Công tác điều hành giá năm 2026 - bài toán cân bằng giữa tăng trưởng và kiểm soát lạm phát

Áp lực lạm phát gia tăng trong năm bản lề 2026

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, trong năm 2025, diễn biến giá cả thị trường cơ bản tuân theo quy luật hằng năm. Mặt bằng giá tăng cao vào dịp Tết sau đó giảm trở lại cuối quý I và chỉ tăng nhẹ trong các quý tiếp theo.

Lạm phát năm 2025 trong phạm vi mục tiêu do Quốc hội và Chính phủ đề ra. Chỉ số giá tiêu dùng bình quân năm 2025 tăng 3,31% so với năm 2024, trong đó có tác động từ việc điều chỉnh giá một số mặt hàng Nhà nước quản lý như dịch vụ y tế, dịch vụ giáo dục đại học; giá điện; giá một số vật liệu xây dựng có nguồn cung hạn chế như cát, đá tăng cao do nhu cầu xây dựng các công trình trọng điểm; thiên tai, bão lũ…

Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá, tổng kết công tác điều hành giá 2025, bàn giải pháp quản lý điều hành giá năm 2026. Ảnh: VGP

Trong bối cảnh tình hình quốc tế biến động khó lường, để ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội đề ra và thực hiện lộ trình giá thị trường các mặt hàng do Nhà nước quản lý, trong năm 2025, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng-Trưởng ban Chỉ đạo điều hành giá đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tổ chức triển khai quyết liệt như bảo đảm thông suốt và tăng cường cung ứng hàng hóa, dịch vụ thiết yếu đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của nhân dân, kịp thời xuất cấp hàng dự trữ để hỗ trợ, cứu trợ người dân bị thiệt hại do bão lũ, đẩy mạnh khôi phục sản xuất nông nghiệp, bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu; chú trọng công tác quản lý, điều hành giá trong dịp lễ, Tết, thời điểm thiên tai, không để xảy ra tình trạng khan hàng, đầu cơ, găm hàng tăng giá; điều hành thận trọng giá các mặt hàng Nhà nước định giá, các dịch vụ công theo lộ trình thị trường…

Bộ Tài chính dự báo năm 2026 là năm đầu thực hiện kế hoạch phát triển KTXH 5 năm 2026-2030, nhu cầu sử dụng điện, vật tư, nguyên liệu phục vụ sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng được dự báo tăng cùng với những biến động phức tạp từ tình hình kinh tế thế giới, qua đó tạo áp lực nhất định lên chỉ số giá tiêu dùng trong nước.

Điều hành linh hoạt để giữ ổn định vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng

Trên cơ sở phân tích một số yếu tố gây áp lực lên mặt bằng giá năm 2026 (giá nguyên nhiên vật liệu nhập khẩu; giá vật liệu xây dựng; giá thịt lợn; giá một số mặt hàng do Nhà nước quản lý thực hiện điều chỉnh giá dịch vụ theo hướng tính đúng tính đủ); một số yếu tố giúp giảm áp lực lên mặt bằng giá…. Bộ Tài chính cập nhật 3 kịch bản lạm phát năm 2026 và bình quân năm 2026.

Cụ thể, kịch bản 1 dự báo CPI bình quân năm 2026 tăng khoảng 3,6% so với năm 2025.

Kịch bản 2: Dự báo CPI bình quân năm 2026 tăng khoảng 4,10% so với năm 2025.

Kịch bản 3: Dự báo CPI bình quân năm 2026 tăng khoảng 4,6% so với năm 2025.

Trước bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra đối với công tác quản lý, điều hành giá trong năm 2026 là tiếp tục bảo đảm thực hiện kiểm soát tốt lạm phát trong điều kiện các nguồn lực được thúc đẩy mạnh mẽ để đạt được tăng trưởng kinh tế ở mức cao nhất. Đồng thời tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh và đời sống của người dân, tiếp tục thực hiện lộ trình giá thị trường các dịch vụ công và hàng hóa do Nhà nước quản lý với mức độ và liều lượng phù hợp theo diễn biến chỉ số giá tiêu dùng.

