Sáu quyết sách then chốt của ngành ngân hàng năm 2025

Năm 2025 khép lại với ngành ngân hàng phải cùng lúc cân bằng nhiều mục tiêu, từ hỗ trợ tăng trưởng, kiểm soát lạm phát đến bảo đảm an toàn hệ thống và ổn định tỷ giá, trong bối cảnh rủi ro vĩ mô và bất định toàn cầu gia tăng.

Dù đối mặt nhiều thách thức, hệ thống ngân hàng vẫn giữ được ổn định, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, đồng thời củng cố hành lang pháp lý, nâng chuẩn an toàn vốn, siết quản lý thị trường vàng và phòng chống gian lận thanh toán.

Tín dụng bức tốc, lạm phát vẫn trong vòng kiểm soát

Công tác điều hành tín dụng năm 2025 tiếp tục thể hiện rõ vai trò trung tâm của Ngân hàng Nhà nước trong việc dung hòa hai mục tiêu then chốt: thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và kiểm soát rủi ro lạm phát.

Ngay từ đầu năm, Ngân hàng Nhà nước đã định hướng tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống ở mức khoảng 16%, nhằm hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng GDP 8%. Đến ngày 31/7/2025, trước nhu cầu vốn gia tăng của nền kinh tế, cơ quan điều hành đã quyết định nới thêm hạn mức tín dụng cho các tổ chức tín dụng, qua đó mở rộng dư địa cung ứng vốn phù hợp với diễn biến thực tế.

Tính đến ngày 9/12, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đã vượt 18,27 triệu tỷ đồng, tăng 17,04% so với cuối năm 2024. Đây là mức tăng cao nhất trong vòng một thập kỷ, phản ánh sự bứt tốc mạnh mẽ của dòng vốn ngân hàng trong năm 2025.

Đáng chú ý, dù tín dụng tăng nhanh, mặt bằng lạm phát vẫn được giữ trong tầm kiểm soát. Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), chỉ số giá tiêu dùng tháng 11/2025 tăng 0,45% so với tháng trước, chủ yếu do giá thực phẩm tăng vì ảnh hưởng của mưa lũ, cùng với đà tăng của giá nhiên liệu và dịch vụ ăn uống ngoài gia đình. Bình quân 11 tháng năm 2025, CPI tăng 3,29% so với cùng kỳ, trong khi lạm phát cơ bản tăng 3,21%, cho thấy dư địa điều hành chính sách tiền tệ vẫn được bảo toàn.

Khôi phục quyền thu giữ tài sản bảo đảm, mở rộng cơ chế xử lý tổ chức tín dụng yếu kém

Ngày 27/6/2025, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng (Luật số 96/2025/QH15), chính thức có hiệu lực từ ngày 15/10/2025. Đây được xem là dấu mốc pháp lý quan trọng nhất của ngành ngân hàng trong năm qua.

Điểm nhấn lớn nhất của lần sửa đổi này là việc luật hóa và làm rõ quyền thu giữ tài sản bảo đảm của các tổ chức tín dụng, đồng thời hoàn thiện khung pháp lý cho cơ chế can thiệp sớm và xử lý ngân hàng yếu kém. Trước đó, quá trình xử lý nợ xấu thường xuyên bị ách tắc do các tranh chấp pháp lý liên quan đến quyền thu giữ và phát mại tài sản bảo đảm. Những “khoảng trống” này khiến chi phí xử lý nợ kéo dài và gia tăng rủi ro cho toàn hệ thống.

Luật sửa đổi đã tháo gỡ căn bản những vướng mắc trên, tạo hành lang pháp lý rõ ràng hơn để các ngân hàng chủ động xử lý nợ xấu, nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro và bảo vệ an toàn hệ thống tài chính.

Song song với đó, vai trò của Ngân hàng Nhà nước được tăng cường trong việc giám sát, cảnh báo sớm và can thiệp kịp thời đối với các tổ chức tín dụng có dấu hiệu mất an toàn. Tư duy quản lý theo đó cũng chuyển dịch rõ rệt, từ cách tiếp cận “xử lý khi khủng hoảng xảy ra” sang chủ động phòng ngừa rủi ro ngay từ giai đoạn sớm.

Áp chuẩn an toàn vốn mới, tiệm cận Basel III

Ngày 30/6/2025, Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư 14/2025/TT-NHNN, có hiệu lực từ ngày 15/9/2025, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc nâng chuẩn an toàn của hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Thông tư này quy định lại tỷ lệ an toàn vốn đối với ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài, thay thế Thông tư 41/2016/TT-NHNN vốn được xây dựng trên nền tảng Basel II. Không chỉ dừng ở việc nâng ngưỡng vốn tối thiểu, Thông tư 14/2025 nhấn mạnh yêu cầu về chất lượng vốn, khả năng hấp thụ rủi ro và tính bền vững của cấu trúc bảng cân đối.

Việc ban hành Thông tư 14/2025 cho thấy định hướng nhất quán của cơ quan quản lý trong việc tiệm cận các chuẩn mực Basel III, phù hợp với thông lệ quốc tế và yêu cầu hội nhập sâu của hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Hoàn tất xử lý các ngân hàng “0 đồng”

Đến năm 2025, quá trình xử lý dứt điểm các tổ chức tín dụng yếu kém trong diện “ngân hàng không đồng” và kiểm soát đặc biệt về cơ bản đã hoàn tất. Các ngân hàng thuộc diện này gồm CBBank, OceanBank, GPBank và DongA Bank.

