Những lĩnh vực dẫn đầu về mức độ gia tăng nhu cầu vốn

Cuộc điều tra được tiến hành trong tháng 12/2025, đối tượng là toàn bộ các tổ chức tín dụng (TCTD) và chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam.

Mặt bằng rủi ro tăng nhẹ

Kết quả điều tra, công bố bởi Vụ dự báo thống kê - Ổn định tiền tệ tài chính (NHNN), cho thấy theo đánh giá của các tổ chức tín dụng (TCTD), nhu cầu tín dụng tổng thể của khách hàng trong 6 tháng cuối năm 2025 và cả năm 2025 cải thiện hơn 6 tháng đầu năm 2025 và năm 2024, nhưng thấp hơn mức kỳ vọng ghi nhận tại kỳ điều tra trước.

Nhu cầu tín dụng của khách hàng doanh nghiệp được dự kiến “tăng” cao và thực tế đã diễn ra như dự báo. (Ảnh minh họa)

Các TCTD đánh giá xu hướng gia tăng nhu cầu tín dụng diễn ra ở hầu hết các đối tượng, loại tiền, kỳ hạn và lĩnh vực. Dự kiến 6 tháng đầu năm 2026 và cả năm 2026, nhu cầu tín dụng được kỳ vọng “tăng đối với tất cả các lĩnh vực, đối tượng, loại tiền và kỳ hạn, trong đó nhu cầu tín dụng của khách hàng doanh nghiệp được dự kiến “tăng” cao hơn so với khách hàng cá nhân; nhu cầu tín dụng của các khoản vay ngắn hạn được dự báo “tăng” cao hơn so với khoản vay trung và dài hạn, nhu cầu vay vốn VND tiếp tục được dự báo “tăng cao hơn nhu cầu vay vốn ngoại tệ.

Trong 6 lĩnh vực chính được thống kê, tương tự năm 2025, lĩnh vực Phát triển công nghiệp và xây dựng tiếp tục được dự báo dẫn đầu về mức độ gia tăng nhu cầu vay vốn trong năm 2026, tiếp theo là các lĩnh vực Thương mại và dịch vụ và Phục vụ đời sống, tiêu dùng của cá nhân, hộ gia đình; Lĩnh vực xanh, Phát triển nông, lâm, thủy sản và Đầu tư ứng dụng công nghệ cao. So với kỳ điều tra tháng 06/2025, các TCTD đã điều chỉnh tăng kỳ vọng về sự gia tăng nhu cầu vay Phục vụ đời sống, tiêu dùng của cá nhân, hộ gia đình trong năm 2026 trong khi giảm bớt kỳ vọng về xu hướng “tăng” nhu cầu tín dụng đối với 5/6 lĩnh vực còn lại.

Kết quả điều tra cũng phản ánh trái với xu hướng giảm nhẹ được nhận định trong 6 tháng đầu năm 2025, mặt bằng rủi ro tín dụng (RRTD) của khách hàng được các TCTD nhận định “tăng nhẹ” trong 6 tháng cuối năm 2025 và trong cả năm 2025 so với năm 2024, tuy nhiên mức tăng thấp hơn nhiều so với mức tăng của năm 2023 và năm 2024. Trong đó, RRTD của khoản vay “Đầu tư kinh doanh bất động sản tiếp tục được các TCTD đánh giá “tăng cao nhất trong năm 2025. Xu hướng tăng nhẹ RRTD được dự báo có thể tiếp tục trong năm 2026, trong đó lĩnh vực được đánh giá tiềm ẩn RRTD cao nhất vẫn là Đầu tư kinh doanh bất động sản, sau đó đến Đầu tư kinh doanh chứng khoán và Kinh doanh xuất nhập khẩu.

