Giá vàng đổ dốc: Khi ‘thiên đường trú ẩn’ hóa canh bạc đầu cơ

Vàng "gãy nhịp" giữa chiến sự Iran

Trong suốt nhiều tháng, vàng dường như là khoản đầu tư “chắc thắng”. Kim loại quý này hưởng lợi lớn từ làn sóng giao dịch dựa trên kỳ vọng suy yếu của tiền tệ, khi nhà đầu tư bán tháo USD và trái phiếu chính phủ để chuyển sang nắm giữ vàng.

Không chỉ vậy, vàng còn đóng vai trò là nguyên liệu quan trọng trong làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu trên toàn cầu, đồng thời trở thành “món ưa thích” của giới đầu tư cá nhân.

Giá tăng mạnh, lợi nhuận hấp dẫn… cho đến khi xu hướng bất ngờ đảo chiều. Trong một giai đoạn kéo dài vài tháng đầy hưng phấn, một tài sản vốn được xem là “nơi trú ẩn an toàn” đã biến thành một canh bạc đầu cơ.

Cú sốc đầu tiên đến vào cuối tháng 1, khi thị trường phản ứng tiêu cực sau thông tin ông Kevin Warsh được đề cử làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Tuy nhiên, vàng nhanh chóng phục hồi phần lớn mức giảm ngay sau đó. Thế nhưng, kể từ khi xung đột tại Iran bùng phát, giá vàng quay đầu lao dốc và hiện đã giảm hơn 10%.

Đáng chú ý, kim loại quý này đang hướng tới tuần giảm mạnh nhất kể từ năm 1983, trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông đẩy giá năng lượng tăng cao và làm suy giảm kỳ vọng về việc cắt giảm lãi suất.

Giá vàng có lúc giảm tới 2,1% khi đồng USD và lợi suất trái phiếu tăng mạnh, sau thông tin Lầu Năm Góc điều thêm 3 tàu chiến và hàng nghìn lính thủy đánh bộ tới Trung Đông. Trước lo ngại một cuộc xung đột kéo dài có thể làm gia tăng lạm phát toàn cầu, các nhà giao dịch đã nâng cược vào khả năng tăng lãi suất, với xác suất lên tới 50% vào tháng 10.

Dù từng được xem là “hàng rào” chống lạm phát, vàng thực tế không biến động song hành trực tiếp với lạm phát mà gắn chặt hơn với lãi suất thực (lãi suất đã điều chỉnh theo lạm phát).

Kể từ khi xung đột Iran nổ ra, lãi suất thực tăng mạnh, gây áp lực đáng kể lên giá vàng. Đồng thời, lợi suất trái phiếu đi lên khi nhà đầu tư lo ngại giá năng lượng leo thang sẽ kéo theo một đợt lạm phát mới.

Chủ tịch Fed Jerome Powell cho biết cơ quan này đang theo dõi sát diễn biến giá năng lượng, đồng thời nhấn mạnh rằng để có thể nới lỏng chính sách, cần có thêm dữ liệu cho thấy lạm phát đang hạ nhiệt. Trong bối cảnh đó, thị trường hiện không còn kỳ vọng bất kỳ đợt cắt giảm lãi suất nào trong năm 2026.

Với thị trường vàng môi trường lãi suất cao đồng nghĩa với việc sức hấp dẫn suy giảm rõ rệt so với các tài sản sinh lợi như trái phiếu.

Vàng đã giảm giá liên tiếp mỗi tuần kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran hồi tháng trước. Đà suy yếu này diễn ra khi đồng USD và lợi suất trái phiếu tăng mạnh, trong khi nhà đầu tư bán vàng để bù đắp thua lỗ ở các thị trường khác.

Các quỹ ETF được bảo đảm bằng vàng cũng ghi nhận dòng vốn rút ra trong 3 tuần liên tiếp, với lượng nắm giữ giảm hơn 60 tấn, xóa sạch toàn bộ phần tăng thêm kể từ đầu năm.

Dòng tiền trú ẩn chuyển hướng

Một yếu tố quan trọng khác là sự thoái lui của dòng tiền đầu cơ, đặc biệt từ các nhà đầu tư cá nhân - nhóm thường tham gia thị trường theo xu hướng. Khi mức sinh lời dễ dàng không còn, họ có xu hướng nhanh chóng rút lui.

“Không nên bắt đáy, thị trường đang biến động quá mạnh", ông Robert Gottlieb, cựu chuyên viên giao dịch kim loại quý tại JPMorgan, nhận định. Theo ông, áp lực bán có thể còn tiếp diễn cho đến khi thị trường ổn định trở lại.

Chuyên gia Ed Yardeni cũng mô tả diễn biến này ngắn gọn là “hoạt động chốt lời sau một đợt tăng giá chóng mặt”.

Trong bối cảnh vàng suy yếu và trái phiếu bị bán tháo, dòng tiền trú ẩn đang chuyển dịch sang USD. Đồng bạc xanh tăng giá so với phần lớn các đồng tiền chủ chốt, phản ánh xu hướng tìm kiếm an toàn của nhà đầu tư.

Dù vậy, giá vàng vẫn cao hơn khoảng 5% so với đầu năm và từng chạm mức kỷ lục gần 5.600 USD/ounce vào cuối tháng 1, nhờ lực mua từ ngân hàng trung ương và tâm lý hưng phấn của thị trường.

Ban đầu, khi xung đột Iran leo thang, vàng đã tăng mạnh, “khẳng định vai trò phòng ngừa rủi ro địa chính trị vẫn còn nguyên vẹn”, theo bà Yuxuan Tang, chuyên gia tại JPMorgan Private Bank. Tuy nhiên, nếu chiến sự kéo dài, trọng tâm của thị trường có thể chuyển từ lo ngại lạm phát sang rủi ro suy thoái, một kịch bản có thể đưa vàng trở lại trung tâm của dòng tiền trú ẩn.

Diễn biến của vàng hiện nay gợi lại năm 2022, khi cú sốc năng lượng từ xung đột Nga – Ukraine khiến kim loại quý này trải qua chuỗi giảm kéo dài nhiều tháng.

Theo các chuyên gia, triển vọng của vàng trong thời gian tới sẽ phụ thuộc lớn vào diễn biến của xung đột tại Trung Đông. Chỉ khi áp lực lạm phát hạ nhiệt và dòng tiền đầu cơ rút lui hoàn toàn, vàng mới có cơ hội lấy lại vị thế là tài sản trú ẩn an toàn.

Nguồn:Giá vàng đổ dốc: Khi ‘thiên đường trú ẩn’ hóa canh bạc đầu cơ