Động lực tăng trưởng và những rủi ro tiềm ẩn với thị trường chứng khoán năm 2025

Nhiều kỳ vọng cho thị trường chứng khoán

Trong báo cáo mới đây của Chứng khoán Agriseco đánh giá tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2025 dự báo đi ngang so với 2024 và tăng trưởng ổn định ở mức 2,9% trong bối cảnh lạm phát tiếp tục xu hướng giảm và tiệm cận mục tiêu của các NHTW. Điều này tạo điều kiện các NHTW tiếp tục lộ trình hạ lãi suất. Tuy nhiên, mức tăng trưởng sẽ không đồng đều giữa các nước và các khu vực do hệ lụy thắt chặt chính sách tiền tệ, bất ổn địa chính trị, chính sách bảo hộ thương mại.

Hai nền kinh tế Mỹ và Trung Quốc đều dự báo giảm tốc do nguy cơ chiến tranh thương mại Mỹ - Trung có thể xảy ra. Kinh tế Châu Âu hồi phục thấp. Nhật Bản tăng trưởng do tiêu dùng cải thiện. Lạm phát toàn cầu xu hướng giảm, dự báo sẽ giảm từ mức 5,8% năm 2024 xuống 4,3% năm 2025. Nhìn chung, kinh tế thế giới duy trì ổn định sẽ vẫn là yếu tố thuận lợi, thúc đẩy các hoạt động sản xuất, xuất khẩu của Việt Nam.

Tăng trưởng kinh tế Việt Nam được dự báo tăng trưởng và vượt xa các nước trong khu vực. Theo đó, GDP Việt Nam 2025 dự báo tăng trưởng 6,5 - 7%, cao hơn so với các nước trong khu vực. Điều này phù hợp với mục tiêu của Chính phủ đầu năm nhờ cầu tiêu dùng nội địa cải thiện, sản xuất công nghiệp tăng bền vững; đầu tư công đẩy mạnh, thị trường BĐS hồi phục; FDI duy trì tăng, thu hút thêm các dự án FDI công nghệ cao; xuất nhập khẩu vẫn xuất siêu nhưng với giá trị thấp hơn so với nền cao cùng kỳ và ảnh hưởng từ chiến tranh thương mại Trump 2.0. Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP cho năm 2025 trong khoảng 6,5-7%, với nỗ lực đạt 7-7,5%.

Agriseco Research, ước tính lợi nhuận thị trường năm 2024 tăng trưởng khoảng 20% trong đó lợi nhuận cốt lõi tăng trưởng khoảng 15%. Qua đó, Agriseco Research dự báo lợi nhuận khối doanh nghiệp niêm yết tiếp tục tăng 18-20% trong năm 2025 với động lực đến từ ngành Tiêu dùng, Ngân hàng, Bất động sản. Tăng trưởng lợi nhuận là yếu tố then chốt thúc đẩy dòng tiền tham gia vào thị trường.

Bên cạnh đó, trong bối cảnh lạm phát tiếp tục xu hướng giảm và tiệm cận mục tiêu của các NHTW, thị trường lao động toàn cầu cân bằng trở lại. Qua đó, tạo điều kiện để các NHTW tiếp tục lộ trình hạ lãi suất. Hiện tại có khoảng 70% NHTW trên thế giới đã ra quyết định hạ lãi suất và tăng trưởng cung tiền M2 bắt đầu phục hồi trở lại sau giai đoạn thắt chặt 2022-2023.

Tại Mỹ, FED đã bắt đầu quá trình giảm lãi suất trong năm 2024 và tiếp tục duy trì tiến trình trong năm 2025. Tuy nhiên, tốc độ hạ lãi suất trong năm 2025 có thể sẽ chậm lại bởi dữ liệu kinh tế Mỹ tích cực hơn kỳ vọng và xu hướng lạm phát có thể nhích tăng trở lại do thâm hụt nợ công, chính sách thuế quan áp dụng với hàng nhập khẩu của Mỹ. CMEGroup hiện dự báo Mỹ có hai lần hạ lãi suất xuống mức 3,75% - 4% trong năm tới. Châu Âu dự báo sẽ hạ lãi suất khi triển vọng kinh tế vẫn nhiều thách thức, khu vực sản xuất tăng yếu. Trung Quốc dự kiến giảm lãi suất vay để hỗ trợ tiêu dùng và thị trường BĐS.

Trong năm 2024, dòng vốn đầu tư toàn cầu có xu hướng đổ về Mỹ một cách rõ nét. Các chỉ số chứng khoán Mỹ như Dowjones, S&P500 đều tăng mạnh và lập đỉnh mới trong năm 2024 với động lực từ nhóm công nghệ. Định giá của các chỉ số chứng khoán Mỹ cũng liên tục tăng cao và hiện đang ở quanh vùng cao nhất lịch sử. Bởi vậy, dòng vốn đầu tư toàn cầu có thể sẽ không còn nhìn nhận thị trường chứng khoán Mỹ còn nhiều hấp dẫn trong năm 2025 và có thể dịch chuyển sang các thị trường cận biên và mới nổi bao gồm Việt Nam.

Thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn đang là thị trường cận biên (Frontier Market), và đã đạt được 7/9 tiêu chí của FTSE Russell. Hai tiêu chí cần cải thiện là xử lý giao dịch thất bại và chu kỳ thanh toán (DvP). Các tổ chức đang dự báo Việt Nam sẽ được xem xét nâng hạng thị trường mới nổi theo tiêu chí của FTSE trong năm 2025 và có thể được đưa vào chính thức trong nửa cuối năm 2025. Khi được đưa vào danh sách nâng hạng, dự kiến TTCK sẽ đón dòng vốn đầu tư từ 5-6 tỷ USD từ các quỹ ETF tham chiếu theo bộ tiêu chí của FTSE.

Những yếu tố cần theo dõi

Tuy nhiên, cũng theo phân tích của chuyên gia tại Agriseco Research, chính sách thuế quan thời kỳ Trump 2.0 sẽ là rủi ro với thị trường chứng khoán Việt trong năm tới. Theo đó, Tổng thống Trump có quan điểm chính sách quyết đoán. Cam kết chính sách để tranh cử cho nhiệm kỳ thứ 2 của Trump nổi bật với quan điểm mạnh mẽ về bảo hộ và kích thích kinh tế trong nước gồm hàng rào thuế quan (đặc biệt với Trung Quốc); đưa đầu tư trở về Mỹ; giảm thuế thu nhập cá nhân; hạn chế tối đa nhập cư;… Trong đó chính sách tăng thuế nhập khẩu với hàng hóa Trung Quốc dự kiến 60-100% và các nước khác 10-20% được coi là điểm nhấn.

Việt Nam có thể thuộc diện bị chính sách thuế nhập khẩu nhắm tới. Việt Nam luôn nằm trong Top10 quốc gia thặng dư thương mại lớn nhất với Mỹ kể từ 2014. Việt Nam đang ở Top3 nước tạo thâm hụt lớn nhất cho Mỹ dù tổng giá trị thương mại chỉ nằm ở Top8. Vì vậy, rủi ro Việt Nam bị nhắm tới trong danh sách các nước sẽ chịu thuế nhập khẩu của Mỹ là có thể xảy ra. Theo OECD và Standard Chartered, quan hệ thương mại của Mỹ tác động đến hơn 10% GDP Việt Nam. Mức độ liên quan chỉ sau 2 quốc gia xuất siêu lớn khác là Mexico và Canada. Cả 2 quốc gia trên đều đã trong diện được chú ý đánh thuế bởi Trump.

Nhìn lại quá khứ trong năm 2018, chiến tranh thương mại Mỹ Trung đã làm đồng USD tăng giá trong khi các đồng tiền khác mất giá, điều tương tự cũng đã diễn ra trong năm 2024 khi ông Trump tái đắc cử. Với định hướng chính sách của ông Trump, rủi ro khả năng đồng VND tiếp tục mất giá trong năm 2025 khi việc tái áp thuế với hàng hoá toàn cầu diễn ra.

Áp lực tỷ giá lớn trong năm 2024 và có thể tiếp diễn trong năm 2025 đã khiến NHNN phải sử dụng các công cụ bơm hút ròng và bán USD để kiểm soát rủi ro tỷ giá. Hiện tại, dự trữ ngoại hối của Việt Nam đã giảm về mức khoảng 85.000 tỷ đồng, tương ứng với 2,5 tháng nhập khẩu, qua đó sẽ không còn quá nhiều dư địa về dự trữ ngoại hối để kiểm soát rủi ro tỷ giá.

Một rủi ro khác cũng được nhắc đến là áp lực đáo hạn trái phiếu doanh nghiệp sẽ tiếp tục tăng cao, đặc biệt nhóm bất động sản. Giá trị đáo hạn trái phiếu giai đoạn 2025 – 2026 ước khoảng 490 nghìn tỷ đồng (năm 2025 là khoảng 250.000 tỷ đồng, tập trung nửa cuối năm và năm 2026 khoảng 240.000 tỷ đồng). Trong năm 2025 sẽ có khoảng 45% trái phiếu đáo hạn thuộc nhóm BĐS nhà ở, trong đó, ước trên 20 nghìn tỷ đồng trái phiếu nguy cơ chậm trả nợ gốc (theo VIS Rating). Điều này có thể tác động giảm thanh khoản hệ thống và ảnh hưởng dòng vốn đầu tư trên TTCK.

Tuy vậy, Agriseco Research đưa dự báo VN-Index sẽ hướng đến vùng điểm cao nhất khoảng 1.450 điểm vào nửa sau năm 2025 trên cơ sở lợi nhuận toàn thị trường tăng trưởng trong năm 2025 với mức khoảng 18-20%; P/E hợp lý 13-14 lần và P/B ~ 1,7 lần, đây đều là mức định giá thấp hơn so với trung bình 5 năm vừa qua của thị trường. VN-Index là một trong những thị trường có mức định giá P/E thấp nhất khu vực. Trong khi hiệu quả sinh lời ROE của thị trường Việt Nam lại cao hơn so với trung bình các thị trường trong khu vực. Qua đó có thể đánh giá TTCK Việt Nam đang được giao dịch ở mức định giá tương đối hấp dẫn.

Nguồn: Động lực tăng trưởng và những rủi ro tiềm ẩn với thị trường chứng khoán năm 2025