Cầu nối thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Nhật Bản

Ông Tsuchibashi Akito, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam (JCCI), Tổng Giám đốc Công ty TNHH Điện tử Meiko Việt Nam

Nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, Diễn đàn Doanh nghiệp đã có cuộc trao đổi với ông Tsuchibashi Akito, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam (JCCI), Tổng Giám đốc Công ty TNHH Điện tử Meiko Việt Nam, xung quanh vấn đề này.

- Từ góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam, ông đánh giá như thế nào về vai trò của báo chí trong việc cung cấp thông tin thị trường, chính sách cũng như phản ánh những vấn đề và mối quan tâm của doanh nghiệp?

Tôi cho rằng đây là thời điểm thích hợp để đánh giá vai trò của báo chí trong quá trình phát triển của đất nước. Kể từ khi ra đời vào năm 1925, nền báo chí cách mạng đã góp phần nâng cao nhận thức xã hội, củng cố khối đại đoàn kết và đồng hành cùng Việt Nam trên hành trình giành độc lập cũng như phát triển đất nước. Mặc dù bối cảnh hiện nay đã rất khác, nhưng theo tôi, nguyên tắc cốt lõi vẫn không thay đổi: thông tin đáng tin cậy và kịp thời là yếu tố thiết yếu cho việc ra quyết định và hành động.

Từ góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản, báo chí đóng vai trò nền tảng trong việc hỗ trợ các hoạt động kinh tế.
Trước hết, báo chí góp phần quan trọng vào việc nâng cao tính minh bạch của thị trường. Đối với các doanh nghiệp Nhật Bản đang hoạt động tại Việt Nam, việc tiếp cận thông tin chính xác và kịp thời về diễn biến kinh tế, xu hướng ngành nghề và các thay đổi trong quy định pháp luật là vô cùng cần thiết, giúp doanh nghiệp đánh giá cơ hội và rủi ro, từ đó đưa ra các quyết định đầu tư phù hợp trong một môi trường đang thay đổi nhanh chóng.

Thứ hai, báo chí đóng vai trò quan trọng trong việc giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về các chính sách. Vai trò này không chỉ dừng lại ở việc truyền tải thông tin, mà còn ở việc giải thích mục tiêu của chính sách cũng như những tác động tiềm tàng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh để tránh những hiểu lầm không đáng có.

Thứ ba, báo chí tạo ra một diễn đàn để doanh nghiệp bày tỏ quan điểm và những mối quan tâm của mình. Tổng thể, tôi cho rằng báo chí không đơn thuần là một kênh truyền thông, mà còn là nền tảng thiết yếu giúp củng cố tính minh bạch, niềm tin và chất lượng của quá trình ra quyết định trong môi trường kinh doanh.

- Theo ông, báo chí cần làm gì hơn nữa để phát huy vai trò là cầu nối giữa các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức xúc tiến thương mại và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam – Nhật Bản trong bối cảnh hiện nay?

Nhìn lại lịch sử, báo chí đã góp phần kết nối các tổ chức với người dân và xây dựng mục tiêu phát triển chung. Ngày nay, vai trò cầu nối này càng trở nên quan trọng khi quan hệ kinh tế Việt Nam – Nhật Bản ngày càng gắn kết.

Theo tôi, có ba lĩnh vực mà báo chí có thể phát huy mạnh mẽ hơn nữa. Một là, báo chí cần tăng cường vai trò phân tích, diễn giải các chính sách và diễn biến kinh tế. Doanh nghiệp, đặc biệt là nhà đầu tư nước ngoài, không chỉ cần thông tin mà còn cần bối cảnh để hiểu và thích ứng hiệu quả.

Hai là, báo chí có thể chủ động thúc đẩy đối thoại thông qua các diễn đàn, tọa đàm, phỏng vấn hoặc nền tảng thảo luận, tạo cơ hội để các nhà hoạch định chính sách và cộng đồng doanh nghiệp hai nước trao đổi trực tiếp.

Ba là, báo chí có vai trò quan trọng trong việc xây dựng niềm tin. Những thông tin minh bạch, khách quan và chính xác giúp nâng cao khả năng dự báo của môi trường kinh doanh, yếu tố rất quan trọng đối với các quyết định đầu tư dài hạn.

Tôi cho rằng, cũng giống như việc từng góp phần lan tỏa tầm nhìn phát triển quốc gia, ngày nay báo chí đang đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng nhận thức chung, qua đó hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững và thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam với các đối tác quốc tế.

