Lãi suất hạ nhiệt sẽ giúp giảm áp lực lên lợi suất trái phiếu Chính phủ

Đây vừa là cơ sở để tăng tốc hút vốn vào Kho bạc Nhà nước qua kênh phát hành nhằm tạo nguồn lực để giải ngân cho đầu tư theo kế hoạch còn lại của năm. Đồng thời, cũng là áp lực của tổ chức phát hành trong bối cảnh lãi suất còn cao có thể ảnh hưởng đến lợi suất trái phiếu.

Các ngân hàng có vốn quốc doanh hưởng lợi từ nguồn vốn nhàn rỗi tạm thời của Kho bạc Nhà nước. (Ảnh minh họa)

Thống kê của Chứng khoán Vietcap từ dữ liệu thị trường ghi nhận, trong tháng 7, giá trị phát hành trái phiếu Chính phủ (TPCP) tiếp tục giảm 20,4% so với tháng trước (MoM), xuống 18,6 nghìn tỷ đồng.

Chênh lệch giữa lượng trái phiếu chào thầu và lượng trúng thầu tiếp tục kéo dài trong tháng 7, mặc dù kết quả đấu thầu đã cải thiện vào cuối tháng. Trong khi lượng TPCP chào thầu tăng 1,5% MoM và nhu cầu tăng 3,8% MoM, lượng phát hành vẫn giảm 20,4% MoM, đạt 18,6 nghìn tỷ đồng – mức thấp nhất kể từ tháng 9/2025.

Trong khi đó, lợi suất kỳ hạn 5 năm và 10 năm nhìn chung ổn định, lần lượt ở mức 4,20% (+2 điểm cơ bản MoM) và 4,36% (+1 điểm cơ bản MoM). Lượng phát hành trong tháng 7 chỉ hoàn thành 15,5% kế hoạch quý III/2026.

Tính chung 7 tháng đầu năm 2026 (7T 2026), Kho bạc Nhà nước (KBNN) đã phát hành 201,2 nghìn tỷ đồng, giảm 11,5% so với cùng kỳ (YoY). Tính đến cuối tháng 7, KBNN mới chỉ hoàn thành 15,5% kế hoạch quý III/2026 và 40,2% kế hoạch phát hành cả năm 2026.

Trên thị trường thứ cấp, giá trị giao dịch trung bình (GTGDTB) giảm 5,3% MoM, đạt 16,7 nghìn tỷ đồng, sau khi tăng mạnh 17,7% MoM trong tháng 6.

Trên thị trường sơ cấp, lợi suất kỳ hạn 5 năm và 10 năm được chào ở mức lần lượt 4,20% (+2 điểm cơ bản MoM) và 4,36% (+1 điểm cơ bản MoM).

Vietcap nhìn nhận, với diễn biến này, một số yếu tố có thể tạo áp lực tăng lên lợi suất TPCP trong tháng 8 bao gồm: Kho bạc Nhà nước mới chỉ hoàn thành 15,5% kế hoạch phát hành quý III và 40,2% kế hoạch phát hành cả năm 2026 tại thời điểm cuối tháng 7; và giải ngân đầu tư công có thể tiếp tục tăng tốc trong nửa cuối năm 2026.

Như vậy, điều quan trọng nhất trong bối cảnh hiện tại là: Nếu giải ngân đầu tư công tăng tốc hiệu quả, chắc chắn kế hoạch tăng phát hành của Kho bạc Nhà nước sẽ được đẩy nhanh hơn so với kế hoạch.

Cùng với đó, nếu khoản tiền còn tạm nhàn rỗi Kho bạc Nhà nước được xem xét tính vào hỗ trợ nguồn vốn tạm thời cho hệ thống ngân hàng như đề xuất mới đây, đây cũng là động lực cho phát hành theo kế hoạch.

