Tiền đề vững chắc để gia nhập thị trường mới nổi chuẩn MSCI

Nhận định của các công ty chứng khoán đưa ra ngay sau thời khắc rạng sáng nay 8/4/2024, FTSE Russell công bố Việt Nam vượt qua kỳ rà soát tháng 3, chính thức nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Thời gian thị trường nâng hạng có hiệu lực vào 21/9/2026.

Việc nâng hạng Việt Nam lên EM được thực hiện theo nhiều giai đoạn nhằm đảm bảo quá trình chuyển đổi thị trường diễn ra trật tự, quản lý hiệu quả sự hấp thụ của dòng vốn vào, đồng thời hỗ trợ cơ chế NPF hoạt động thông suốt trong suốt quá trình chuyển đổi.

Việc chính thức gia nhập FTSE EM tạo tiền đề vững chắc cho gia nhập thị trường mới nổi (EM) theo chuẩn MSCI. (Ảnh minh họa)

Đường đến MSCI

Nhận định về sự kiện đặc biệt của thị trường chứng khoán Việt Nam, Chứng khoán VPBankS cho rằng việc chính thức gia nhập FTSE EM tạo tiền đề vững chắc cho việc gia nhập EM theo chuẩn MSCI trong tương lai gần…

Theo tính toán của VPBankS, về thanh khoản, tính đến ngày 02/04/2026, giá trị giao dịch bình quân ngày trong 3 tháng gần nhất của MSCI Việt Nam đạt khoảng 9 triệu USD, cao hơn một số thị trường mới nổi nhỏ trong MSCI EM. Giá trị giao dịch cao nhất đạt khoảng 31 triệu USD/ngày, chủ yếu tập trung tại nhóm cổ phiếu VinGroup, nhóm cổ phiếu tài chính, HPG, và FPT – vốn là các cổ phiếu chiếm tỷ trọng cao trong rổ MSCI Việt Nam (danh sách cập nhật đến ngày 25/11/2025). Giá trị này hiện đang cao hơn một số thị trường mới nổi nhỏ như Philippines, Qatar, Hy Lạp, và Peru, thậm chí gần như tương đương với một số thị trường lớn như Malaysia.

So sánh tương quan với các thị trường, VPBankS cho biết nếu loại trừ 4 thị trường mới nổi lớn nhất (Trung Quốc, Đài Loan, Ấn Độ & Hàn Quốc) và 2 thị trường có giao dịch sôi động nhất (Brazil & Thổ Nhĩ Kỳ), thanh khoản của MSCI Việt Nam đang cao hơn một số thị trường mới nổi nhỏ như Philippines, Qatar, Hy Lạp, và Peru, thậm chí gần như tương đương với một số thị trường lớn như Malaysia.

Trong khi đó, về độ rộng thị trường, MSCI Việt Nam dẫn đầu về độ rộng trong rổ MSCI EFM Asean Index. "Không thể phủ nhận thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn có quy mô nhỏ hơn so với các quốc gia trong khu vực (tỷ trọng 12,55% trong MSCI EFM Asean Index), nhưng thanh khoản đã có sự cải thiện đáng kể, vượt xa Philippines, dù vẫn là thị trường cận biên duy nhất trong rổ này. MSCI Vietnam Index có tới 68 cổ phiếu thành phần, cao hơn nhiều lần so với các thị trường còn lại", các chuyên gia VPBankS nhấn mạnh.

Các chuyên gia cũng cho biết việc FTSE chính thức đưa Việt Nam vào rổ từ 21/9/2026 là sự kiện quan trọng, qua đó củng cố thêm cơ sở cho câu chuyện chuyển đổi từ thị trường cận biên lên mới nổi theo chuẩn MSCI – vốn có tác động tới dòng vốn lớn hơn do phần lớn tài sản thụ động tại các thị trường mới nổi vẫn theo dõi chỉ số MSCI.

