Đặc thù Việt Nam: Vàng không đơn thuần là hàng hóa hay công cụ đầu tư

Nhiều giải pháp cho thị trường vàng năm 2026

Trao đổi với PV Tiền Phong, TS. Nguyễn Văn Lộc - chuyên gia Trường Kinh tế, Đại học Phenikaa - cho biết, điểm nhấn chiến lược của thị trường năm 2026 là Chính phủ chủ trương vận hành chính thức Sàn giao dịch vàng quốc gia.

Đây được coi là giải pháp căn cơ cho bài toán tối ưu hóa nguồn lực kim loại quý đang được tích lũy trong dân cư. Thay vì thực hiện các giao dịch vật chất nhỏ lẻ với nhiều rủi ro về phẩm cấp và chi phí lưu kho, các chủ thể kinh tế hiện có thể thực hiện mua bán thông qua các chứng chỉ lưu ký vàng. Cơ chế giao dịch tập trung này không chỉ giúp thu hẹp khoảng cách chênh lệch giữa nội địa và giá quốc tế mà còn chuyển hóa vàng từ một loại tài sản phi lỏng trở thành một công cụ tài chính có khả năng tái đầu tư trực tiếp vào nền kinh tế.

Theo ông Lộc, cùng với việc hiện đại hóa hạ tầng giao dịch, cơ quan quản lý đã áp dụng các công cụ điều tiết sắc bén hơn. Việc thực thi các sắc thuế đối với các giao dịch kim loại quý quy mô lớn và nhẫn trơn đã bắt đầu được triển khai nhằm giảm thiểu tình trạng tích trữ tài sản bất động và đầu cơ lũng đoạn giá.

"Việc minh bạch hóa dòng tiền thông qua hệ thống định dainh tài khoản giao dịch đã giúp cơ quan chức năng giám sát chặt chẽ sự dịch chuyển của dòng vốn, ngăn chặn hiện tượng vàng hóa nền kinh tế và giảm áp lực lên tỷ giá hối đoái. Sự chuyển dịch này tạo ra một bộ lọc thị trường: Các dòng vốn ngắn hạn với mục đích trục lợi từ chênh lệch giá bị hạn chế, nhường chỗ cho các kế hoạch phân bổ tài sản dài hạn", ông Lộc nói.

Ông Lộc cho biết thêm, thị trường vàng năm 2026 đã chuyển mình thành một phân khúc tài chính chuyên nghiệp, nơi sự minh bạch và tính định chế là kim chỉ nam. Việc chuyển đổi từ tư duy tích trữ sang tư duy đầu tư tài chính không chỉ bảo vệ lợi ích của các chủ thể kinh tế mà còn góp phần quan trọng trong việc ổn định vĩ mô, biến nguồn lực vàng thành động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế chung.

Thị trường vàng sẽ minh bạch

Cũng trao đổi với PV Tiền Phong, ông Nguyễn Quang Huy - chuyên gia Khoa Tài chính - Trường Đại học Nguyễn Trãi - cho biết, minh bạch là đích đến, thận trọng là phương thức. Vàng tại Việt Nam không đơn thuần là một loại hàng hóa hay công cụ đầu tư, mà còn mang ý nghĩa tâm lý và xã hội sâu sắc. Chính vì vậy, yêu cầu vận hành thị trường vàng theo hướng minh bạch, có sàn giao dịch tập trung là hoàn toàn xác đáng, song cách tiếp cận cần được thiết kế có lộ trình, kiểm soát rủi ro và bảo đảm ổn định vĩ mô.

Về dài hạn, một sàn giao dịch vàng được quản lý tập trung sẽ giúp chuẩn hóa giao dịch, minh bạch hóa giá cả, thu hẹp khoảng cách giữa giá trong nước và quốc tế, đồng thời tạo điều kiện để Nhà nước có thêm công cụ theo dõi, điều tiết thị trường. Quan trọng hơn, khi vàng được “tài chính hóa” một cách bài bản, áp lực nắm giữ vàng vật chất trong dân sẽ từng bước được giảm bớt, góp phần giải phóng nguồn lực cho sản xuất - kinh doanh.

Tuy nhiên, ông Huy cho rằng, với đặc thù của vàng – loaị tài sản nhạy cảm với tâm lý và kỳ vọng - minh bạch không đồng nghĩa với mở nhanh. Việc hình thành sàn vàng cần hội tụ đầy đủ các điều kiện về pháp lý, hạ tầng kỹ thuật, năng lực giám sát và đặc biệt là sự ổn định của tâm lý thị trường. Cách tiếp cận phù hợp là triển khai từng bước, có thể bắt đầu bằng mô hình thí điểm, gắn với các định chế tài chính lớn, bảo đảm thị trường vận hành trật tự, an toàn và không tạo ra cú sốc ngoài mong muốn.

"Có thể khẳng định, minh bạch hóa thị trường vàng là xu hướng tất yếu, nhưng sẽ được thực hiện theo tinh thần thận trọng, nhất quán và đặt ổn định vĩ mô lên hàng đầu", ông Huy nói.

Nguồn:Đặc thù Việt Nam: Vàng không đơn thuần là hàng hóa hay công cụ đầu tư