Tín dụng lập đỉnh, áp lực thanh khoản dâng cao

Mốc 7% ngày càng phổ biến

Sự mất cân đối ngày càng rõ nét giữa nhu cầu vay vốn tăng mạnh và tốc độ huy động tiền gửi chậm lại đang đẩy hệ thống ngân hàng vào áp lực thanh khoản lớn. Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước buộc phải triển khai những biện pháp điều tiết quyết liệt và hiếm thấy nhằm kiểm soát đà leo thang của lãi suất.

Những ngày cuối tháng 12, thị trường tài chính ghi nhận bước chuyển đáng chú ý khi mặt bằng lãi suất huy động liên tục được điều chỉnh theo hướng tăng. Đáng lưu ý, mức lãi suất từ 7% mỗi năm, vốn trước đây chủ yếu xuất hiện ở các kỳ hạn dài trên 18 đến 24 tháng, nay đã lan sang cả những kỳ hạn ngắn hơn.

Theo biểu lãi suất mới công bố, PGBank gây chú ý khi áp dụng mức 7,1% mỗi năm cho tiền gửi kỳ hạn 6 và 9 tháng, lĩnh lãi cuối kỳ. Mức này tạo ra khoảng cách đáng kể so với mặt bằng chung phổ biến từ 6 đến 6,5% mỗi năm tại các ngân hàng thương mại khác cùng kỳ hạn. Với các khoản tiền gửi dài từ 18 đến 36 tháng, PGBank nâng lãi suất lên mức cao nhất 7,3% mỗi năm.

Khám phá thêm

Toán học

toàn

toán

Báo cáo thị trường

Tin tức giáo dục

Cẩm nang mua sắm

Dịch vụ thiết kế website

Giá hàng hóa

Tin tức doanh nghiệp

Thiết bị điện tử thông minh

Diễn biến tương tự cũng xuất hiện tại OCB khi ngân hàng này thực hiện lần điều chỉnh tăng lãi suất thứ ba chỉ trong một tháng, đưa mức lãi suất cao nhất cho các kỳ hạn dài lên 7,3% mỗi năm.

Không chỉ dừng lại ở một vài tổ chức, từ đầu tháng 12 năm 2025 đến nay đã có tổng cộng 27 ngân hàng tăng lãi suất huy động. Làn sóng điều chỉnh không còn giới hạn trong nhóm ngân hàng cổ phần quy mô vừa và nhỏ mà đã lan sang cả các ngân hàng thương mại nhà nước lớn như BIDV, Agribank, Vietcombank và VietinBank.

Ở nhóm ngân hàng tập trung vào huy động vốn ngắn hạn, TPBank đã nâng lãi suất các kỳ hạn dưới 6 tháng lên mức trần 4,75% mỗi năm theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, tăng từ 0,5 đến 0,85 điểm phần trăm so với tháng trước. Những động thái tăng đồng loạt cho thấy các ngân hàng đang gấp rút hút dòng tiền nhàn rỗi nhằm gia cố lớp đệm thanh khoản.

Tại cuộc họp báo chiều 29 tháng 12, lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước công bố các số liệu cho thấy sức hấp thụ vốn của nền kinh tế đang ở mức rất cao. Tính đến ngày 24 tháng 12, tín dụng toàn hệ thống tăng 18,78% so với đầu năm, đạt quy mô khoảng 18,4 triệu tỷ đồng. Dự báo cả năm, tăng trưởng tín dụng có thể tiệm cận mốc 19%, mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.

Tuy vậy, phía sau bức tranh tăng trưởng mạnh là những rủi ro vĩ mô ngày càng rõ nét. Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, cho biết tỷ lệ tín dụng trên GDP của Việt Nam hiện đã lên tới 146%, mức cao nhất trong nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình thấp.

Cùng với đó, hệ thống ngân hàng đang đối mặt với sự mất cân đối nghiêm trọng về kỳ hạn vốn. Hiện khoảng 80% nguồn vốn huy động là ngắn hạn, trong khi gần 50% dư nợ cho vay lại tập trung ở trung và dài hạn. Sự chênh lệch này tạo ra rủi ro kỳ hạn thường trực, đặc biệt trong bối cảnh tốc độ tăng trưởng huy động vốn chỉ khoảng 14%, thấp hơn nhiều so với mức tăng gần 18,78% của tín dụng.