Theo Quyết định số 1743/QĐ-NHNN về tỷ lệ khấu trừ số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước khi tính tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi theo quy định tại điểm a(iii) khoản 4 Điều 20 Thông tư số 22/2019/TT-NHNN, được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 25/2026/TT-NHNN ngày 22/6/2026. Cụ thể, theo Quyết định, tỷ lệ khấu trừ số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước khi tính tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi là 50% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước (thay cho tỷ lệ 20% trước đó). Quyết định số 1743/QĐ-NHNN có hiệu lực thi hành từ ngày 1/8/2026 đến hết ngày 31/7/2028. Tỷ lệ khấu trừ nêu trên được áp dụng trong toàn bộ khoảng thời gian này. Qua đó, việc áp dụng từ 1/8 cũng sẽ giúp tiền gửi Kho bạc Nhà nước đóng góp vào hỗ trợ thanh khoản ngay cho hệ thống ngân hàng, góp phần cộng hưởng các quyết sách để quyết liệt giảm lãi suất.

Trong toàn cảnh chung, Vietcap cho rằng, môi trường lãi suất có thể hạ nhiệt trong tháng 8, góp phần hạn chế áp lực đối với lợi suất TPCP. Tính đến cuối tháng 6/2026, một lượng lớn tiền gửi của Kho bạc Nhà nước đang nằm tại các ngân hàng thương mại có vốn nhà nước. Cụ thể ghi nhận tại báo cáo tài chính quý II/2026 cho thấy, có hơn 700.000 tỷ đồng tiền gửi Kho bạc Nhà nước đang nằm tại nhóm ngân hàng Big 4 (Vietcombank, BIDV, VietinBank, Agribank). Ngoại trừ 100% tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại Agribank (159.118 tỷ đồng) đều là tiền gửi không kỳ hạn, thì tại 3 ngân hàng còn lại hầu hết là tiền gửi có kỳ hạn.

Trong đó, đến ngày 30/6/2026, tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước tại Vietcombank là 185.255 tỷ đồng; tại BIDV là 184.255 tỷ đồng. Báo cáo tài chính của Vietinbank ghi nhận tiền gửi của Kho bạc nhà nước là 184.240 tỷ đồng, không nêu rõ là tiền gửi không kỳ hạn hay có kỳ hạn song nhiều khả năng là tiền gửi có kỳ hạn. Theo đó, tổng số dư số tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước tại nhóm big 4 là gần 554.000 tỷ đồng, nằm toàn bộ tại Vietcombank, Vietinbank và BIDV.

Cả 4 ngân hàng này đều có mặt trong top 10 ngân hàng nhận tiền gửi ở thị trường 1 (dân cư và khách hàng tổ chức) lớn nhất hệ thống. Trong đó, thống kê cho thấy Agribank hút 107,5 nghìn tỷ đồng tiền gửi, chỉ đứng sau top 1 thuộc về HDBank. VietinBank và Vietcombank chia nhau vị trí hút tiền gửi 4 và 5, sau HDBank, Agribank và VPBank với lần lượt giá trị hơn 97 nghìn tỷ đồng. BIDV đứng thứ 9, nối tiếp sau SHB, Techcombank, MB - với quy mô tiền gửi tại cuối quý II đạt 38,7 nghìn tỷ đồng.

Việc các nhà băng nhóm Big 4 vừa hưởng lợi thanh khoản từ tiền gửi Kho bạc Nhà nước, vừa giữ quy mô hút tiền gửi thị trường 1, đảm bảo nguồn vốn đáp ứng cho nhu cầu tín dụng và đặc biệt với vị trí lớn ở cả huy động - cho vay, sẽ góp phần giữ mặt bằng lãi suất ở mức ổn định, kỳ vọng hạ nhiệt. Sự thuận lợi của kênh phát hành trái phiếu Chính phủ qua Kho bạc Nhà nước và sự hỗ trợ tác động qua lại từ nguồn vốn kênh này đến hệ thống theo đó, đang liên quan lẫn nhau và cùng hướng đến các mục tiêu: Linh hoạt theo chu kỳ thu - chi ngân sách, đáp ứng các mục tiêu hỗ trợ cho tăng trưởng 2 con số.

Nguồn: Lãi suất hạ nhiệt sẽ giúp giảm áp lực lên lợi suất trái phiếu Chính phủ