Ngành ngân hàng hướng tới tăng trưởng cao năm 2026

Tín dụng tăng tốc, ngân hàng giữ vai trò trụ cột

Sau giai đoạn chịu nhiều sức ép từ biến động kinh tế toàn cầu cũng như quá trình điều chỉnh trong nước, MBS Research nhận định ngành ngân hàng Việt Nam đang bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới với nhiều tín hiệu tích cực hơn so với những năm trước. Mặt bằng chính sách dần ổn định, nhu cầu vốn phục hồi và kỳ vọng tăng trưởng kinh tế cao đang tạo nền tảng thuận lợi cho hoạt động của toàn hệ thống.

Trong bối cảnh nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng mạnh, hệ thống ngân hàng tiếp tục giữ vai trò trung tâm khi đảm nhiệm chức năng dẫn vốn chủ lực cho nền kinh tế. Dòng vốn ngân hàng vẫn là nguồn lực quan trọng hỗ trợ sản xuất kinh doanh, thúc đẩy đầu tư công và kích thích tiêu dùng trong nước.

Tuy nhiên, hành trình hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 không chỉ mở ra cơ hội mở rộng quy mô mà còn đặt ra những bài toán lớn về cân đối nguồn vốn, kiểm soát biên lợi nhuận và bảo đảm an toàn cho toàn hệ thống.

Một trong những điểm sáng nổi bật nhất của ngành ngân hàng trong giai đoạn 2025–2026 là đà tăng mạnh của tín dụng. Tính đến cuối tháng 11/2025, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đã vượt 18,2 triệu tỷ đồng, tăng hơn 16,5% so với đầu năm và cao hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng trưởng cao nhất trong nhiều năm trở lại đây, phản ánh rõ nét nhu cầu vốn đang phục hồi mạnh mẽ của nền kinh tế trong bối cảnh chính sách tiền tệ được duy trì theo hướng nới lỏng kéo dài từ quý III/2023.

Động lực chính của tăng trưởng tín dụng tiếp tục đến từ khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là các lĩnh vực thương mại dịch vụ, sản xuất và đầu tư công. Mặt bằng lãi suất cho vay duy trì ở vùng thấp trong thời gian dài đã tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng hoạt động, tái cấu trúc dòng tiền và chủ động đón đầu sự phục hồi của thị trường trong nước cũng như xuất khẩu.

Việc chỉ số PMI duy trì trên ngưỡng mở rộng cho thấy hoạt động sản xuất đang từng bước cải thiện, qua đó hỗ trợ nhu cầu vay vốn trung và dài hạn của khu vực sản xuất kinh doanh. Bước sang năm 2026, MBS Research kỳ vọng tăng trưởng tín dụng toàn ngành có thể đạt khoảng 20% nhằm hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng GDP cao của nền kinh tế.

Đáng chú ý, nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ được dự báo sẽ phục hồi rõ nét hơn khi môi trường thương mại quốc tế ổn định hơn và đơn hàng mới gia tăng. Song song với đó, tín dụng cho đầu tư công tiếp tục đóng vai trò quan trọng, tạo dư địa tăng trưởng ổn định cho các ngân hàng có thế mạnh trong cho vay dự án, cho vay doanh nghiệp lớn và tài trợ chuỗi cung ứng.

Trong cơ cấu tín dụng, dòng vốn được dự báo sẽ có sự điều chỉnh nhất định theo hướng chọn lọc hơn. Cho vay mua nhà có thể chậm lại khi lãi suất huy động tăng dần, kéo theo chi phí vay vốn cao hơn đối với người dân. Ngược lại, tín dụng cho sản xuất kinh doanh và đầu tư công vẫn được ưu tiên nhằm phục vụ mục tiêu tăng trưởng dài hạn.

Cho vay tiêu dùng, sau giai đoạn điều chỉnh mạnh, được kỳ vọng sẽ phục hồi theo hướng bền vững hơn khi thu nhập hộ gia đình cải thiện và quá trình tái cơ cấu các công ty tài chính cơ bản hoàn tất.

Về hiệu quả kinh doanh, tăng trưởng tín dụng cao tiếp tục là nền tảng quan trọng cho lợi nhuận của ngành ngân hàng. Dù biên lãi ròng năm 2025 chịu áp lực thu hẹp do lãi suất cho vay giảm sâu, triển vọng năm 2026 được đánh giá cân bằng hơn. Trong nửa đầu năm, biên lãi ròng có thể đi ngang hoặc giảm nhẹ do chi phí huy động tăng lên.

Sang nửa cuối năm, khi các khoản vay trung và dài hạn kết thúc giai đoạn ưu đãi và chuyển sang lãi suất thả nổi, cùng với sự phục hồi của tín dụng doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng như khách hàng cá nhân, biên lãi ròng được kỳ vọng cải thiện dần. Trên cơ sở đó, lợi nhuận sau thuế toàn ngành ngân hàng trong năm 2026 được dự báo tăng trưởng trên 20%, củng cố vai trò trụ cột của khu vực ngân hàng đối với nền kinh tế.