Các TCTD dự báo các yếu tố vĩ mô và lãi suất như triển vọng tăng trưởng kinh tế; sự thay đổi nhu cầu đầu tư vào sản xuất kinh doanh; hay Xu hướng thay đổi lãi suất cho vay của TCTD, Cơ hội đầu tư mới và sự thay đổi trong hoạt động xuất, nhập khẩu xuất phát từ việc ký kết và triển khai các thỏa thuận thương mại song phương hoặc đa phương sẽ ảnh hưởng tích cực đến sự gia tăng nhu cầu tín dụng của nhóm khách hàng doanh nghiệp trong 6 tháng đầu năm và cả năm 2026. Bên cạnh các nhân tố trên, nhân tố chất lượng phục vụ của TCTD được dự báo tác động nhiều đến sự gia tăng nhu cầu vay vốn của nhóm khách hàng cá nhân trong 6 tháng đầu năm và cả năm 2026.

Sẵn sàng đáp ứng vốn, không đổi hoặc chỉ nới nhẹ chuẩn tín dụng

Về việc sẵn sàng đáp ứng vốn cho nền kinh tế, trong 6 tháng cuối năm 2025, tỷ lệ các TCTD cho biết đã đáp ứng từ 75% nhu cầu vay vốn của khách hàng trở lên tiếp tục đạt mức cao (87%), trong đó 100% các ngân hàng thương mại (NHTM) trọng yếu cho biết đáp ứng từ 75% trở lên nhu cầu vay vốn của khách hàng. Các nhân tố khiến một số TCTD chỉ đáp ứng dưới 75% nhu cầu vay vốn của khách hàng trong 6 tháng đầu năm 2025 được nhận định là “Giới hạn tỷ lệ cho vay/ huy động vốn”; “Yêu cầu của NHNN về an toàn vốn”; “Khẩu vị rủi ro của đơn vị” và “Chính sách định hướng/quản lý các ngành kinh tế của Chính phủ".

Để khuyến khích doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn tín dụng phục vụ phát triển kinh tế, trong 6 tháng cuối năm 2025, phần lớn các TCTD có xu hướng “không thay đổi” hoặc “nới lỏng nhẹ tiêu chuẩn tín dụng, chủ yếu là “nới lỏng nhẹ đối với nhóm khách hàng doanh nghiệp, kể cả doanh nghiệp nhỏ và vừa và giữ nguyên “không đổi” tiêu chuẩn tín dụng đối với nhóm khách hàng cá nhân. Nhóm NHTM trọng yếu có xu hướng “nới lỏng nhẹ tiêu chuẩn tín dụng trong 6 tháng cuối năm 2025, trong đó “nới lỏng” hơn đối với hầu hết các nhóm khách hàng và lĩnh vực, ngoại trừ lĩnh vực “Đầu tư kinh doanh chứng khoán” và “Kinh doanh tài chính, ngân hàng và bảo hiểm tiếp tục được “thắt chặt” nhẹ.

Xu hướng “nới lỏng nhẹ tiêu chuẩn tín dụng được các TCTD dự kiến tiếp tục diễn ra trong 6 tháng đầu năm và cả năm 2026, áp dụng đối với nhóm khách hàng doanh nghiệp và hầu hết các lĩnh vực, ngành nghề ưu tiên gồm “Tín dụng xanh”, “Cho vay đầu tư ứng dụng công nghệ cao”, “Đầu tư công nghiệp hỗ trợ”, “Phát triển nông, lâm, thủy sản", “Kinh doanh xuất nhập khẩu” và các lĩnh vực: “Vay qua thẻ tín dụng”, “Công nghiệp chế biến chế tạo”, “Mua nhà ở, thuê, thuê mua nhà ở”, “Đầu tư ngành vận tải, kho bãi (bao gồm dịch vụ logistic)". Xét theo nhóm TCTD, nhóm NHTMCP và nhóm NH TNHH MTV có xu hướng “nới lỏng” nhẹ tiêu chuẩn tín dụng trong 6 tháng đầu năm 2026, trong khi các nhóm còn lại (nhóm NHTM có vốn nhà nước, nhóm NHNNg và nhóm Công ty TC) về cơ bản dự kiến giữ “không đổi” tiêu chuẩn tín dụng, nhóm NHTM trọng yếu tiếp tục dự kiến “nới lỏng nhẹ tiêu chuẩn tín dụng.

