Định giá thị trường của nhóm phi tài chính "có vẻ đắt", vì sao?

Điều này phản ánh bức tranh tăng trưởng giá và lợi nhuận không đồng đều ở các mã ngành chứng khoán trong giai đoạn vừa qua, thậm chí thị trường có tình trạng "xanh vỏ đỏ lòng", hay trong khi lợi nhuận dồn về một số ít mã hút dòng tiền và tăng trưởng cục bộ, kể cả khi thị trường tăng mạnh nhiều nhà đầu tư cũng không có lãi.

2 "họ" và ngân hàng tác động đến mặt bằng định giá

Các mã đã đóng góp lớn cho điểm số của thị trường và kéo định giá thị trường cao hơn, thực tế tập trung ở nhóm phi tài chính và tập trung ở 2 "họ" Vin và Gex - khiến định giá nhóm phi tài chính "có vẻ đắt".

Chứng khoán đỏ sàn trong phiên mất động lực đột ngột.

Nhóm phân tích dữ liệu, Khối dịch vụ thông tin FiinGroup định giá tại cuối quý III/2025, theo dữ liệu báo cáo tài chính và bức tranh lợi nhuận của các doanh nghiệp trên sàn, P/E toàn thị trường hiện ở mức 14,2x, giảm -13,7% so với đỉnh 3 năm gần nhất (16,5x) thiết lập giữa tháng 10/2025 khi VN-Index đạt đỉnh lịch sử, nhờ giá điều chỉnh -10,3% trong khi lợi nhuận doanh nghiệp +7%.

Trong đó, ngân hàng chiếm gần 40% lợi nhuận toàn thị trường, đang giao dịch với P/E 9,8x, vẫn tác động đáng kể đến mặt bằng định giá hiện tại của toàn thị trường.

P/E của nhóm Phi tài chính đang ở mức 19,2x – vùng rất cao trong lịch sử. Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, nếu loại bỏ các cổ phiếu thuộc Vingroup và Gelex – hai nhóm tăng giá vượt trội giai đoạn vừa qua thì P/E Phi tài chính còn lại chỉ khoảng 14,2x, tiệm cận vùng đáy 5 năm là 12,3x – mức hiếm khi xuất hiện từ năm 2020 đến nay.

Điều này cho thấy định giá khối Phi tài chính chỉ “có vẻ đắt” khi chưa loại trừ ảnh hưởng từ nhóm Vingroup và Gelex, trong khi nhiều ngành còn lại vẫn duy trì mức định giá hấp dẫn, đặc
biệt nếu xét trên nền tảng cơ bản vững và triển vọng lợi nhuận tích cực trong các quý tới, FiinGroup cho biết.

Trước đó, bà Nguyễn Hoài Thu, CFA, Phó Tổng Giám đốc CTCP Quản lý quỹ VinaCapital cũng nêu "công thức" định giá tương tự: Cho toàn thị trường bao gồm nhóm Vingroup và Gelex, định giá P/E đã vượt 15x. Tuy nhiên nếu loại trừ nhóm này, định giá P/E của toàn thị trường ở khoảng 12x - mức khá hấp dẫn và nhiều ngành còn dư địa tăng trưởng.

Bóc tách định giá theo ngành, theo FiinGroup, so với mức trung bình 5 năm, định giá hiện cho thấy sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm ngành:

Bất động sản, Thực phẩm và Phần mềm (CNTT) đang giao dịch với P/E cao hơn trung bình 5 năm, trong khi triển vọng lợi nhuận ngắn hạn khó bứt phá, làm gia tăng rủi ro điều chỉnh định giá.

Ngân hàng và Chứng khoán hiện có P/E và P/B dao động quanh mức trung bình 5 năm. Tuy nhiên, Ngân hàng đang trong giai đoạn lợi nhuận chững lại sau khi đạt đỉnh, còn Chứng khoán là nhóm high beta, nên khó thu hút dòng tiền trong bối cảnh thị trường đang điều chỉnh.

Ngược lại, định giá đang thấp hơn trung bình 5 năm ở một số ngành có tính chu kỳ cao như Xây dựng, Thiết bị Dầu khí; nhóm Xuất khẩu (Dệt may, Thủy sản, Hóa chất); Bảo hiểm. Đây là các ngành đạt mức tăng trưởng cao về lợi nhuận lõi trong quý III.