Mặt bằng lãi suất huy động tăng nhanh khi mốc 7% mỗi năm ngày càng xuất hiện phổ biến, không còn giới hạn ở các kỳ hạn dài.

Áp lực kép và những giải pháp chưa từng có tiền lệ

Sức ép lên hệ thống ngân hàng bước vào cao điểm khi Tết Nguyên đán 2026 cận kề. Nhu cầu rút tiền mặt và thanh toán tăng mạnh theo yếu tố mùa vụ trong khi dòng tiền gửi phải cạnh tranh quyết liệt với các kênh đầu tư khác. Bài toán huy động vì thế trở nên khó khăn hơn và chi phí vốn ngày càng đắt đỏ.

Để giữ an toàn hệ thống, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai đồng bộ các công cụ điều hành chính sách tiền tệ. Bên cạnh nghiệp vụ thị trường mở quen thuộc, lần đầu tiên cơ quan điều hành sử dụng giải pháp hoán đổi ngoại tệ nhằm bơm tiền đồng vào hệ thống. Cách làm này được đánh giá là linh hoạt và hiếm thấy, vừa giải tỏa cơn khát thanh khoản cho các tổ chức tín dụng, vừa duy trì kiểm soát các mục tiêu vĩ mô.

Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà thừa nhận nhiệm vụ điều hành trong năm nay đặc biệt nặng nề. Ngân hàng Nhà nước phải song song thúc đẩy tín dụng để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và kìm giữ lãi suất nhằm giảm gánh nặng cho doanh nghiệp. Mục tiêu này được duy trì trong phần lớn thời gian của năm, song áp lực thanh khoản dồn dập trong tháng 12 đã buộc lãi suất huy động phải điều chỉnh tăng để thích ứng với diễn biến thị trường.

Dù lãi suất huy động có xu hướng đi lên, một điểm tích cực là mặt bằng lãi suất cho vay vẫn giữ được sự ổn định tương đối. Theo Ngân hàng Nhà nước, đến cuối tháng 11 năm 2025, lãi suất cho vay bình quân đối với các khoản vay mới ở mức 6,96% mỗi năm, gần như không thay đổi so với cuối năm 2024.

TS. Nguyễn Quốc Hùng, Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, cho rằng mức lãi suất hiện tại vẫn nằm trong vùng khá thấp, đủ điều kiện hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh. Động lực tăng trưởng tín dụng trong năm đến chủ yếu từ tiến độ giải ngân đầu tư công được đẩy nhanh và sự phục hồi rõ nét của các ngành công nghiệp cùng nhóm hàng tiêu dùng.

Tuy nhiên, ông Hùng cũng lưu ý nếu lãi suất huy động tiếp tục leo thang trong thời gian tới, các ngân hàng sẽ buộc phải tái cơ cấu danh mục tín dụng. Việc thẩm định khách hàng sẽ chặt chẽ hơn, các lĩnh vực rủi ro cao có thể bị thu hẹp nhằm bảo toàn biên lợi nhuận và đảm bảo an toàn vốn.

Bước sang năm 2026, bức tranh vĩ mô được dự báo còn nhiều thách thức. Tăng trưởng kinh tế toàn cầu dự kiến chỉ đạt khoảng 3,1%, thấp hơn giai đoạn trước đại dịch. Lạm phát thế giới dù có xu hướng hạ nhiệt nhưng chưa thực sự bền vững, trong khi cạnh tranh huy động vốn trong nước tiếp tục gia tăng.

Trong bối cảnh đó, Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà cho biết Ngân hàng Nhà nước sẽ không áp dụng một chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cứng nhắc cho năm 2026.

Chính sách sẽ được điều hành linh hoạt theo diễn biến vĩ mô, với trọng tâm là giữ lãi suất ở mức hợp lý, yêu cầu các ngân hàng tiết giảm chi phí vận hành để tiếp tục hỗ trợ người vay, đồng thời định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực ưu tiên và những động lực tăng trưởng bền vững của nền kinh tế.

Nguồn: Tín dụng lập đỉnh, áp lực thanh khoản dâng cao