Dự báo tích lũy tài sản tăng trưởng, tăng đầu tư tư nhân trong 2026-2027

Nhiều động lực tăng trưởng

Trên đà tăng trưởng của 2025, chúng tôi dự báo GDP thực tế tăng trưởng ở mức mạnh mẽ +7,6% vào năm 2026 và +7,9% vào năm 2027, nối tiếp mức tăng mạnh +7,8% của năm 2025. Nhiều động lực cùng hoạt động sẽ duy trì tăng trưởng trong năm 2026. Trong đó, đác ngành sản xuất và liên quan đến thương mại sẽ hưởng lợi từ xuất khẩu vững vàng (dự báo 2026: +11,3% so với dự báo 2025: +14%) bất chấp thuế quan cao hơn của Mỹ, trong bối cảnh dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đổ vào nâng cao năng lực sản xuất.

Việt Nam hưởng lợi từ sự bùng nổ đầu tư AI toàn cầu. (Ảnh minh họa: L.M)

Các sản phẩm điện tử được miễn thuế chiếm tỷ trọng đáng kể 29% trong tổng nhập khẩu của Mỹ từ Việt Nam. Là một nước xuất khẩu điện tử lớn (34% kim ngạch xuất khẩu), Việt Nam đang hưởng lợi từ sự bùng nổ đầu tư AI toàn cầu. Làn sóng đầu tư AI đã thúc đẩy nhu cầu mạnh mẽ đối với chất bán dẫn, máy chủ và các sản phẩm điện tử khác, với những dấu hiệu ban đầu cho thấy sự bùng nổ đang mở rộng sang các thiết bị tiêu dùng như điện thoại thông minh và máy tính xách tay.

Nhu cầu bên ngoài sẽ được củng cố bởi sự thay thế nhu cầu nhập khẩu của Mỹ từ các quốc gia có thuế quan cao hơn. Thuế suất ưu đãi đối ứng hiệu dụng của Việt Nam (23%) vẫn thấp hơn Trung Quốc (30%) và Ấn Độ (50% đối với hầu hết các hàng hóa). Các công ty đa quốc gia đang đa dạng hóa chuỗi cung ứng sản xuất của họ khỏi Trung Quốc và tăng cường năng lực sản xuất tại Việt Nam, bao gồm các gã khổng lồ công nghệ như Apple, Samsung và HP, cũng như trong nhiều ngành phi công nghệ khác như dệt may. Ví dụ, Việt Nam gần đây đã vượt qua Trung Quốc để trở thành nhà cung cấp hàng may mặc lớn nhất cho Mỹ. Vào tháng 9, Mega Textile Singapore đã tăng vốn đầu tư vào tổ hợp sản xuất dệt may tại tỉnh Nghệ An thêm 350 triệu USD, nâng tổng cam kết lên 940 triệu USD.

Cải cách hành chính nằm trong kế hoạch của Chính phủ, đặc biệt việc thực thi Nghị quyết 68 sẽ hỗ trợ, tăng cường cho sản xuất và xuất khẩu. Các cảng đang tinh giản thủ tục hải quan để rút ngắn thời gian thông quan và giảm chi phí kinh doanh, cải thiện khả năng mở rộng quy mô xuất khẩu. Việc sáp nhập các tỉnh hoàn thành vào tháng 7/2025 đã cắt giảm 63 tỉnh thành xuống còn 34 đơn vị lớn hơn, làm tăng tỷ lệ các tỉnh ven biển từ 44% lên 62% (21 trong số 34 tỉnh hiện có đường bờ biển so với 28 trong số 63 trước đây). Việc sáp nhập sẽ làm tăng tính kinh tế theo quy mô và cho phép kết nối tốt hơn với các cảng biển, giảm chi phí logistics và tạo thuận lợi cho thương mại.

Các điều kiện, xúc tác tăng đầu tư tư nhân

Cú hích hạ tầng của Chính phủ đang đặt mục tiêu đầu tư tăng +28% trong dự thảo ngân sách nhà nước lên 1,1 triệu tỷ VND vào năm 2026 (42,6 tỷ USD; 7,9% GDP). Trọng tâm được đặt vào giao thông & logistics (đường sắt, sân bay quốc tế, cảng biển), hệ thống năng lượng (nhà máy điện gió, hạ tầng lưới điện, lưu trữ pin) và hạ tầng kỹ thuật số (mạng vệ tinh, trung tâm dữ liệu). Tập đoàn nhà nước Viettel đang xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô lớn (hyperscale), trong khi bốn nhà máy điện gió tại Vĩnh Long trị giá 11,3 nghìn tỷ VND (424 triệu USD) sẽ đi vào hoạt động vào cuối năm 2026. Giai đoạn 1 của Sân bay Long Thành (gần TP.HCM) và Cảng nước sâu Mỹ Thủy (Quảng Trị) sẵn sàng vào năm 2026. Đường sắt cao tốc Bắc-Nam, đường sắt cao tốc Hà Nội-Quảng Ninh và đường sắt Lào Cai-Hải Phòng cũng bắt đầu xây dựng vào năm 2026.

