Mở rộng không gian tài trợ vốn, ngân hàng và doanh nghiệp nào hưởng lợi?

Trong khoảng 1 tháng qua, những chuyển động chính sách đáng chú ý đã được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) triển khai.

Các chuyển động chính sách

Cụ thể, ngày 29/5/2026, NHNN đã có công văn gửi 25 NHTM cho phép từ ngày 1/1/2026 đến hết 31/12/2026, các tổ chức tín dụng không phải tính phần dư nợ tín dụng tăng thêm so với cuối năm 2025 đối với nhà ở xã hội và khu công nghiệp, khu chế xuất vào dư nợ tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản khi kiểm soát mức tăng trưởng tín dụng bất động sản theo nội dung tại điểm 4 công văn số 11686 ngày 31/12/2025.

Các động thái chính sách phát tín hiệu NHNN đang ưu tiên chuyển sang hỗ trợ tăng trưởng tín dụng và đáp ứng nhu cầu vốn trung, dài hạn của nền kinh tế trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức cao và áp lực huy động vốn dài hạn của các ngân hàng gia tăng. (Ảnh minh họa)

Ngày 22/6/2026, NHNN chính thức ban hành Thông tư số 25/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 22/2019/TT-NHNN quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (gọi tắt là Thông tư 25). Theo đó, tại Thông tư, NHNN chính thức quy định về việc nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn từ mức 30% hiện tại lên 40%. Đây là thay đổi đáng chú ý khi tỷ lệ này đã được siết giảm theo lộ trình từ 40% xuống 30% kể từ 2020 đến nay nhằm hạn chế rủi ro kỳ hạn trong hệ thống ngân hàng.

Cũng trong 22/6/2026, NHNN đã ban hành Công văn số 5386/NHNN-TD hướng dẫn các NHTM cấp tín dụng cho 18 dự án trọng điểm theo kiến nghị của Vingroup, Sun Group và Hạ tầng hàng không Masterise. Theo đó, NHNN cho phép các NHTM loại trừ dư phần nợ cấp cho các dự án này khỏi hạn mức tăng trưởng tín dụng và có thể xem xét nới hạn mức tín dụng được cấp cho một hoặc nhóm khách hàng có liên quan (theo Quyết định 09/2024/QĐ-TTg).

Danh mục dự án được đề xuất là các dự án hạ tầng giao thông chiến lược trong lĩnh vực hàng không, đường sắt tốc độ cao, và các công trình phục vụ APEC. Tổng vốn huy động của nhóm dự án này là 752.1 nghìn tỷ đồng, thực hiện trong giai đoạn 2026-2033, trong
đó khoảng 85% tổng vốn huy động dự kiến sẽ được giải ngân trong 3 năm đầu.

Như vậy, thông điệp chính sách của cơ quan điều hành đang hướng đến "mở luồng tín dụng" cho các lĩnh vực có chọn lọc trong bất động sản hướng về các phân khúc đáp ứng nhu cầu nhà ở thực và nhu cầu về không gian địa ốc "nền" để đón các dòng vốn đầu tư vào hoạt động sản xuất kinh doanh. Cùng với đó, "luồng tín dụng đặc thù" là các dự án chiến lược, trọng điểm quốc gia, có ý nghĩa góp phần kiến tạo nền tảng hạ tầng cho chu kỳ tăng trưởng mới của Việt Nam, với nhu cầu vốn lớn, thời gian hoàn vốn dài.

Song song là áp dụng chính sách điều chỉnh trần vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn (SMLR) lên tỷ lệ cao hơn nhằm góp phần gia tăng khả năng cung ứng vốn trung và dài hạn của các tổ chức tín dụng, đồng thời giảm bớt áp lực về cơ cấu kỳ hạn nguồn vốn của hệ thống.

Mở luồng tín dụng và kỳ vọng lãi suất

Với các chuyển động chính sách, Chứng khoán KBSV nhận định, quyết định của NHNN (với việc mở luồng tín dụng đặc thù) có thể sẽ tạo sức ép nhất định lên việc gia tăng vốn huy động của các NHTM tham gia giải ngân trực tiếp, đặc biệt khi chênh lệnh giữa huy động tiền gửi và dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế tiếp tục nới rộng kể từ cuối 2025 khiến tỷ lệ LDR thuần toàn hệ thống tăng mạnh.

Dù vậy, các chuyên gia cho rằng áp lực lên hệ thống sẽ được giảm bớt khi NHNN chủ động nâng tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn từ 30% lên 40%, đồng thời cho phép tính thêm 20% tiền gửi KBNN vào tỷ lệ LDR (theo Thông tư 25/2026/TT-NHNN).