Theo các TCTD, căn cứ chủ yếu của xu hướng “nới lỏng nhẹ tiêu chuẩn tín dụng trong 6 tháng cuối năm 2025 và dự kiến trong 6 tháng đầu năm 2026 là trên cơ sở đánh giá “Triển vọng kinh tế vĩ mô khả quan và tác động tích cực của “Chính sách định hướng/quản lý phát triển các ngành kinh tế của Chính phủ” và “Chính sách định hướng/quản lý tín dụng của Chính phủ/NHNN", trong khi yếu tố khiến các TCTD lựa chọn "thắt chặt" tiêu chuẩn tín dụng trong cùng kỳ là “Mức độ rủi ro của thị trường tăng lên, bao gồm: “Rủi ro từ phía khách hàng và “Rủi ro ngành nghề".

Theo kết quả điều tra, trong 6 tháng cuối năm 2025, các TCTD cho biết tiếp tục nới lỏng có chọn lọc các điều kiện cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp. Trọng tâm hỗ trợ tiếp tục là thu hẹp “Chênh lệch giữa lãi suất cho vay và chi phí vốn bình quân”, tuy nhiên các TCTD cho biết dư địa giảm chi phí vốn không còn nhiều. Các tiêu chí như "Quy mô khoản vay hoặc hạn mức tín dụng tối đa”, “Phí bảo hiểm các khoản vay rủi ro và “Phí phi lãi suất” tiếp tục được nới lỏng nhẹ để giảm chi phí vay vốn cho khách hàng. “Các điều khoản và điều kiện cho vay tổng thể” đối với khách hàng doanh nghiệp được dự báo tiếp tục nới lỏng nhẹ trong 6 tháng đầu năm 2026 so với 6 tháng cuối năm 2025. Trong khi đó, các tiêu chí quản trị rủi ro, đặc biệt là “Yêu cầu về tài sản bảo đảm” và “Yêu cầu điểm xếp hạng tín nhiệm tối thiểu được dự báo thắt chặt nhẹ, phản ánh quan điểm nhất quán của các TCTD trong việc tăng trưởng tín dụng bền vững đi đôi với kiểm soát rủi ro tín dụng.

Đối với nhóm khách hàng cá nhân, các TCTD nhận định trong 6 tháng cuối năm 2025, các điều kiện và điều khoản cho vay “Vay phục vụ đời sống (cho vay tiêu dùng)” và “Vay mua BĐS để ở đều chuyển từ “nới lỏng nhẹ sang trạng thái thắt chặt nhẹ, đồng thời, “Vay qua thẻ tín dụng tiếp tục được thắt chặt nhẹ. Trong 6 tháng đầu năm 2026, các TCTD dự kiến nới lỏng trở lại các điều kiện và điều khoản cho vay tổng thể đối với khách hàng cá nhân. Xu hướng nới lỏng chủ yếu tập trung vào các yếu tố về giá và hạn mức tín dụng, trong khi các tiêu chí an toàn như “Yêu cầu về tài sản bảo đảm” và “Tỷ lệ nợ thu nhập tiếp tục được kiểm soát chặt chẽ.

Tăng trưởng tín dụng giai đoạn 2025-2026 được các TCTD đánh giá và kỳ vọng tiếp tục tập trung vào các ngành có quy mô lớn và tác động lan tỏa mạnh, trong đó nổi bật là “Xây dựng”, “Công nghiệp chế biến, chế tạo”, “Bán buôn và bán lẻ” và “Sản xuất thức ăn và đồ uống”, phản ánh định hướng tín dụng bám sát đầu tư, sản xuất và tiêu dùng trong nước.

Nguồn: Những lĩnh vực dẫn đầu về mức độ gia tăng nhu cầu vốn