Cơ hội lớn phát triển chuỗi cung ứng công nghiệp điện gió

Việt Nam có nhiều tiềm năng và hệ sinh thái để phát triển điện gió. Đặc biệt, ngành công nghiệp điện gió mang lại lợi ích rất lớn cho nền kinh tế. Quan điểm này được nhiều chuyên gia nhấn mạnh tại họp báo thông tin về hội nghị Năng lượng gió khu vực châu Á - Thái Bình Dương 2026 sẽ được tổ chức vào trung tuần tháng 6.

Tiềm năng điện gió rất lớn

Ông Bùi Vĩnh Thắng - Giám đốc quốc gia tại Việt Nam của Hội đồng Năng lượng gió toàn cầu nhấn mạnh: cả thế giới hiện đang hướng về phát triển bền vững, giảm dần năng lượng truyền thống, tăng nguồn điện năng lượng tái tạo (điện mặt trời, điện gió...). Việt Nam cũng không đứng ngoài xu thế này.

Ông Bùi Vĩnh Thắng - Giám đốc quốc gia tại Việt Nam của Hội đồng Năng lượng gió toàn cầu

Quy hoạch điện VIII điều chỉnh ưu tiên đặc biệt phát triển năng lượng tái tạo. Mục tiêu tăng tỷ lệ năng lượng tái tạo (không bao gồm thủy điện) trong cơ cấu nguồn điện lên khoảng 28 - 36% vào năm 2030 và định hướng đến năm 2050, tỷ lệ này sẽ đạt mức ấn tượng 74 - 75%.

Theo đó, đến năm 2030, nguồn điện gió trên bờ và gần bờ vào khoảng 26.066 - 38.029 MW; điện gió ngoài khơi từ 6.000 - 17.032 MW (vận hành giai đoạn 2030 - 2035); điện mặt trời: 46.459 - 73.416 MW. So với Quy hoạch điện VIII ban đầu, các con số trên cho thấy sự điều chỉnh tăng đáng kể, đặc biệt là điện gió ngoài khơi.

Từ góc độ của nhà đầu tư, ông Alessandro Antonioli - Giám đốc quốc gia tại Việt Nam của CIP đánh giá: Việt Nam có lợi thế cạnh tranh mạnh mẽ về gió. Thiên nhiên ưu đãi cho Việt Nam có tốc độ gió cao, chất lượng gió ổn định, đường bờ biển dài.

Trong khi đó, nền kinh tế phát triển nhanh cần nhiều năng lượng ổn định, giá cả phải chăng và bền vững. Xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng sản xuất sang Việt Nam đòi hỏi năng lượng xanh. Đây là thách thức nhưng cũng là cơ hội nếu Việt Nam có chính sách hỗ trợ, khung thương mại rõ ràng và nâng cao chuỗi cung ứng địa phương.

Ông Bùi Vĩnh Thắng cho biết thêm: Trong bối cảnh địa chính trị thế giới căng thẳng, nhiều nước đang cân nhắc chiến lược an ninh năng lượng, tập trung nhiều hơn cho năng lượng tái tạo. Trong đó, điện gió không chỉ cung ứng đảm bảo an ninh năng lượng mà còn phát triển ngành công nghiệp phụ trợ. Các nước ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương cũng đang đi theo chiến lược này.

Phát triển điện gió gắn với chuỗi cung ứng

Ông Nguyễn Tuấn - Trưởng ban Thương mại của PTSC nhìn nhận lợi thế phát triển điện gió, nhất là điện gió ngoài khơi từ góc độ lợi ích kinh tế thương mại. Đây là nguồn điện có quy mô công suất lớn, thời gian vận hành cao hơn so với trên bờ rất nhiều.

Đặc biệt, phát triển điện gió gắn với chuỗi cung ứng công nghiệp. Ngành công nghiệp điện gió mang lại lợi ích rất lớn cho đất nước. Hiện nay, tất cả các nước trên thế giới phát triển điện gió đều định hướng nội địa hóa rất cao để phát triển ngành công nghiệp điện gió trong nước.

Lấy dẫn chứng từ một hợp đồng mà PTSC làm nhà thầu cho khoảng 6 GW điện gió ngoài khơi. Đơn vị này đã thực hiện dự án chế tạo chân đế và 10 trạm biến áp ngoài khơi đã mang lại doanh thu xuất khẩu mấy trăm triệu USD, tạo ra công ăn việc làm cho khoảng3.000 người với sự tham gia gần 100 doanh nghiệp trong nước.

Việc thực hiện dự án trên cho thấy doanh nghiệp có thể tự chủ sản xuất, hạn chế phụ thuộc vào nguồn cung của đất nước để phát triển điện gió ngoài khơi từ 6.000 - 17.032 MW theo định hướng.

Đáng chú ý, doanh nghiệp trong nước cơ bản tham gia gần đủ trong chuỗi cung ứng công nghiệp điện gió. Đây là chuỗi cung ứng có tiềm năng vô cùng lớn.

Tuy nhiên, công nghiệp điện gió nói chung và điện gió ngoài khơi tại Việt Nam còn non trẻ nên cần sự hỗ trợ từ Chính phủ với cơ chế chính sách khuyến khích để doanh nghiệp phát triển. Quan trọng nhất, theo các doanh nghiệp là một danh mục dự án ổn định, kế hoạch phát triển rõ ràng để doanh nghiệp yên tâm, tự tin đầu tư vào hạ tầng.

Đánh giá Việt Nam là thị trường tiềm năng ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang được nhiều nhà đầu tư quan tâm, ông Bùi Vĩnh Thắng - Giám đốc quốc gia tại Việt Nam của Hội đồng Năng lượng gió toàn cầu cho biết thêm: ở lần tổ chức thứ 4, hội nghị Năng lượng gió khu vực châu Á - Thái Bình Dương 2026 sẽ diễn ra ở Hà Nội, Việt Nam từ ngày 9 - 11/6/2026.

Hội nghị được kỳ vọng tạo diễn đàn để các nhà lãnh đạo, doanh nghiệp, tổ chức… trao đổi, thảo luận về các chủ đề then chốt định hình tương lai ngành điện gió trong khu vực, tăng cường an ninh năng lượng, khả năng chống chịu của nền kinh tế.

Nguồn: Cơ hội lớn phát triển chuỗi cung ứng công nghiệp điện gió