Lạm phát cả năm dự báo khoảng 4 - 4,5%

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 4 tháng đầu năm 2023 tăng 3,84% so với cùng kỳ năm 2022, chủ yếu do chỉ số giá nhóm giáo dục, nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng, nhóm văn hóa, giải trí... tăng. Bình luận về tình hình lạm phát những tháng đầu năm, TS. Cấn Văn Lực cho rằng lạm phát hạ nhiệt, được kiểm soát ở mức phù hợp là một điểm sáng trong bức tranh kinh tế đầu năm.

CPI tháng 4 giảm 0,34%

Theo số liệu Tổng cục Thống kê công bố ngày 29/4, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 4-2023 của cả nước giảm 0,34% so với tháng trước, tăng 2,81% so với cùng kỳ năm 2022. Bình quân 4 tháng đầu năm 2023, CPI tăng 3,84% so với cùng kỳ năm trước.

Trong mức giảm 0,34% của CPI tháng 4/2023 so với tháng trước, có 7 nhóm hàng hóa và dịch vụ có chỉ số giá giảm, 4 nhóm hàng có chỉ số giá tăng.

Bảy nhóm hàng hóa và dịch vụ có chỉ số giá giảm, trong đó nhóm giáo dục có mức giảm mạnh nhất với 1,3%, tác động làm CPI chung giảm 0,08 điểm phần trăm.

Nguyên nhân chủ yếu theo phân tích của Tổng cục Thống kê là do ngày 20/12/2022, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 165/NQ-CP. Trong đó yêu cầu các địa phương giữ ổn định mức thu học phí năm học 2022-2023 như năm học 2021-2022 để tiếp tục hỗ trợ cho người dân nên một số địa phương đã điều chỉnh giảm mức học phí sau khi đã thu theo Nghị định số 81/2021/NĐ-CP ngày 27/8/2021 của Chính phủ.

Nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng giảm 0,83% chủ yếu do giá gas giảm 12,36% do từ ngày 01/4/2023, giá gas trong nước điều chỉnh giảm 62.000 đồng/bình 12 kg sau khi giá gas thế giới giảm 180 USD/tấn (từ mức 730 USD/tấn xuống mức 550 USD/tấn); giá điện sinh hoạt giảm 0,98%; giá nước sinh hoạt giảm 0,77% ; giá dầu hỏa giảm 3,82% do ảnh hưởng của đợt điều chỉnh giá ngày 03/4/2023, 11/4/2023 và 21/4/2023. Ở chiều ngược lại, giá thuê nhà tăng 0,65%; giá vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng 0,22%.

Nhóm văn hóa, giải trí và du lịch giảm 0,45%, trong đó giá dịch vụ du lịch trọn gói giảm 1,95%; nhà khách, khách sạn giảm 1,38% do một số công ty du lịch giảm giá để kích cầu. Thời tiết thuận lợi, đang rộ mùa hoa khiến giá hoa tươi giảm mạnh, giá nhóm hoa, cây cảnh giảm 1,89%.

Nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống giảm 0,38% (làm CPI chung giảm 0,13 điểm phần trăm). Nhóm bưu chính viễn thông giảm 0,14% do giá phụ kiện điện thoại thông minh giảm.

Bốn nhóm hàng hóa và dịch vụ có chỉ số giá tăng gồm: Nhóm giao thông tăng 0,43% (làm CPI chung tăng 0,04 điểm phần trăm), nhóm hàng hóa và dịch vụ khác tăng 0,35%, nhóm đồ uống và thuốc lá tăng 0,12% do thời tiết chuyển nắng nóng nên nhu cầu tiêu dùng đồ uống giải khát tăng, nhóm thuốc và dịch vụ y tế tăng nhẹ 0,02% chủ yếu do thời tiết giao mùa, các loại vi rút gây bệnh sinh sôi, số ca nhiễm Covid-19 tăng nhanh.

Cũng theo Tổng cục Thống kê, lạm phát cơ bản tháng 4/2023 tăng 0,13% so với tháng trước, tăng 4,56% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 4 tháng đầu năm 2023, lạm phát cơ bản tăng 4,9% so với cùng kỳ năm 2022, cao hơn mức CPI bình quân chung (tăng 3,84%).

Nguyên nhân chủ yếu do bình quân giá xăng dầu trong nước 4 tháng đầu năm 2023 giảm 12,22% so với cùng kỳ năm trước, giá gas giảm 6,73% là yếu tố kiềm chế tốc độ tăng của CPI nhưng thuộc nhóm hàng được loại trừ trong danh mục tính lạm phát cơ bản.

Lạm phát cả năm dự báo khoảng 4 - 4,5%

Bình luận về tình hình lạm phát những tháng đầu năm, TS. Cấn Văn Lực cho rằng lạm phát hạ nhiệt, được kiểm soát ở mức phù hợp là một điểm sáng trong bức tranh kinh tế đầu năm.

CPI bình quân 4 tháng tăng 3,84%, giảm từ mức tăng 4,18% bình quân 3 tháng và 4,6% bình quân 2 tháng đầu năm. Lạm phát cơ bản bình quân 4 tháng tăng 4,9% so với cùng kỳ năm 2022, cũng đã hạ nhiệt so với mức tăng bình quân 3 tháng (5,01 %) và 2 tháng (5,08%). Lạm phát đã qua đỉnh và tiếp tục hạ nhiệt cho thấy các biện pháp kiểm soát đã dần phát huy tác dụng cùng với đà giảm giá và lạm phát của thế giới.

Tuy nhiên, từ nay đến cuối năm, áp lực lạm phát vẫn còn do cả yếu tố cầu kéo (lực cầu tiêu dùng khá cao, cung tiền và vòng quay tiền cải thiện hơn năm trước) và chi phí đẩy (giá dầu và giá hàng hóa, dịch vụ thế giới còn ở mức cao, nhất là khi Trung Quốc mở cửa trở lại làm tăng lực cầu).

Dự báo lạm phát cả năm, TS. Cấn Văn Lực và nhóm chuyên gia Viện Đào tạo và Nghiên cứu BIDV cho rằng, lạm phát cả năm 2023 ước tăng khoảng 4 - 4,5% nhờ tác động cộng hưởng của các yếu tố tích cực cho kiềm chế lạm phát như giá cả và lạm phát toàn cầu đang hạ nhiệt, tỷ giá ổn định, lãi suất tiếp tục giảm, lực cầu còn yếu và các biện pháp kiểm soát lạm phát phối hợp đồng bộ, hiệu quả hơn.

Theo GS.TS Tô Trung Thành và nhóm nghiên cứu trường Đại học Kinh tế quốc dân, có một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến làm gia tăng lạm phát của Việt Nam trong năm 2023. Về phía cầu là xu hướng phục hồi hoạt động trong các ngành du lịch với việc đón thêm lượng khách nước ngoài làm tăng nhu cầu tiêu dùng trong nước; tăng mức lương cơ sở kể từ ngày 1/7/2023.

Về phía cung là tỷ giá tăng cao làm tăng giá nhiên liệu, nguyên vật liệu nhập khẩu; giá điện dự kiến sẽ tăng trong nửa cuối năm 2023; mặt bằng lãi suất cao làm tăng chi phí vốn của các doanh nghiệp.

Thanh Cao