Ngày 17/1/2025, GPBank được chuyển giao bắt buộc cho VPBank và đổi tên thành Ngân hàng TM TNHH MTV Kỷ Nguyên Thịnh Vượng, tiếp tục sử dụng tên giao dịch GPBank. Cùng ngày, DongA Bank được chuyển giao cho HDBank và đổi tên thành Ngân hàng TM TNHH MTV Số Vikki (Vikki Bank).

Trước đó, ngày 17/10/2024, CBBank được chuyển giao cho Vietcombank và đổi tên thành Ngân hàng TM TNHH MTV Ngoại thương Công nghệ số (VCBNeo), trong khi OceanBank được chuyển giao cho MB và đổi tên thành Ngân hàng TM TNHH MTV Việt Nam Hiện Đại (MBV).

Theo mô hình chuyển giao bắt buộc, các ngân hàng này trở thành công ty con 100% vốn của ngân hàng mẹ, tiếp tục hoạt động với tư cách pháp nhân độc lập nhưng được tái cơ cấu toàn diện về quản trị, tài chính, công nghệ và điều hành dưới sự hỗ trợ trực tiếp của đơn vị nhận chuyển giao.

Việc hoàn tất xử lý nhóm ngân hàng yếu kém này được xem là đã tháo gỡ nút thắt lớn cuối cùng trong tiến trình tái cơ cấu hệ thống ngân hàng giai đoạn 2020–2025, góp phần lành mạnh hóa thị trường tài chính và xử lý dứt điểm các tồn đọng kéo dài.

Hiện nay, Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) là tổ chức tín dụng duy nhất còn trong diện kiểm soát đặc biệt kể từ tháng 10/2022. Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước đang đẩy nhanh quá trình tái cơ cấu thông qua việc hoàn thiện phương án xử lý và tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược phù hợp.

Cải cách toàn diện thị trường vàng

Nghị định 232/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 24/2012/NĐ-CP đã đánh dấu bước ngoặt lớn trong quản lý thị trường vàng sau hơn một thập kỷ duy trì khung pháp lý cũ.

Theo quy định mới, Nhà nước chấm dứt độc quyền nhập khẩu vàng nguyên liệu và sản xuất vàng miếng. Các doanh nghiệp và ngân hàng thương mại đáp ứng điều kiện về vốn, quản trị minh bạch sẽ được Ngân hàng Nhà nước xem xét cấp hạn mức nhập khẩu vàng nguyên liệu và cấp phép sản xuất, kinh doanh vàng miếng, trên cơ sở cân đối với diễn biến kinh tế vĩ mô.

Cơ chế mới cũng yêu cầu các tổ chức tham gia thị trường công bố tiêu chuẩn sản phẩm, xây dựng hệ thống dữ liệu giao dịch và kết nối thông tin với Ngân hàng Nhà nước. Giao dịch mua bán vàng từ 20 triệu đồng trở lên bắt buộc thanh toán qua chuyển khoản và xuất hóa đơn.

Những quy định này góp phần tăng tính minh bạch, kiểm soát rủi ro, hạn chế buôn lậu và từng bước đưa thị trường vàng vận hành ổn định, hiệu quả hơn. Song song với đó, công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm được tăng cường, nhiều vụ án buôn lậu vàng, trốn thuế đã bị khởi tố, thể hiện quyết tâm lập lại kỷ cương thị trường.

Dù nhiều sức ép, hệ thống ngân hàng vẫn giữ ổn định vĩ mô, nâng chuẩn an toàn và siết quản lý thị trường.

Lá chắn mới chống gian lận trong thanh toán

Trong năm 2025, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Chiến lược giám sát hệ thống thanh toán và các thông tư quy định giám sát các hệ thống thanh toán quan trọng, dịch vụ trung gian thanh toán, đồng thời đưa vào vận hành Hệ thống giám sát tài khoản, ví điện tử nghi ngờ gian lận (SIMO).

SIMO cho phép các tổ chức tín dụng chủ động chặn giao dịch, yêu cầu xác thực hoặc định danh trước khi thực hiện giao dịch trực tuyến, qua đó giảm thiểu rủi ro gian lận, lừa đảo và bảo vệ an toàn cho khách hàng.

Tính đến ngày 19/12/2025, đã có 122/149 đơn vị kết nối thành công với hệ thống SIMO, với gần 596.000 tài khoản và ví điện tử có dấu hiệu nghi ngờ được ghi nhận. Hệ thống đã phát đi hơn 2,26 triệu lượt cảnh báo, giúp trên 700.000 khách hàng dừng hoặc hủy giao dịch, với tổng giá trị giao dịch được ngăn chặn lên tới hơn 2,78 nghìn tỷ đồng.

Song song, ngành ngân hàng tiếp tục đẩy mạnh triển khai Đề án 06 về định danh và xác thực điện tử. Tính đến ngày 12/12/2025, toàn hệ thống đã đối chiếu sinh trắc học hơn 140 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và trên 1,5 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức, tạo nền tảng quan trọng cho an toàn thanh toán và chuyển đổi số bền vững

Nguồn: Sáu quyết sách then chốt của ngành ngân hàng năm 2025