Đây là sự cân đối khi điều chỉnh chính sách để loại trừ các áp lực lên hệ thống trong bối cảnh thanh khoản và chi phí vốn đang chi phối những động lực cạnh tranh quan trọng của các NHTM.

Ngoài ra, theo nhà phân tích Vũ Diệu Hà (KBSV), không loại trừ khả năng NHNN sẽ có thêm các chính sách hỗ trợ để bổ sung nguồn vốn cho vay các dự án này. Do đó, nhà phân tích cho rằng mặt bằng lãi suất huy động sẽ ổn định ở vùng hiện tại, thậm chí có thể bắt đầu xu hướng giảm trong quý 3 nếu huy động của toàn hệ thống có sự cải thiện và giải ngân đầu tư công tăng mạnh.

Ngân hàng và doanh nghiệp hưởng lợi

Từ góc nhìn của Chứng khoán Yuanta Việt Nam (YSVN), các chuyên gia Phòng Nghiên cứu Phân tích (Khối khách hàng cá nhân) nhìn nhận, đối với các doanh nghiệp Vingroup, Sungroup và Hạ tầng Masterise, việc được loại trừ dư nợ cấp tín dụng đối với các dự án này sẽ giúp khơi thông nguồn vốn cho các tập đoàn đang thực hiện dự án.

Phối cảnh một góc dự án Khu liên hợp Thể dục Thể thao Quốc gia Rạch Chiếc - một trong các dự án thuộc nhóm thực hiện theo hình thức PPP, trong danh mục 18 dự án được "miễn" tính khoản vay ngân hàng vào room tăng trưởng tín dụng của các ngân hàng thương mại. (Ảnh: CĐT)

Đồng thời, từ phía ngân hàng, sẽ tạo dư địa lớn để các ngân hàng thương mại tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng tín dụng vào mảng hạ tầng. "Mặc dù chưa có danh sách ngân hàng thương mại cụ thể cấp tín dụng cho các dự án này, những tổ chức có khả năng đang có dư nợ lớn từ Vingroup như TCB và VPB được đánh giá có tiềm năng hưởng lợi rất cao. Bên cạnh đó, các ngân hàng thương mại quy mô lớn thường xuyên tham gia hợp vốn cho các dự án hạ tầng lớn như VCB, BIDV, CTG và MBB cũng sẽ đón nhận những tác động vô cùng tích cực", chuyên gia YSVN nhận định.

Tác động chính sách, cụ thể gần nhất với Công văn 5386 lên các nhóm ngành trên thị trường chứng khoán, theo bà Vũ Diệu Hà phân tích, sẽ hiện hữu với 2 nhóm. Thứ nhất, ngành ngân hàng tác động tích cực, được kỳ vọng tập trung ở nhóm ngân hàng có năng lực thu xếp vốn cho các dự án hạ tầng quy mô lớn, nền tảng huy động vốn vững chắc và chất lượng tài sản tốt, đặc biệt là nhóm ngân hàng quốc doanh và ngân hàng tư nhân có vốn lớn. Ngoài ra, các ngân hàng như TCB, STB, LPB kỳ vọng cũng sẽ có lợi thế nhờ mối quan hệ đã được thiết lập từ trước với Vingroup. "Tuy nhiên, chúng tôi không loại trừ rủi ro tập trung tín dụng vào một số NHTM có quan hệ gần với các chủ đầu tư có thể gây ảnh hưởng không nhỏ đến nguồn vốn và hiệu quả hoạt động của nhóm này", bà lưu ý.

Thứ hai, nhóm ngành xây lắp - vật liệu xây dựng. Cụ thể, cơ chế tín dụng đặc thù kỳ vọng sẽ hỗ trợ đẩy nhanh tiến độ triển khai và giải ngân dự án, qua đó cải thiện triển vọng doanh thu, backlog của các doanh nghiệp xây lắp cũng như thúc đẩy nhu cầu tiêu thụ vật liệu xây dựng trong các năm tới.

Riêng với chính sách dành cho 25 NHTM với việc loại trừ tính room tín dụng các khoản vay ở các dự án thuộc phân khúc bất động sản có chọn lọc, chuyên gia KBSV cũng đánh giá 2 nhóm hưởng lợi là các doanh nghiệp bất động sản, nhà ở xã hội và xây dựng.

Nguồn: Mở rộng không gian tài trợ vốn, ngân hàng và doanh nghiệp nào hưởng lợi?