Dựa trên giá trị tổng tài sản 03/04/2026 của một số quỹ ETF sử dụng các chỉ số FTSE EM & All-world làm tham chiếu, chúng tôi ước tính giá trị dòng vốn thụ động tối thiểu chảy vào thị trường Việt Nam đạt khoảng 1,7 tỷ USD khi hoàn tất toàn bộ quá trình chuyển đổi, chưa tính đến dòng vốn từ các quỹ chủ động (ước tính tổng tài sản từ các quỹ chủ động gấp 5 lần so với các quỹ ETF – theo FTSE), chuyên gia VPBankS cho biết.

Con số quanh 1,7 tỷ USD cũng là số được nhiều CTCK tính toán đưa ra, đơn cử như dự báo cập nhật của SSI Research đưa ra trước kỳ công bố kết quả rà soát chính thức từ FTSE Russell.

Vốn thụ động FTSE không bị bạn chế

Dòng vốn thụ động tracking FTSE EM Index (dòng tiền đầu tư đến từ các quỹ Hoán đổi Danh mục (ETF) hoặc các quỹ chỉ số (Index Funds) không bị hạn chế bởi giới hạn sở hữu nước ngoài, theo VPBankS.

Danh mục 26 cổ phiếu dự kiến hưởng lợi nâng hạng thị trường. (Nguồn: VPBankS)

Các nhà phân tích cũng cho biết chi tiết, việc khối ngoại bán ròng liên tiếp đã mở rộng dư địa sở hữu nước ngoài tại các cổ phiếu vốn hóa lớn và có thanh khoản cao. Tính đến đầu tháng 4/2026, tỷ lệ nắm giữ của NĐT nước ngoài tại phần lớn các cổ phiếu thuộc FTSE Vietnam Index đều thấp hơn đáng kể so với mức trần quy định về tỷ lệ sở hữu nước ngoài.

Dữ liệu thực tế cho thấy, chỉ có 4/31 cổ phiếu thành phần có tỷ lệ sở hữu nước ngoài tương ứng ~50% tỷ lệ sở hữu tối đa, cho thấy dư địa còn lại đang rất dồi dào. Theo đó, dòng vốn thụ động tracking chỉ số FTSE Emerging Index nhiều khả năng sẽ không bị hạn chế bởi giới hạn sở hữu nước ngoài.

Ngoài ra, dữ liệu lịch sử tại một số thị trường được phân loại trong quá khứ cho thấy việc chính thức gia nhập rổ FTSE EM không đảm bảo xu hướng tăng trưởng bền vững – vốn thường chịu tác động nhiều hơn từ các yếu tố vĩ mô." Theo đó, việc nâng hạng nên được nhìn nhận như một yếu tố hỗ trợ, và đóng vai trò là chất xúc tác quan trọng trong việc thu hút dòng vốn, trong khi các yếu tố vĩ mô vẫn sẽ là yếu tố quyết định xu hướng vận động của thị trường", VPBankS nhấn mạnh.

Từ phía doanh nghiệp, có mặt trong danh sách 30 cổ phiếu dự kiến hưởng lợi từ thị trường chứng khoán Việt Nam nâng hạng, SHB được SSI Research ước tính dòng vốn ETF vào khoảng 31,16 triệu USD ở kỳ phân bổ đầu. SHB cũng chia sẻ, sự kiện này mở ra cánh cửa tiếp cận dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF và quỹ chỉ số toàn cầu nhóm nhà đầu tư đang nắm giữ lượng tài sản hàng nghìn tỷ USD trên thị trường tài chính quốc tế. Điều này khẳng định SHB đã đạt các tiêu chí về quy mô, thanh khoản và mức độ minh bạch thông tin theo chuẩn FTSE, theo chuẩn quốc tế.

