Cho phép mở tài khoản chứng khoán online, hủy bỏ yêu cầu ký hợp đồng giấy

UBCKNN vừa công bố nội dung chủ yếu của Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán. Theo lộ trình, luật sẽ có hiệu lực từ tháng 3/2027, riêng một quy định về công nghệ mới sẽ lùi lại một năm, áp dụng từ tháng 3/2028.

Một trong những điểm đáng chú ý của Dự thảo lần này là mở rộng định nghĩa quỹ ETF tại khoản 42 Điều 4 để quỹ có thể nhận và hoán đổi bằng những loại tài sản khác ngoài rổ chỉ số, theo hướng dẫn của Chính phủ. Thay đổi này nhằm mở đường cho các sản phẩm như quỹ ETF hợp đồng tương lai hay quỹ ETF vàng, vốn đã phổ biến ở nhiều thị trường khác. Song song đó, các mã cơ cấu trong chỉ số tham chiếu sẽ được loại khỏi diện áp trần 10%. Đây là thay đổi có ý nghĩa lớn với dòng vốn ngoại, bởi tính đến cuối 2025, khối ngoại đang sở hữu tới khoảng 85% lượng chứng chỉ quỹ ETF đang lưu hành trên thị trường Việt Nam.

Trước đó, một trong những bất cập lớn nhất mà các quỹ ETF gặp phải nhà đầu tư muốn góp vốn vào quỹ chỉ được phép góp đúng loại chứng khoán có trong danh mục chỉ số tham chiếu.

Ngoài ra, mỗi mã chứng khoán trong danh mục quỹ không được vượt quá 10% tổng tài sản, áp dụng chung như với các quỹ đại chúng bình thường. Quy định này từng gây khó cho không ít quỹ bởi có những mã cổ phiếu tuy nằm trong chỉ số nhưng quy mô niêm yết nhỏ, trong khi quỹ ETF bám theo chỉ số đó lại tăng trưởng nhanh về tài sản. Kết quả là quỹ phải bán bớt cổ phiếu hoặc từ chối nhận thêm tiền góp vốn chỉ để không phá trần 10%.

Một thay đổi nữa là Dự thảo đề xuất bỏ yêu cầu ký hợp đồng giấy và siết chuẩn lãnh đạo công ty chứng khoán.

Cụ thể, Dự thảo mới cho phép xác lập hợp đồng theo hình thức điện tử, cách làm mà ngành ngân hàng đã áp dụng từ lâu qua xác thực sinh trắc học hay OTP. Với thay đổi này, toàn bộ quy trình mở tài khoản, xác nhận giao dịch có thể thực hiện trực tuyến, còn công ty chứng khoán cũng bớt gánh nặng lưu trữ hồ sơ giấy.

Đổi lại việc cắt giảm điều kiện, hồ sơ cấp phép cho công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ và tổ chức lưu ký, Dự thảo nâng chuẩn với người đứng đầu các tổ chức này khi yêu cầu trình độ chuyên môn phải tương đương cấp Tổng giám đốc. Danh mục dịch vụ mà công ty chứng khoán được cung cấp cũng được liệt kê cụ thể hơn, thêm các mảng như đại lý phân phối, đại diện trái chủ, quản lý tài sản bảo đảm. Chứng chỉ hành nghề thì đi theo hai hướng ngược nhau: dễ xin cấp lại hơn nhưng phải tập huấn định kỳ hằng năm nghiêm ngặt hơn. Ngân hàng giám sát quỹ đại chúng cũng mở cửa cho cả chi nhánh ngân hàng nước ngoài tham gia.

Dự thảo cũng lần đầu tiên đưa vào cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cho công nghệ và mô hình kinh doanh mới trong lĩnh vực chứng khoán. Về bản chất, đây là dạng sandbox pháp lý, theo đó, cơ quan quản lý có quyền cho phép doanh nghiệp thử nghiệm công nghệ, sản phẩm, dịch vụ hay mô hình kinh doanh mới trong một khuôn khổ giới hạn rõ về quy mô, đối tượng, thời gian và luôn đặt dưới sự giám sát của nhà nước. Vì đây là mảng chưa có tiền lệ, nhà quản lý chủ động lùi thời điểm áp dụng quy định này thêm một năm so với phần còn lại của luật, để có thời gian chuẩn bị kỹ hơn.

Nguồn:Cho phép mở tài khoản chứng khoán online, hủy bỏ yêu cầu ký hợp đồng giấy