Với Thép, P/E của ngành hiện đang cao hơn trung bình 5 năm, nhưng triển vọng tăng trưởng lợi nhuận khả quan sẽ giúp cải thiện mặt bằng định giá.

Định giá theo P/B, ngành Ngân hàng hiện ở mức 1,6x, giảm -20% so với đỉnh 3 năm gần nhất (2,0x) ghi nhận giữa tháng 10/2025 và đang quay về vùng định giá quen thuộc mà ngành duy trì trong giai đoạn cuối 2023 – giữa 2025.

Cụ thể, các ngân hàng tư nhân top đầu (VPB, TCB, MBB) cùng nhóm quy mô nhỏ hơn (LPB, SHB, ABB) ghi nhận P/B tăng đáng kể từ đầu năm 2025, đóng góp chính vào mức tăng giá vượt trội của các
cổ phiếu này. Ngược lại, nhóm TMCP nhà nước (BID, VCB, CTG) có định giá tăng thấp hay thậm chí suy giảm, khiến giá cổ phiếu kém tích cực hơn dù giá trị sổ sách vẫn tăng trưởng.

Tuy nhiên, FiinGroup nhận định, triển vọng lợi nhuận ngắn hạn chưa thực sự khả quan đang làm gia tăng rủi ro điều chỉnh định giá, đặc biệt với những cổ phiếu đã tăng nóng gần đây.

Nếu loại trừ ảnh hưởng từ nhóm Vingroup (VIC, VHM, VRE, VEF), định giá ngành Bất động sản phản ánh sát hơn bức tranh lợi nhuận thực tế của phần còn lại trong ngành, khi P/E đã tăng +80% từ “đáy thuế quan” đầu tháng 4/2025, trở thành động lực chính cho đà tăng giá vượt trội của ngành (+106,63% YTD).

Hiện P/E nhóm ngoài Vingroup ở mức 30,4x, cao hơn so với 24,7x của toàn ngành, chủ yếu do lợi nhuận cơ bản vẫn thấp trong khi giá cổ phiếu đã phục hồi đáng kể. Điều này cho thấy định giá
ngành không còn rẻ, dù kỳ vọng phục hồi lợi nhuận trong các quý tới vẫn còn hiện hữu

Xây dựng & Vật liệu, Thép, Thiết bị Dầu khí, Dệt may, Thủy sản đang ở vùng định giá thấp hơn trung bình 5 năm

Tuy nhiên, rủi ro điều chỉnh ngắn hạn có thể gia tăng, nhất là khi chưa xuất hiện tín hiệu cải thiện rõ ràng về lợi nhuận và dòng tiền, trong khi mặt bằng P/B (1,7–2,4x) đã tiệm cận vùng cao
của hai năm gần đây. Cổ phiếu Bất động sản thường không được nắm giữ dài hạn mà vận động theo chu kỳ dòng tiền và tiến độ dự án của doanh nghiệp, khiến giá biến động mạnh giữa các quý.
Đặc điểm này khiến dòng tiền đầu cơ chiếm tỷ trọng lớn, gia tăng rủi ro điều chỉnh khi thanh khoản thị trường suy yếu.

Câu chuyện đầu tư: "Mở khóa" các ngành với đầu tư công

Một số các động lực đáng chú ý cho câu chuyện đầu tư, tập trung vào động lực tăng trưởng đầu tư công, "mở khóa" cho bất động sản và ngành xây dựng, theo FiinGroup.

Theo đó, năm 2026 được kỳ vọng sẽ mở ra chu kỳ đầu tư mới khi dòng vốn hạ tầng tăng tốc và hoạt động triển khai dự án bất động sản phục hồi rõ nét sau nhiều năm trầm lắng.

Báo cáo từ Bộ Xây dựng cho thấy số lượng nhà ở thương mại đang triển khai trong quý III/2025 tăng +45% YoY, đạt 618 nghìn căn – mức cao nhất trong ba năm, cho thấy sự trở lại mạnh mẽ của hoạt
động đầu tư và thi công.

