Nhà nước kiến tạo thị trường nhà ở, không bao cấp cũng không buông lỏng

Chuyển mạnh tư duy phát triển nhà ở, ưu tiên phân khúc cho thuê

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc vừa ký Quyết định số 1115/QĐ-TTg ban hành kế hoạch triển khai Thông báo số 64-TB/VPTW của Văn phòng Trung ương Đảng về kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm liên quan đến việc thực hiện Chỉ thị số 34-CT/TW của Ban Bí thư về phát triển nhà ở xã hội và định hướng phát triển nhà ở trong giai đoạn mới.

Theo quyết định, quyền có nơi ở hợp pháp được xác định là một trong những quyền cơ bản của công dân. Khả năng tiếp cận nhà ở an toàn, phù hợp với thu nhập không chỉ phản ánh mức độ tiến bộ xã hội mà còn góp phần củng cố niềm tin của người dân, tạo nền tảng cho sự phát triển ổn định và bền vững. Trên cơ sở đó, Nhà nước tiếp tục hoàn thiện chính sách nhằm hướng tới mục tiêu mọi người dân đều có chỗ ở.

Văn bản cũng nhấn mạnh phát triển nhà ở là một nội dung trọng tâm trong chiến lược phát triển đô thị và nông thôn, gắn với bảo đảm an sinh xã hội, an ninh đô thị, an ninh nông thôn, nâng cao năng suất lao động và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển lành mạnh.

Một điểm đáng chú ý là yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ tư duy phát triển nhà ở. Thay vì chỉ tập trung vào phân khúc nhà ở để bán, chính sách sẽ ưu tiên mở rộng nguồn cung nhà ở cho thuê, đặc biệt là các dự án chung cư cho thuê tại đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng động lực và các hành lang kinh tế trọng điểm. Đây được xác định là phân khúc chiến lược, có ý nghĩa lâu dài, phục vụ nhu cầu của công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.

Định hướng mới cũng khẳng định phát triển nhà ở theo cơ chế thị trường nhưng có sự định hướng và quản lý hiệu quả của Nhà nước. Nhà nước không thực hiện bao cấp về nhà ở, song cũng không để thị trường tự vận hành hoàn toàn, mà giữ vai trò kiến tạo thông qua việc hoàn thiện thể chế, chính sách và quy hoạch, tạo môi trường minh bạch để doanh nghiệp đầu tư với lợi nhuận hợp lý, đồng thời giúp người dân tiếp cận chỗ ở ổn định, an toàn và phù hợp với khả năng chi trả.

Bên cạnh đó, việc phát triển nhà ở được đặt trong tổng thể các chính sách về quy hoạch đô thị, sử dụng đất, phát triển khu công nghiệp, giao thông công cộng, thị trường lao động và quản lý dân cư nhằm bảo đảm tính đồng bộ, liên ngành và liên vùng.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, kế hoạch yêu cầu huy động đa dạng các nguồn lực xã hội, không chỉ dựa vào ngân sách nhà nước mà còn tập trung khơi thông dòng vốn tư nhân, nguồn vốn dài hạn từ các quỹ đầu tư và tổ chức tín dụng. Nguồn lực nhà nước sẽ đóng vai trò dẫn dắt, tạo động lực để khu vực tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào đầu tư và phát triển nhà ở, đặc biệt là phân khúc nhà ở cho thuê.

Chính phủ ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, đồng thời triển khai 9 nhóm giải pháp để hoàn thiện chính sách và thúc đẩy thị trường phát triển bền vững.

9 nhóm giải pháp thúc đẩy phát triển nhà ở theo định hướng mới

Theo Kế hoạch triển khai, các bộ, ngành, địa phương sẽ tập trung thực hiện đồng bộ 9 nhóm nhiệm vụ và giải pháp nhằm tạo chuyển biến toàn diện trong chính sách phát triển nhà ở.

Trọng tâm đầu tiên là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quán triệt để nâng cao nhận thức và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên, đặc biệt là người đứng đầu các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, qua đó hình thành tư duy mới về phát triển nhà ở phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Cùng với đó, các cơ quan chức năng sẽ tiến hành sơ kết việc thực hiện Chỉ thị số 34-CT/TW về phát triển nhà ở xã hội, trên cơ sở đánh giá kết quả triển khai để đề xuất Ban Bí thư hoặc Bộ Chính trị ban hành văn bản chỉ đạo mới, tạo nền tảng cho việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, bao gồm sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản.

Kế hoạch cũng yêu cầu chủ động nghiên cứu, đề xuất các cơ chế, chính sách mới, cụ thể hóa các định hướng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Thông báo số 64-TB/VPTW vào dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI vào tháng 10/2026.

Song song với việc hoàn thiện pháp lý, các bộ, ngành sẽ nghiên cứu mô hình phát triển nhà ở mới phù hợp với Hiến pháp, chủ trương của Đảng và nhu cầu của người dân, đồng thời khẩn trương xây dựng hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn riêng cho từng loại hình nhà ở.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là hoàn thiện các chính sách về đất đai, tín dụng, tài chính và thuế nhằm thúc đẩy thị trường nhà ở cho thuê phát triển nhanh, ổn định với mức giá hợp lý, đồng thời tạo thêm động lực để khu vực tư nhân tham gia đầu tư.

Kế hoạch cũng đặt mục tiêu cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính trong lĩnh vực phát triển nhà ở theo cơ chế "một cửa, một đầu mối, một quy trình chuẩn". Các thủ tục liên quan đến đầu tư, quy hoạch, giao đất, cấp phép xây dựng và tiếp cận tín dụng ưu đãi sẽ được rút ngắn, bảo đảm rõ trách nhiệm và thời hạn giải quyết.

Bên cạnh đó, hệ thống cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản sẽ được đưa vào vận hành, kết hợp tăng cường ứng dụng công nghệ số để nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát và minh bạch thông tin trên thị trường.

Về quy hoạch, các địa phương sẽ rà soát lại quỹ đất, hoàn thiện quy hoạch phát triển nhà ở theo hướng đồng bộ với hạ tầng kỹ thuật, giao thông, y tế, giáo dục, văn hóa và các dịch vụ xã hội thiết yếu, đặc biệt tại khu đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao và những khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh. Đồng thời, việc chủ động giải phóng mặt bằng và chuẩn bị quỹ đất sạch sẽ được đẩy mạnh để tạo điều kiện phát triển nhà ở cho thuê.

Cuối cùng, kế hoạch yêu cầu tăng cường kiểm soát, công khai và minh bạch đối tượng được hưởng các chính sách ưu đãi về nhà ở, kiên quyết ngăn chặn tình trạng lợi dụng chính sách để trục lợi, đồng thời siết chặt quản lý nhằm hạn chế đầu cơ, góp phần đưa thị trường bất động sản phát triển lành mạnh và bền vững.

Nguồn: Nhà nước kiến tạo thị trường nhà ở, không bao cấp cũng không buông lỏng