Chúng tôi dự báo tích lũy tài sản cố định tăng trưởng +8,4% trong năm 2026 và 2027 (so với +8,2% năm 2025). Có nhiều chất xúc tác và chủ đề sẽ dẫn đến sự gia tăng tốc độ đầu tư tư nhân.

Tích lũy tài sản cố định tăng trưởng mạnh cho thấy sự mở rộng liên tục và mạnh mẽ của quy mô vốn đầu tư trong nền kinh tế. (Ảnh minh họa)

Thứ nhất, các công ty đa quốc gia tiếp tục ưu tiên Việt Nam là điểm đến hàng đầu để di dời nhà máy. FDI có thể mở rộng ra ngoài các nhà máy lắp ráp với các ưu đãi gần đây nhằm tăng tỷ lệ nội địa hóa chuỗi cung ứng, trong bối cảnh Mỹ ngày càng giám sát chặt chẽ vấn đề "chuyển tải bất hợp pháp" từ các nước thứ ba. Nghị định 205 mới về phát triển công nghiệp hỗ trợ (trợ cấp đào tạo, R&D và chuyển giao công nghệ) đã có hiệu lực vào ngày 1 tháng 9.

Thứ hai, số hóa và AI, với trọng tâm lớn vào việc áp dụng AI, các trung tâm R&D và chất bán dẫn. Nghiên cứu của Amazon Web Services cho thấy gần 170 nghìn (tương đương 18% số doanh nghiệp Việt Nam) đã áp dụng các giải pháp AI trong năm 2024, tăng nhanh từ mức 13% năm 2023, mặc dù hầu hết việc triển khai vẫn ở mức cơ bản. Đã có làn sóng đầu tư trung tâm R&D với việc Qualcomm mở trung tâm R&D lớn thứ ba toàn cầu tại Hà Nội (phát triển công nghệ AI cho điện tử tiêu dùng) và SAP cam kết đầu tư 175 triệu USD trong 5 năm vào trung tâm R&D tại TP.HCM (các giải pháp doanh nghiệp kích hoạt bằng AI). Doanh nghiệp trong nước FPT đang lên kế hoạch cho một cơ sở sản xuất chip (back-end) tại Đà Nẵng.

Thứ ba, các trung tâm tài chính quốc tế (IFC) tại TP.HCM và Đà Nẵng được ra mắt vào cuối năm 2025, đầu 2026, với các ưu đãi thuế, cơ chế thử nghiệm fintech (sandbox) và các quy định đơn giản hóa về nhập cư, cấp phép và ngoại hối để thu hút nhà đầu tư. TP.HCM là trung tâm quy mô lớn tập trung vào thu hút các ngân hàng và dịch vụ thị trường vốn. IFC Đà Nẵng sẽ tập trung vào tài chính xanh, tài trợ thương mại, fintech và tài sản kỹ thuật số. Các công ty tài sản kỹ thuật số toàn cầu đã bày tỏ sự quan tâm đến cơ chế thử nghiệm pháp lý của IFC để khai thác sự chấp nhận tiền điện tử đang tăng nhanh tại Việt Nam.

Thứ tư, có nhu cầu lớn đối với phát triển năng lượng tái tạo do quá trình công nghiệp hóa nhanh chóng và sự hậu thuẫn vững chắc của chính phủ nhằm đạt được an ninh năng lượng quốc gia vào năm 2030. Cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) giữa các nhà sản xuất năng lượng tái tạo và người tiêu dùng lớn đã được cho phép từ tháng 3, mặc dù các bên tham gia ngành đang chờ hướng dẫn quy định chi tiết hơn. Một vấn đề còn tồn đọng là việc hồi tố loại bỏ tư cách của các dự án điện mặt trời và điện gió trước đây khỏi biểu giá FIT, khiến 173 dự án (13 tỷ USD) vướng vào tranh chấp pháp lý với EVN.

Cuối cùng, điều kiện đầu tư - tài chính nới lỏng. Môi trường kinh doanh được cải thiện và các điều kiện tài chính nới lỏng tạo thuận lợi cho đầu tư tư nhân và kế hoạch mở rộng của các doanh nghiệp. Môi trường kinh doanh đang được cải thiện với việc triển khai các cải cách thể chế để nới lỏng cấp phép đầu tư, mở rộng cơ hội PPP cho khu vực tư nhân, nới lỏng tiếp cận đất đai và tín dụng cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Việc nâng hạng thị trường của FTSE có hiệu lực từ tháng 9/2026 sẽ cải thiện khả năng tiếp cận vốn nước ngoài của các doanh nghiệp niêm yết.

Chúng tôi kỳ vọng Ngân hàng Nhà nước (SBV) sẽ duy trì lãi suất chính sách trong suốt năm 2026. Lãi suất liên ngân hàng đã tăng khi ngân hàng trung ương quản lý áp lực tỷ giá. Việc Fed cắt giảm lãi suất sẽ kiềm chế áp lực lên đồng đồng vào năm 2026 và cho phép duy trì các điều kiện tiền tệ nới lỏng.

Nguồn: Dự báo tích lũy tài sản tăng trưởng, tăng đầu tư tư nhân trong 2026-2027