Tín dụng bùng nổ, huy động hụt hơi và thách thức thanh khoản toàn hệ thống
Nguồn vốn huy động hụt hơi
Báo cáo tài chính quý III năm 2025 của 27 ngân hàng niêm yết phác họa một thực tế đáng lo: thanh khoản căng trên diện rộng. Có tới 21 ngân hàng đẩy tín dụng đi nhanh hơn tốc độ vào tiền gửi, 18 ngân hàng cho vay vượt cả tốc độ tăng của nguồn vốn thị trường 1 gồm tiền gửi và giấy tờ có giá, và 6 ngân hàng đã chạm mức cho vay vượt quá 100% quy mô huy động.
Số liệu của Ngân hàng Nhà nước cho thấy sự lệch nhịp ngày càng rõ giữa hai trụ cột huy động và cho vay trong 9 tháng đầu năm 2025. Tổng tiền gửi toàn hệ thống đạt gần 16,2 triệu tỷ đồng. Khối tổ chức kinh tế có màn hồi phục mạnh mẽ trong tháng 8 và tháng 9 khi tăng thêm 374.000 tỷ đồng sau cú giảm sâu của tháng 7, đưa tổng số dư lên 8,35 triệu tỷ đồng. Tiền gửi dân cư vẫn lập kỷ lục mới 7,83 triệu tỷ đồng dù đà tăng đã dịu lại, tương đương mức tăng 10,9% so với đầu năm.
Tuy vậy, dòng vốn huy động này vẫn bị bỏ lại phía sau trước nhịp tăng mạnh của tín dụng. Dư nợ toàn hệ thống đã tăng 13,86% lên 17,78 triệu tỷ đồng, đẩy khoảng cách giữa huy động và cho vay lên tới 1,6 triệu tỷ đồng. Khoảng trống này kéo hệ số LDR toàn hệ thống lên gần 110% vào cuối quý III, một mốc lịch sử. Chứng khoán BIDV dự báo tỷ lệ này có thể tăng lên 111% khi khoảng cách tăng trưởng giữa tín dụng và tiền gửi được duy trì ở mức khoảng 3 điểm phần trăm.
Nhóm Big 4 dù có ưu thế vốn rẻ cũng không thoát khỏi cơn thiếu hụt thanh khoản đang lan rộng. VietinBank ghi nhận LDR 110% khi tín dụng tăng 15,8% còn huy động chỉ tăng 10,5%. BIDV dù dẫn đầu về quy mô vẫn chứng kiến LDR leo lên 105,3%. Vietcombank cũng vượt ngưỡng an toàn với mức 101,1%.
Nhóm ngân hàng tư nhân thậm chí ghi nhận các con số còn đáng chú ý hơn. VPBank tiếp tục dẫn đầu hệ thống với LDR 150% khi tín dụng tăng tới 29% trong khi huy động chỉ tăng 20,6%. Techcombank đạt mức 127,1%. Nhiều ngân hàng khác như SeABank, OCB, VIB, LPBank và MB đều neo ở vùng LDR cao từ 116% đến gần 130%.
Từ góc độ điều hành, Ngân hàng Nhà nước đã bơm ròng hơn 106.000 tỷ đồng trong tháng 11 thông qua nghiệp vụ mua kỳ hạn để duy trì thanh khoản ổn định phục vụ nhu cầu tín dụng mùa cao điểm cuối năm. Động thái này tiếp diễn trong những ngày đầu tháng 12 khi lãi suất liên ngân hàng bật lên 7% một năm ở kỳ hạn qua đêm, mức cao nhất trong nhiều tháng. Các tín hiệu mới nhất trên thị trường tiền tệ cho thấy thanh khoản VND của hệ thống ngân hàng đang bước vào giai đoạn thiếu hụt thấy rõ.
