Tiếp tục Luật hóa Nghị quyết 42 về xử lý nợ xấu

Cụ thể, Ngân hàng Nhà nước đã công bố một số thông tin về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật các Tổ chức tín dụng (TCTD). Theo Ngân hàng Nhà nước cho biết, trong bối cảnh tỷ lệ nợ xấu có xu hướng gia tăng đang là áp lực đối với lĩnh vực ngân hàng, đặc biệt đặt trong bối cảnh hiện tại khi năm 2025 được xác định là năm tăng tốc, bứt phá để về đích cả nhiệm kỳ 2021 - 2025 và Chính phủ đã đề ra mục tiêu đạt mức tăng trưởng ít nhất 8%, hướng đến tăng trưởng 2 chữ số.

Nguyên nhân nợ xấu gia tăng chủ yếu do kinh tế toàn cầu còn nhiều rủi ro và thách thức; kinh tế trong nước vẫn gặp nhiều khó khăn, chịu tác động khó lường của tình hình thế giới và diễn biến phức tạp của thiên tai. Bên cạnh đó, thị trường chứng khoán, trái phiếu, thị trường bất động sản phục hồi còn chậm.

Ảnh minh họa

Ngoài ra, thị trường mua bán nợ chưa phát triển như kỳ vọng; một số nội dung của Nghị quyết số 42/2017/QH14 chưa được luật hóa đã ảnh hưởng đến việc xử lý, thu hồi nợ của một số TCTD và tổ chức mua bán, xử lý nợ trong khi năng lực quản trị của một số TCTD còn bất cập so với quy mô, tốc độ tăng trưởng và mức độ rủi ro.

Do đó, Ngân hàng Nhà nước cho biết, việc tiếp tục luật hóa các quy định tại Nghị quyết số 42/2017/QH14 nhằm tạo lập khuôn khổ pháp lý đồng bộ về xử lý nợ xấu, đảm bảo phù hợp với thực tiễn nhằm xử lý các vướng mắc, khó khăn đã và đang cản trở tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức mua bán, xử lý nợ thực hiện các quyền hợp pháp của mình trong việc xử lý nợ xấu và TSBĐ của khoản nợ xấu, gián tiếp ảnh hưởng đến khả năng xoay vòng vốn cũng như tiếp cận tín dụng với chi phí hợp lý của người dân và doanh nghiệp.

Đồng thời, việc xây dựng chính sách phải đảm bảo cân bằng giữa quyền lợi hợp pháp của TCTD, tổ chức mua bán, xử lý nợ với các quyền hợp pháp của bên bảo đảm bằng tài sản, tránh tạo ra sự bất đối xứng giữa bên cho vay và bên đi vay.

Bên cạnh đó, một nội dung đáng chú ý khác trong dự thảo là đề xuất sửa đổi, bổ sung thẩm quyền quyết định cho vay đặc biệt. Việc sửa đổi, bổ sung thẩm quyền quyết định việc cho vay đặc biệt của Ngân hàng Nhà nước theo hướng chuyển thẩm quyền quyết định từ Thủ tướng Chính phủ (đối với trường hợp khoản cho vay đặc biệt có lãi suất 0%/năm, khoản cho vay đặc biệt không có tài sản bảo đảm) thành Ngân hàng Nhà nước nhằm triệt để phân cấp, phân quyền cho Ngân hàng Nhà nước trong việc quyết định cho vay đặc biệt; tăng cường vai trò, nâng cao trách nhiệm của thành viên Chính phủ.

Điều này nhằm triển khai đáp ứng yêu cầu của Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 của Ban chấp hành Trung ương Đảng về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới. Đồng thời, quy định này giúp giảm bớt khâu trung gian trong quá trình triển khai thực hiện; từ đó, góp phần rút ngắn thời gian xử lý bảo đảm việc tổ chức thực hiện kịp thời, an ninh, an toàn hệ thống các TCTD, Ngân hàng Nhà nước nhận định.

Theo tìm hiểu, tính đến hết ngày 31/3/2025, tỷ lệ nợ xấu trung bình của 27 ngân hàng niêm yết đạt 2,16%, trong đó, nhiều ngân hàng chứng kiến tỷ lệ nợ xấu tăng đáng kể so với đầu năm. Trong báo cáo mới nhất, các chuyên gia phân tích của Chứng khoán SSI cho biết, trong quý I/2025, tỷ lệ hình thành nợ xấu của các ngân hàng trong phạm vi nghiên cứu tăng lên 2,46% (so với 0,55% trong quý IV/2024) và gần về mức đỉnh 2,58% trong quý I/2023. Đồng thời, các khoản vay quá hạn tăng 11,6% so với quý trước, đến từ cả nợ Nhóm 2 (tăng 2,8% so với quý trước) và nợ xấu (tăng 20,4% so với quý trước).

Còn theo thống kê từ Wichart, đến hết ngày 31/3/2025, tỷ lệ nợ xấu trung bình của 27 ngân hàng niêm yết đạt 2,16%. Một số ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu chú ý gồm ABBank (3,8%), BVBank (3,43%) và SaigonBank (3,28%). Trong khi đó ở chiều tích cực, một số ngân hàng vẫn giữ được tỷ lệ nợ xấu dưới 2%, bao gồm cả các “ông lớn” quốc doanh và một số ngân hàng tư nhân như SeABank (1,84%), LPBank (1,73%), BacA Bank (1,26%), Techcombank (1,17%).

Bên cạnh đó, mặc dù chất lượng tài sản suy giảm song trong quý I/2025, các ngân hàng lại không quá tích cực trong việc trích lập dự phòng nợ xấu. Theo SSI, điều này được thể hiện ở việc chi phí tín dụng không tăng đồng bộ với tốc độ hình thành nợ xấu. Tính đến cuối quý I/2025, tổng dự phòng rủi ro của nhóm ngân hàng niêm yết chỉ tăng 2,33% so với cuối năm 2024, đạt 212.460 tỷ đồng – mức tăng thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng nợ xấu gần 17%.

Nguồn: Tiếp tục Luật hóa Nghị quyết 42 về xử lý nợ xấu