- Quan hệ kinh tế Việt Nam – Nhật Bản đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội trong các lĩnh vực như công nghiệp hỗ trợ, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số. Đâu là những lĩnh vực hợp tác mà doanh nghiệp hai nước cần ưu tiên trong những năm tới, thưa ông?

Tôi tin rằng quan hệ kinh tế Việt Nam - Nhật Bản thực sự đang bước sang một giai đoạn phát triển mới. Nền tảng cho sự phát triển này đã được xây dựng trong nhiều thập kỷ qua. Kể từ những ngày đầu của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào những năm 1990, các doanh nghiệp Nhật Bản đã có những đóng góp đáng kể cho sự phát triển công nghiệp của Việt Nam, bao gồm cả việc hình thành các cụm công nghiệp. Một ví dụ điển hình là ngành xe máy, nơi các doanh nghiệp như Honda và Yamaha đã hợp tác chặt chẽ với các nhà cung cấp Việt Nam, giúp tỷ lệ nội địa hóa đạt hơn 95%.

Các doanh nghiệp như Honda và Yamaha đã hợp tác chặt chẽ với các nhà cung cấp Việt Nam, giúp tỷ lệ nội địa hóa đạt hơn 95%. Ảnh: Dây chuyền lắp ráp xe máy Honda.

Hiện nay, mô hình hợp tác đó đang mở rộng sang các lĩnh vực công nghệ cao như bán dẫn và trí tuệ nhân tạo. Việc sản xuất các linh kiện quan trọng cho ngành điện tử tiên tiến đang ngày càng phát triển tại Việt Nam, cho thấy vai trò ngày càng lớn của trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong thời gian tới, tôi cho rằng cần ưu tiên bốn lĩnh vực chính.

Thứ nhất là phát triển công nghiệp hỗ trợ nhằm nâng cao năng lực của các doanh nghiệp nội địa và tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng.

Thứ hai là chuyển đổi xanh. Trong khuôn khổ các sáng kiến như AZEC, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản như Tập đoàn erex và Marubeni đang triển khai các dự án năng lượng tái tạo và năng lượng phát thải thấp nhằm hỗ trợ quá trình chuyển dịch năng lượng của Việt Nam.

Thứ ba là chuyển đổi số. Các chương trình do JETRO hỗ trợ đang thúc đẩy hợp tác giữa doanh nghiệp Nhật Bản với các startup công nghệ Việt Nam.

Cuối cùng là phát triển nguồn nhân lực và chuyển giao công nghệ. Đây là những lĩnh vực mà các doanh nghiệp Nhật Bản như Toyota và Daikin đã có nhiều đóng góp và sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong tương lai.

JCCI có những khuyến nghị gì đối với doanh nghiệp Việt Nam nhằm tăng cường kết nối, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của doanh nghiệp Nhật Bản cũng như tận dụng tốt hơn các cơ hội đầu tư và thương mại giữa hai nước, thưa ông?

Từ góc nhìn của JCCI, tôi cho rằng có một số lĩnh vực quan trọng cần được tập trung nhằm tăng cường hơn nữa sự hợp tác giữa doanh nghiệp hai nước. Trước hết là bảo đảm tính minh bạch và khả năng dự báo về môi trường chính sách. Đây là yếu tố quan trọng để củng cố niềm tin của nhà đầu tư trong việc xây dựng chiến lược dài hạn.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp Việt Nam cần nâng cao năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Điều này không chỉ bao gồm năng lực sản xuất mà còn chất lượng quản trị, tiêu chuẩn tuân thủ và khả năng đáp ứng các yêu cầu quốc tế.

Đặc biệt, cần tiếp tục đầu tư cho phát triển nguồn nhân lực thông qua đào tạo nghề, tăng cường hợp tác giữa doanh nghiệp và cơ sở đào tạo, cũng như phát triển các kỹ năng đáp ứng nhu cầu của nền công nghiệp hiện đại.

Ngoài ra, cần thúc đẩy chuyển đổi xanh và chuyển đổi số bằng cách tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận công nghệ, đổi mới sáng tạo và hài hòa các tiêu chuẩn.

Cuối cùng, việc duy trì đối thoại thường xuyên giữa Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp là rất cần thiết để các ý kiến từ khu vực tư nhân được phản ánh trong quá trình xây dựng chính sách.

- Trân trọng cảm ơn ông!

Nguồn: Cầu nối thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Nhật Bản