![]() |
| Tín dụng tăng nhanh nhưng nguồn vốn huy động hụt hơi, đẩy LDR toàn hệ thống gần 110%. |
Lợi nhuận trước mắt, rủi ro phía sau
Việc các ngân hàng chấp nhận đẩy hệ số LDR lên cao mang lại hiệu quả rõ rệt về lợi nhuận ngắn hạn, đặc biệt trong bối cảnh biên lãi thuần bị siết chặt. Số liệu quý III năm 2025 cho thấy các ngân hàng có LDR cao như VPBank, Techcombank, OCB… đều ghi nhận lợi nhuận tăng trưởng mạnh, tạo cảm giác an tâm cho nhà đầu tư và cổ đông.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, phía sau con số lợi nhuận hấp dẫn là rủi ro thanh khoản đáng kể. Khi LDR leo quá cao, ngân hàng đối mặt với nguy cơ căng thẳng nếu dòng tiền rút đột ngột, nhất là trong bối cảnh cạnh tranh lãi suất huy động ngày càng quyết liệt. Việc này không chỉ là thách thức ngắn hạn mà còn tiềm ẩn những hệ lụy sâu xa cho cấu trúc vốn và ổn định tài chính.
Bối cảnh chính sách cũng làm tình hình thêm phức tạp. Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước thí điểm bỏ trần tăng trưởng tín dụng từ năm 2026. Khi tín dụng tăng nhanh hơn huy động vốn, câu chuyện không chỉ là con số kế toán mà còn phản ánh sự căng mỏng của nền vốn.
GS. TS. Trần Ngọc Thơ từ Đại học Kinh tế TP.HCM nhận định: bề ngoài, tín dụng tăng, LDR nhích lên và GDP tăng trưởng là tín hiệu tích cực. Nhưng nhìn sâu hơn, nguồn vốn nền tảng đang mỏng hơn so với quy mô tín dụng, và vai trò gánh đỡ thanh khoản trung hạn của NHNN qua nghiệp vụ mua bán có kỳ hạn (OMO) ngày càng tăng.
Ông Thơ đặt ra ba câu hỏi then chốt cho nền kinh tế: Chúng ta có sẵn sàng phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng đến mức nào để đổi lấy tăng trưởng danh nghĩa? Cấu trúc phân bổ tín dụng hiện nay thực sự hỗ trợ năng suất dài hạn hay đang lệch sang bất động sản và các tài sản kém sinh lời khác? Việc dựa quá nhiều vào OMO kỳ hạn dài và thị trường liên ngân hàng có nên được xem là “bình thường mới”?
Theo ông, thay vì tranh cãi về tốc độ tăng trưởng tín dụng 15% hay 18%, vấn đề đáng lưu tâm hơn là mỗi đồng tín dụng mới đang tạo ra bao nhiêu sức sản xuất thật cho nền kinh tế và bao nhiêu phần đang âm thầm duy trì các nút thắt cũ.
Nếu hệ thống tận dụng giai đoạn bùng nổ tín dụng để tái cơ cấu, nâng cao năng suất và cải thiện chất lượng tín dụng, đây sẽ là bước chuyển cần thiết. Ngược lại, sức ép thanh khoản hiện tại có thể chỉ là dấu hiệu ban đầu của một thách thức lớn hơn về chất lượng tăng trưởng trong tương lai.
Các chuyên gia cảnh báo áp lực này sẽ không dừng lại trong năm nay mà sẽ kéo dài sang 2026. Theo ước tính, nếu mỗi 2,5 đồng tăng trưởng tín dụng tạo ra 1 đồng GDP, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 10% năm 2026, nền kinh tế sẽ cần tín dụng tăng khoảng 25%.
Điều đó đồng nghĩa hệ thống phải huy động một lượng vốn khổng lồ, đồng thời quản lý rủi ro thanh khoản và chất lượng tín dụng một cách chặt chẽ hơn bao giờ hết.