Gần đây, sức hút của SHB cũng đã được phản ánh phần nào qua phương án phát hành riêng lẻ, với sự quan tâm đăng ký từ nhiều định chế tài chính và quỹ đầu tư lớn như Dragon Capital, KIM, VinaCapital, PVI, FPT Capital…

Ngân hàng SHB được biết đang tích cực triển khai phương án tăng vốn điều lệ lên 53.442 tỷ đồng, qua đó không chỉ gia tăng năng lực tài chính mà còn nâng cao các chỉ tiêu an toàn hoạt động, tạo nền tảng để đáp ứng tốt hơn các chuẩn mực quốc tế trong quản trị ngân hàng. Theo kế hoạch, Ngân hàng phát hành tổng cộng 750 triệu cổ phiếu, bao gồm phát hành riêng lẻ, chào bán cho cổ đông hiện hữu và ESOP cho người lao động. Nếu hoàn tất thành công, SHB dự kiến bổ sung hơn 10.000 tỷ đồng nguồn vốn, bao gồm cả thặng dư vốn, qua đó vươn lên nhóm TOP 4 ngân hàng TMCP tư nhân lớn nhất Việt Nam.

VN-Index hưởng lợi từ động lực mới

Nhận định về sự kiện đặc biệt với thị trường chứng khoán Việt Nam ngày 8/4, MSVN của Maybank Group cho rằng, Việt Nam vẫn đang tiến những bước vững chắc—đúng như kỳ vọng —hướng tới việc gia nhập rổ thị trường Mới nổi (EM) của FTSE từ tháng 9/2026. Quá trình triển khai sẽ được chia thành bốn đợt, hỗ trợ cho sự chuyển đổi diễn ra có trật tự và củng cố niềm tin của nhà đầu tư vào tiến trình nâng hạng.

Theo MSVN, với sự kiện và tiến trình này, kỳ vọng dòng vốn ngoại duy trì liên tục thúc đẩy mở rộng thanh khoản. Cụ thể, dòng vốn nước ngoài được kỳ vọng sẽ tăng dần trước và trong quá trình gia nhập rổ chỉ số. Dòng vốn thụ động, cùng với các khoản phân bổ vốn chủ động lớn hơn đáng kể, có thể đạt tổng cộng từ 6-8 tỷ USD theo thời gian. Việc triển khai theo từng giai đoạn sẽ cho phép thị trường hấp thụ dòng vốn một cách trật tự, đồng thời hỗ trợ cải thiện đều đặn thanh khoản và độ sâu của thị trường.

"VN-Index hưởng lợi từ động lực định giá lại theo từng giai đoạn
Trong ngắn hạn, hiệu suất thị trường nhiều khả năng sẽ được hỗ trợ bởi các động thái thiết lập vị thế dựa trên kỳ vọng và hoạt động tích lũy các cổ phiếu đủ điều kiện lọt vào rổ chỉ số. Khi thời điểm gia nhập đến gần, hoạt động giao dịch và sự tham gia của khối ngoại sẽ gia tăng, đi kèm với khả năng xảy ra biến động ngắn hạn xoay quanh các kỳ cơ cấu lại danh mục (rebalancing). Qua thời gian, những động lực này được kỳ vọng sẽ chuyển hóa thành một mặt bằng định giá cao hơn và diễn biến chỉ số ổn định hơn", theo chuyên gia MSVN.

Các chuyên gia cũng nhận định cải cách cơ cấu củng cố tiềm năng tăng trưởng dài hạn. Chi tiết, những cải thiện không ngừng về cơ sở hạ tầng thị trường—bao gồm nâng cao tiêu chuẩn công bố thông tin, gia tăng tính linh hoạt về tỷ lệ sở hữu nước ngoài, và những tiến bộ hướng tới cơ chế thanh toán bù trừ đối tác trung tâm (CCP)—tiếp tục tăng cường khả năng tiếp cận và sự đồng điệu với các thông lệ toàn cầu.

"Điều này không chỉ củng cố cho việc gia nhập FTSE mà còn tạo đà cho lộ trình dài hạn hướng tới sự hội nhập sâu rộng hơn vào các chỉ số toàn cầu, bao gồm cả tiềm năng được nâng hạng bởi MSCI".

Nguồn: Tiền đề vững chắc để gia nhập thị trường mới nổi chuẩn MSCI