Tháo "nút thắt"trong kiểm tra chuyên ngành hàng hóa xuất nhập khẩu

Công chức hải quan kiểm tra hàng hóa nhập khẩu. Ảnh: Châu Anh.

Kéo dài thời gian, phát sinh chi phí

Trong một cuộc khảo sát mới đây, nhiều doanh nghiệp (DN) nhận xét, thời gian qua, các chính sách hỗ trợ từ cơ quan hải quan đã hỗ trợ rất nhiều cho hoạt động xuất nhập khẩu của DN. Các thủ tục hải quan tạo thuận lợi đã rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa tương đối nhiều. Tuy nhiên, DN đang gặp những vướng mắc về kiểm tra chuyên ngành.

Theo ông Đinh Văn Đức - đại diện Công ty CP Công nghiệp chính xác Việt Nam (Đồng Nai), mặc dù DN không phải là đơn vị kinh doanh thương mại, nhưng mặt hàng sản xuất vẫn phải đi kiểm tra chuyên ngành, đánh giá và thời gian kéo dài khiến việc lưu kho, lưu bãi của DN phát sinh thêm chi phí.

Trong khi hoạt động xuất nhập khẩu của DN đang gặp nhiều khó khăn, năm qua, có thời điểm đơn hàng giảm tới 30% so với cùng kỳ. Thời gian kéo dài, tình trạng hoãn, hủy đơn hàng khiến DN ngày càng khó khăn.

Đại diện Công ty CP Thực phẩm Cát Hải (Long An) cho biết, DN đang vướng mắc về việc kiểm tra chuyên ngành đối với nguyên liệu thủy sản nhập gia công, sản xuất xuất khẩu chuyển mục đích sử dụng.

Hiện DN chưa nhận được sự hướng dẫn từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Do đó, DN mong muốn cơ quan hải quan trao đổi với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn để DN có thể thực hiện kiểm tra chuyên ngành đối với mặt hàng này, giúp DN có thêm cơ hội kinh doanh hiệu quả hơn.

Cho rằng hiện nay có quá nhiều bộ, ngành quản lý kiểm tra chuyên ngành, khiến việc thực hiện khó khăn, bà Bùi Thanh Duyên - Công ty TNHH BASF Việt Nam, nêu khó khăn trong việc xác định mặt hàng nhập khẩu thuộc chính sách quản lý và kiểm tra chuyên ngành thuộc cơ quan nào. Bởi vì, hiện tại có nhiều bộ và cơ quan ngang bộ cùng quản lý chuyên ngành. Trong đó, có 13 bộ quản lý đối với hàng hóa phải kiểm tra chất lượng; 3 bộ quản lý hàng hóa phải kiểm tra an toàn thực phẩm…

Tương tự, một doanh nghiệp khác gặp tình trạng nhập khẩu mặt hàng thực phẩm, trong đó có nhóm hàng súp và nước xuýt và chế phẩm để làm súp và nước xuýt; chế phẩm thực phẩm tổng hợp đồng nhất thuộc nhóm 2104. Song, khi đối chiếu và so sánh các quy định kiểm tra an toàn thực phẩm của Bộ Y tế, Bộ Công thương, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn thì nhóm hàng 2104 nêu trên không thuộc bộ nào quản lý, nên không cơ quan nào nhận đăng ký kiểm tra an toàn thực phẩm.

Vấn đề không mới chưa được gỡ

Thực tế đây không phải những vấn đề mới. Ngay từ năm 2019-2020, Thủ tướng Chính phủ đã giao cho Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cùng Tổng cục Hải quan tiến hành đo sự hài lòng của cộng đồng DN, trong đó có kiểm tra chuyên ngành. Khi đó, ngành Hải quan đã nhìn nhận thấy 7 vấn đề trong kiểm tra chuyên ngành.

Đó là, số lượng mặt hàng kiểm tra chuyên ngành nhiều. Thậm chí một mặt hàng phải chịu kiểm tra chuyên ngành nhiều nội dung khác nhau. Chưa có danh mục hàng hóa kiểm tra chuyên ngành mà được cụ thể hóa, có mã số cụ thể. Kiểm tra chuyên ngành mà chưa có đầy đủ tiêu chuẩn, quy chuẩn, từ đó, gây vướng mắc cho cơ quan thực hiện. Nhiều văn bản chồng chéo về kiểm tra chuyên ngành; trình tự thủ tục rất phức tạp, gây thêm chi phí cho DN…

Ảnh minh họa

Ông Hoàng Việt Cường – Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan cho biết, cơ quan hải quan đã làm việc với các bộ, ngành về các vướng mắc rất cụ thể, cũng đã tổ chức các hội nghị chuyên đề gồm: Tổng cục Hải quan, VCCI và các hiệp hội chuyên ngành, đi sâu vào từng bộ, ngành để kiến nghị đề xuất với Chính phủ. Ngành Hải quan được giao xây dựng nghị định về kiểm tra chuyên ngành, nhưng gần 3 năm rồi chưa ra được nghị định, chỉ vì ý kiến của Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan) với các bộ, ngành hiện chưa nhất quán.

Để hỗ trợ tối đa cho DN, trong lúc hành lang pháp lý tiếp tục được hoàn thiện, cơ quan hải quan vẫn đang triển khai nhiều giải pháp để giảm tỷ lệ luồng Vàng, luồng Đỏ và tăng luồng Xanh. Ngành Hải quan cũng đã thí điểm chương trình khuyến khích DN tự nguyện tuân thủ pháp luật cho 127 DN, giúp luồng Xanh tăng lên, giảm 4% luồng Vàng, sắp tới sẽ mở rộng việc thí điểm này.

Nguồn: Tháo "nút thắt"trong kiểm tra chuyên ngành hàng hóa xuất nhập khẩu