Nguồn: Tín dụng bùng nổ, huy động hụt hơi và thách thức thanh khoản toàn hệ thống
Tin liên quan
Giá vàng hôm nay 10/8: Bất ngờ tăng mạnh 10/08/2026 09:45
Cùng chuyên mục
“Bệ phóng” cho VCB
Tài chính 10/08/2026 07:00
Big 4 ngân hàng cắt giảm nghìn nhân sự, tăng thu nhập cho nhân viên
Kinh tế - Tài chính 09/08/2026 09:10
Lãi suất trong huy động vốn xanh hay tài trợ cho các dự án
Tài chính 09/08/2026 07:00
Ngân hàng nửa cuối năm 2026: Trên lo thanh khoản, dưới ngại nợ xấu
Tài chính 08/08/2026 16:15
Ngân hàng Nhà nước tăng bơm ròng, lãi suất liên ngân hàng thấp kỷ lục
Tài chính 08/08/2026 15:00
Nới trần tiền gửi Kho bạc Nhà nước: Không chỉ 4 ngân hàng được lợi
Tài chính 08/08/2026 07:00
Các tin khác
Ngân hàng nửa đầu năm 2026: Áp lực đằng sau niềm vui lãi lớn
Kinh tế - Tài chính 07/08/2026 17:10
Nghiên cứu tính tiền gửi Kho bạc vào nguồn vốn huy động của ngân hàng
Tài chính 06/08/2026 13:00
Tiến độ giải ngân đầu tư công - xung lực cho tăng trưởng
Tài chính 06/08/2026 07:00
Tăng trưởng tín dụng vượt huy động, áp lực thanh khoản gia tăng
Tài chính 05/08/2026 14:10
Kho bạc Nhà nước điều tiết gần 780.000 tỷ đồng hỗ trợ thanh khoản hệ thống ngân hàng
Kinh tế - Tài chính 05/08/2026 10:00
Ngân hàng đóng cửa loạt phòng giao dịch: Một cuộc tái cơ cấu diễn ra trên diện rộng
Tài chính 04/08/2026 15:20
Xoay vốn cho hạ tầng đầu tư
Tài chính 04/08/2026 07:00
Nới lỏng để thúc tăng trưởng: NHNN trước bài toán "bộ ba bất khả thi"
Tài chính 03/08/2026 11:05
Cổ phiếu tăng mạnh tháng 7: Thị trường giảm điểm, nhiều mã vẫn tăng gấp đôi
Tài chính 03/08/2026 10:26
Triển vọng lợi nhuận thị trường năm 2026 tiếp tục được đánh giá khả quan
Tài chính 02/08/2026 07:00
Thấy gì từ báo cáo tài chính quý II/2026 của các doanh nghiệp niêm yết?
Tài chính 01/08/2026 07:00
Chính sách tiền tệ bước vào "chặng mới"?
Tài chính 31/07/2026 15:11
Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam
Tài chính 30/07/2026 15:00
NCB bứt phá ngoạn mục sau 5 năm tái cơ cấu, tiến gần mục tiêu hoàn thành sớm phương án cơ cấu lại
Tài chính 30/07/2026 11:00
NHNN cảnh báo tình trạng đánh tráo chip trên thẻ thanh toán
Kinh tế - Tài chính 29/07/2026 15:06
Tiền gửi dân cư lập kỷ lục hơn 10,8 triệu tỷ đồng, dòng vốn vẫn ưu tiên kênh an toàn
Tài chính 29/07/2026 13:00
Tỷ giá trung tâm tiếp tục tăng, vì sao?
Tài chính 29/07/2026 07:00
Cuộc đua tăng vốn chưa từng có của các ngân hàng
Tài chính 28/07/2026 13:00
Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng biển.
Video 11/02/2025 16:16
WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG #62
Video 24/05/2024 15:33
Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”
Video 20/11/2023 17:25
Trao yêu thương cho em
Video 10/10/2022 14:03
Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia
Video 10/10/2022 13:58