Sự cộng hưởng giữa đầu tư công và tháo gỡ pháp lý dự án bất động sản được xem là động lực kép thúc đẩy chuỗi giá trị ngành Bất động sản, trong đó Thép, Vật liệu xây dựng và Xây dựng Dân dụng là ba nhóm nổi bật với lợi nhuận lõi đã phục hồi tích cực trong quý III/2025.

Tăng trưởng sản lượng tiêu thụ các sản phẩm thép đang giảm tốc trong các quý gần đây, một phần là vì nền so sánh cùng kỳ cao dần và yếu tố mùa vụ (thấp điểm tiêu thụ trong quý III).

Kỳ vọng sản lượng tiêu thụ thép sớm hồi phục nhờ nhu cầu nội địa gia tăng trong bối cảnh số lượng nhà thương mại đang triển khai tăng mạnh và các dự án hạ tầng được đẩy nhanh. Ngoài ra, doanh
nghiệp Thép nội địa cũng kỳ vọng sẽ dần giành lại thị phần từ hàng nhập khẩu Trung Quốc khi các biện pháp phòng vệ thương mại được áp dụng mạnh hơn.

KQKD quý III/2025 của ngành Thép nổi bật là HPG và TVN với doanh thu tăng và biên lợi nhuận lõi tiếp tục cải thiện nhờ giá nguyên vật liệu đầu vào (chủ yếu là than cốc và quặng sắt) giảm mạnh. Đáng chú ý, HPG được kỳ vọng duy trì đà tăng trưởng nhờ đóng góp mới từ sản lượng thép cuộn cán nóng của Dung Quất 2, hiện đang vận hành với khoảng 50% công suất thiết kế.

Ngành Vật liệu xây dựng đang bước vào giai đoạn phục hồi rõ nét nhờ động lực từ đầu tư công và sự trở lại của hoạt động thi công các dự án bất động sản. Trong quý III/2025, các nhóm Khai thác đá
(VLB, KSB, DHA), Xi măng (HT1, BCC), Ống nhựa (BMP, NTP) ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận với sự cải thiện đáng kể từ hoạt động lõi (doanh thu tăng trưởng kèm sự cải thiện biên EBIT nhờ giá bán
tăng mạnh).

Triển vọng các quý tới của Khai thác đá, Xi măng, Ống nhựa vẫn tích cực khi nhu cầu và giá bán cùng phục hồi, giúp biên lợi nhuận duy trì cao. Cụ thể, VLB hưởng lợi từ đẩy mạnh đầu tư công hạ
tầng; HT1 hưởng lợi từ đầu tư công và bất động sản phục hồi, giá than hạ nhiệt giúp biên lợi nhuận cải thiện; trong khi BMP và NTP được hỗ trợ bởi xây dựng dân dụng và mạng lưới đầu tư mở rộng.

Ngoài ra, một số cổ phiếu như VLB, BMP và DHA duy trì tỷ suất cổ tức ổn định. Tuy nhiên, thanh khoản hạn chế và sự thận trọng của dòng vốn ngoại vẫn là những yếu tố có thể kìm hãm mức độ mở
rộng định giá trong ngắn hạn, đặc biệt là khi các cổ phiếu này đã có mức tăng giá khá tốt trong giai đoạn vừa qua.

Ngành Xây dựng dân dụng duy trì đà hồi phục ổn định với biên EBIT duy trì dương 8 quý liên tiếp, nhờ môi trường dự án bất động sản khởi sắc và động lực từ đầu tư công lan tỏa sang khu vực tư
nhân.

Trong quý III/2025, CTD nổi bật nhờ sự cải thiện đáng chú ý về hoạt động kinh doanh lõi, với doanh thu tăng trưởng kèm biên EBIT duy trì mở rộng, dù với tốc độ chậm hơn dự kiến bởi giá vật liệu xây
dựng (xi măng, cát, sỏi) tăng mạnh. Biên EBIT của CTD kỳ vọng tiếp tục cải thiện nhờ tận dụng backlog lớn để mua sỉ vật liệu, giảm chi phí đầu vào và được chủ đầu tư chia sẻ rủi ro giá.

Nguồn: Định giá thị trường của nhóm phi tài chính "có vẻ đắt", vì sao?