Trong thời gian tới, các bộ, ngành, địa phương cần tiếp tục chủ động thực hiện các biện pháp về quản lý, điều hành giá, bình ổn giá cả thị trường các hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng thiết yếu thuộc thẩm quyền quản lý theo đúng ý kiến chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tại các nghị quyết phiên họp Chính phủ thường kỳ, kế hoạch phát triển KTXH 2026, ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ - Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá tại các cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá để kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội, Chính phủ đề ra.

Dự báo năm 2026 tình hình thế giới có nhiều biến động phức tạp, có thể tác động không thuận đối với nền kinh tế đất nước, để đảm bảo góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng 2 con số, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc yêu cầu các bộ, ngành, địa phương trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ được giao, theo dõi sát diễn biến kinh tế và lạm phát thế giới, những điều chỉnh chính sách kinh tế của các nước lớn, đặc biệt là các đối tác thương mại chính của Việt Nam… chủ động xây dựng, thực hiện giải pháp linh hoạt trong công tác điều hành giá, phù hợp với thực tiễn, hạn chế tối đa các tác động tiêu cực đối với mặt bằng giá trong nước.

Phó Thủ tướng yêu cầu giám sát chặt chẽ biến động giá cả thị trường trong nước nhất là với những hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng thiết yếu như lương thực, thực phẩm, xăng dầu, điện, vật liệu xây dựng và nguyên liệu đầu vào của sản xuất; chủ động và linh hoạt các biện pháp điều tiết cung cầu và bình ổn thị trường nhằm bảo đảm sản xuất, đáp ứng nhu cầu của xã hội, không để xảy ra thiếu hàng, sốt giá, góp phần kiềm chế lạm phát, bảo đảm an sinh xã hội.

Chủ động ứng phó với tình hình bão lũ, thời tiết cực đoan, kịp thời bảo đảm nguồn cung, bình ổn thị trường giá cả, không để xảy ra tình trạng đầu cơ, găm hàng, đẩy giá, lợi dụng thiên tai, bão lũ để trục lợi, kịp thời điều hòa cung cầu các mặt hàng phục vụ nhu cầu trong nước, giữa các vùng, địa phương, và nhu cầu xuất khẩu để ổn định giá cả thị trường.

Điều hành chính sách tài khóa phối hợp chặt chẽ với chính sách tiền tệ và các chính sách khác để góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Sử dụng linh hoạt, hiệu quả các công cụ, biện pháp điều tiết giá theo quy định của pháp luật về giá để kiểm soát, bình ổn thị trường. Tăng cường triển khai hiệu quả và giám sát thực hiện các biện pháp kê khai giá, niêm yết giá; công khai thông tin về giá.

Các bộ, ngành, địa phương trên cơ sở nguyên tắc thị trường, tiến hành đánh giá toàn diện để chuẩn bị thật tốt phương án đối với những mặt hàng, dịch vụ Nhà nước định giá. Quản lý chặt chẽ giá đối với các mặt hàng thiết yếu, không để ảnh hưởng tiêu cực tới đời sống người dân và hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Theo dõi sát diễn biến giá vàng, bất động sản, nhà ở… để kịp thời có các biện pháp điều hành linh hoạt, chủ động, hiệu quả.

Tiếp tục đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, bảo đảm kịp thời, minh bạch thông tin về giá và công tác điều hành giá của Chính phủ, Ban Chỉ đạo điều hành giá, nhất là diễn biến giá cả các vật tư quan trọng, các mặt hàng thiết yếu liên quan đến sản xuất và đời sống người dân.

Nguồn: Công tác điều hành giá năm 2026 - bài toán cân bằng giữa tăng trưởng và kiểm soát lạm phát