Ngành ngân hàng được MBS Research đánh giá đang bước vào chu kỳ tăng trưởng mới khi tín dụng tăng tốc và tiếp tục giữ vai trò kênh dẫn vốn chủ lực của nền kinh tế.

Thanh khoản ngân hàng chịu sức ép

Trái ngược với nhịp tăng mạnh của tín dụng, huy động vốn của hệ thống ngân hàng lại tăng chậm hơn đáng kể. Đến cuối năm 2025, tổng huy động toàn hệ thống chỉ tăng khoảng 12 phần trăm so với đầu năm, thấp hơn rõ rệt so với tốc độ mở rộng tín dụng.

Khoảng cách ngày càng lớn giữa cho vay và huy động đã đẩy tỷ lệ cho vay trên huy động của nhiều ngân hàng lên mức cao nhất trong nhiều năm, qua đó tạo sức ép rõ rệt lên thanh khoản và khả năng cân đối nguồn vốn.

Trước thực tế này, các ngân hàng buộc phải điều chỉnh tăng lãi suất huy động từ quý IV năm 2025 nhằm củng cố nguồn vốn đầu vào. Xu hướng tăng lãi suất được dự báo sẽ còn tiếp diễn trong nửa đầu năm 2026, đặc biệt tại nhóm ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân, nơi áp lực huy động thường lớn hơn.

Dù Ngân hàng Nhà nước liên tục bơm ròng thanh khoản thông qua kênh thị trường mở, thị trường liên ngân hàng vẫn chịu sức ép đáng kể khi nhu cầu vốn ngắn hạn gia tăng, khiến lãi suất qua đêm lên mức cao nhất trong nhiều năm. Diễn biến này giúp cải thiện thanh khoản cho hệ thống, song đồng thời làm chi phí vốn tăng lên và tạo áp lực không nhỏ lên biên lợi nhuận trong ngắn hạn.

Ở góc độ rủi ro, chất lượng tài sản của toàn ngành hiện được đánh giá tương đối ổn định. Tỷ lệ nợ xấu nội bảng duy trì quanh mức 2 phần trăm, trong khi nợ nhóm 2 có xu hướng giảm dần. Tăng trưởng tín dụng tích cực, đi kèm với việc các ngân hàng chủ động trích lập dự phòng và xử lý nợ xấu trong hai năm gần đây, đã góp phần hạn chế nguy cơ nợ xấu gia tăng trở lại trong giai đoạn phục hồi.

Tuy vậy, bộ đệm dự phòng của nhiều ngân hàng đã mỏng hơn so với giai đoạn hậu dịch, khiến tỷ lệ bao phủ nợ xấu khó quay trở lại mức trên 100 phần trăm như trước. MBS Research dự báo tỷ lệ bao phủ nợ xấu trong năm 2026 sẽ duy trì trên 80 phần trăm, mức được xem là đủ an toàn trong bối cảnh hiện tại nhưng không còn nhiều dư địa để hấp thụ các cú sốc bất lợi nếu môi trường kinh doanh xấu đi.

Một thách thức khác ngày càng rõ nét là yêu cầu về an toàn vốn khi tín dụng tăng trưởng ở mức cao. Việc từng bước tiến tới áp dụng Basel III cùng với các quy định mới từ Ngân hàng Nhà nước buộc các ngân hàng phải duy trì hệ số an toàn vốn ở mức cao và ổn định hơn.

Điều này thúc đẩy xu hướng tăng vốn cấp một thông qua phát hành cổ phiếu, giữ lại lợi nhuận và hạn chế chia cổ tức bằng tiền mặt. Dù có thể ảnh hưởng đến lợi ích ngắn hạn của cổ đông, chiến lược này được xem là điều kiện cần thiết để hệ thống ngân hàng duy trì tăng trưởng bền vững trong trung và dài hạn.

Trên thị trường chứng khoán, định giá ngành ngân hàng đã trở nên hấp dẫn hơn sau đợt điều chỉnh mạnh trong năm 2025. Hệ số giá trên giá trị sổ sách của toàn ngành giảm về khoảng 1,5 lần, thấp hơn mức bình quân năm năm gần đây, trong khi triển vọng tăng trưởng lợi nhuận năm 2026 vẫn được kỳ vọng duy trì trên 20 phần trăm.

Sự kết hợp giữa mặt bằng định giá hợp lý và triển vọng tăng trưởng tích cực được xem là cơ sở quan trọng để MBS Research nâng khuyến nghị đối với toàn ngành ngân hàng lên mức khả quan, đồng thời khẳng định vai trò then chốt của khu vực này trong quá trình phục hồi và tăng trưởng của nền kinh tế.

Nguồn: Ngành ngân hàng hướng tới tăng trưởng cao năm 2026