trong năm đầu tiên khi nền kinh tế hồi phục sau COVID-19.

Sản xuất ở Mỹ đã được đẩy mạnh do nhu cầu tiêu dùng tăng cao nhưng trớ trêu thay, phần lớn nhờ vào các khoản hỗ trợ của Nhà nước.

Đạo luật Giảm lạm phát (IRA) đã cung cấp các khoản tín dụng thuế đáng kể cho sản xuất xanh và các dự án năng lượng tái tạo được xây dựng bằng vật liệu sản xuất tại Mỹ. Tuy nhiên, đã xuất hiện những dấu hiệu cho thấy khoản đầu tư này không đạt hiệu quả mong muốn.

Các nhà sản xuất ô tô Mỹ đang cắt giảm sản xuất xe điện, điều này có thể dẫn đến tình trạng các nhà máy bị bỏ phí. Một số công ty khởi nghiệp trong ngành năng lượng xanh, như Lordstown và Fisker, đang vật lộn để tồn tại.

Chỉ số quản lý mua hàng của Viện Quản lý Cung ứng cũng cho thấy ngành sản xuất đã gần như liên tục suy giảm kể từ mùa thu năm 2022, ngay sau khi ông Biden ký Đạo luật IRA và Đạo luật Chips.

Đầu tư vào thiết bị công nghiệp mới dưới thời ông Biden cũng yếu hơn đáng kể so với dưới thời cựu Tổng thống Donald Trump. Điều này cho thấy ít nhà sản xuất đang cải tạo các nhà máy hiện có và đầu tư vào công nghệ giúp họ cạnh tranh hơn trên toàn cầu.

Khảo sát tâm lý người dân Mỹ cho thấy cảm xúc tiêu cực về kinh tế dưới thời ông Biden (Ảnh: Vox)

Việc làm yếu trong ngành sản xuất

Trong cuộc tranh luận với cựu Tổng thống Trump, bà Harris khẳng định rằng chính quyền đã tạo ra hơn 800.000 việc làm trong ngành sản xuất. Tuy nhiên, phần lớn những việc làm này chỉ phục hồi sau đại dịch.

Trên thực tế, tăng trưởng việc làm trong ngành sản xuất đã đình trệ trong hai năm qua. Những ngành được trợ cấp như chất bán dẫn và pin đã chứng kiến mức tăng trưởng tích cực, nhưng nhiều ngành khác lại giảm việc làm, điển hình như máy móc dầu khí, nhà máy đúc và kim loại chế tạo.

Kể từ tháng 10/2022, khi các khoản trợ cấp của chính quyền Biden bắt đầu được thực hiện, số lượng việc làm và số giờ làm việc đã giảm. Tiền lương thực tế trung bình hàng tuần của công nhân ngành sản xuất thấp hơn 2,7% so với đầu nhiệm kỳ của ông Biden.

Mặc dù chính quyền ông Biden đã bơm hàng tỷ USD vào các ngành công nghiệp như năng lượng sạch và sản xuất, nhưng điều này không đủ để bù đắp cho những chi phí gia tăng do lạm phát và các quy định nghiêm ngặt.

Giá điện tăng cao cũng là một vấn đề lớn đối với các doanh nghiệp sản xuất. Một ví dụ điển hình là Metal Technologies Inc. đã đóng cửa nhà máy đúc ở Minnesota do giá điện tăng cao, một phần do chính sách năng lượng tái tạo của bang này.

Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA) cũng đã áp đặt các quy định nghiêm ngặt về khí thải, yêu cầu các nhà máy thép và nhà máy đúc sắt phải giảm lượng khí thải carbon. Nhiều nhà sản xuất cảnh báo rằng những quy định này có thể gây tê liệt ngành công nghiệp, khiến họ đối mặt với chi phí hàng tỷ đô la để tuân thủ. Các doanh nghiệp trong lĩnh vực như giấy, xi măng, thép và hóa chất cũng đang đối mặt với áp lực lớn từ những quy định mới.

Nền kinh tế Mỹ hiện tại chủ yếu dựa vào lĩnh vực dịch vụ, vì vậy việc đặt trọng tâm quá lớn vào sản xuất có thể không phù hợp, theo một số chuyên gia. Họ cho rằng, nếu các nhà hoạch định chính sách muốn thúc đẩy đầu tư và việc làm trong ngành sản xuất, cách tiếp cận đúng đắn là giảm chi phí kinh doanh - như thuế, giá năng lượng cho đến các chi phí tuân thủ quy định - thay vì tăng cường trợ cấp.

Nguồn: Thực hư bùng nổ sản xuất dưới thời Tổng thống Joe Biden