Việt Nam nhập siêu hơn 20 tỷ USD sau 7 tháng: Phó Thủ tướng yêu cầu rà soát

Tại hội nghị về thúc đẩy xuất khẩu, kiểm soát nhập siêu ngày 13/8, Phó Thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc đánh giá xuất khẩu 7 tháng đầu năm tăng mạnh, song nhập siêu cũng gia tăng, tạo áp lực đối với mục tiêu tăng trưởng hai chữ số.

Theo số liệu của Bộ Công Thương, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 7 tháng đạt khoảng 659 tỷ USD, tăng 28,1% so với cùng kỳ. Trong đó, xuất khẩu đạt 319,7 tỷ USD, tăng 21,7%, nhưng cán cân thương mại vẫn nhập siêu khoảng 20,3 tỷ USD.

Đáng chú ý, tốc độ tăng xuất khẩu giữa hai khu vực có sự chênh lệch lớn. Khối doanh nghiệp FDI xuất khẩu khoảng 255 tỷ USD, tăng 26,5%, trong khi khu vực kinh tế trong nước đạt 64,6 tỷ USD, chỉ tăng 5,8%.

Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc phát biểu tại hội nghị, ngày 13/8. Ảnh: VGP.

Nhập khẩu lớn nhưng “đầu ra” ở đâu?

Trước diễn biến này, Phó Thủ tướng yêu cầu làm rõ nguyên nhân nhập siêu tăng, nhất là khi xuất khẩu của doanh nghiệp trong nước tăng chậm trong khi nhập khẩu nguyên liệu, máy móc, thiết bị tăng cao.

“Cần làm rõ doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu, máy móc, thiết bị để làm gì, tiến độ sản xuất ra sao và khả năng chuyển hóa lượng nhập khẩu này thành sản phẩm, hàng hóa xuất khẩu”, Phó Thủ tướng yêu cầu.

Bộ Công Thương được giao làm việc với các doanh nghiệp, tập đoàn có chênh lệch lớn giữa kim ngạch nhập khẩu và xuất khẩu, đặc biệt trong lĩnh vực máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện.

Cơ quan này phải xác định nguyên nhân nhập khẩu lớn, tiến độ sản xuất cũng như kế hoạch xuất khẩu của các doanh nghiệp tại Việt Nam. Đồng thời, các doanh nghiệp FDI có kim ngạch nhập khẩu lớn hoặc nhập khẩu tăng đột biến cũng được yêu cầu kiểm tra, kiểm soát.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh nhập khẩu nhóm hàng phục vụ sản xuất công nghiệp đang tăng mạnh. Riêng máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện nhập khẩu tăng cao, cùng với các nhóm nguyên liệu như kim loại, sắt thép, hóa chất, quặng, khoáng sản và chất dẻo.

Ở chiều xuất khẩu, máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt khoảng 85 tỷ USD, tăng tới 50%; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng đạt khoảng 40 tỷ USD, tăng 24,6%; điện thoại và linh kiện đạt 38 tỷ USD, tăng 18,6%.

Bộ Tài chính đánh giá phần lớn nhập siêu hiện nay tập trung ở nhóm nguyên, nhiên liệu. Trong đó, chi phí nhập khẩu năng lượng chịu tác động đáng kể từ giá thế giới và diễn biến xung đột tại Trung Đông.

Không chỉ tăng xuất khẩu, phải giảm phụ thuộc hàng nhập khẩu

Theo Phó Thủ tướng, kiểm soát nhập siêu trước hết phải bắt đầu từ việc đẩy mạnh xuất khẩu. Bộ Công Thương được giao hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp các hệ thống phân phối, chuỗi bán lẻ quốc tế, đồng thời đẩy nhanh đàm phán các hiệp định thương mại tự do và mở rộng những thị trường còn nhiều dư địa như Halal, Mỹ Latin và châu Phi.

Cơ quan này cũng phải rà soát các quy định về phòng, chống gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp.

Bên cạnh đó, Chính phủ yêu cầu tháo gỡ các điểm nghẽn làm gia tăng chi phí xuất khẩu. Bộ Tài chính được giao rà soát quy trình hoàn thuế giá trị gia tăng, tăng phân loại rủi ro để xử lý nhanh hồ sơ của những doanh nghiệp chấp hành tốt.

Ngân hàng Nhà nước phải bảo đảm doanh nghiệp xuất khẩu tiếp cận tín dụng, ưu tiên vốn cho thu mua, tiêu thụ và xuất khẩu nông sản trong những tháng cuối năm. Đến hết tháng 7, dư nợ tín dụng đối với lĩnh vực xuất khẩu đạt gần 849.000 tỷ đồng, tăng khoảng 30%.

Về dài hạn, Phó Thủ tướng cho rằng Việt Nam cần giảm sự phụ thuộc vào nguyên liệu và linh kiện nhập khẩu. Bộ Công Thương được giao rà soát những mặt hàng công nghiệp mà doanh nghiệp trong nước đã có năng lực sản xuất để đề xuất chính sách thuế phù hợp, phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng tỷ lệ nội địa hóa.

Bộ Khoa học và Công nghệ cũng được yêu cầu dựa trên dữ liệu nhập khẩu để xác định các nhóm nguyên liệu, vật liệu cần ưu tiên sản xuất trong nước, từng bước thay thế hàng nhập khẩu.

Trong bối cảnh nhập siêu đã vượt 20 tỷ USD sau 7 tháng, bài toán đặt ra không chỉ là kéo xuất khẩu tăng nhanh hơn, mà còn phải bảo đảm dòng hàng nhập khẩu thực sự được chuyển hóa thành năng lực sản xuất, sản phẩm và giá trị gia tăng tại Việt Nam.

Nguồn:Việt Nam nhập siêu hơn 20 tỷ USD sau 7 tháng: Phó Thủ tướng yêu cầu rà soát