Gói vay mua nhà ở xã hội giải ngân còn “khiêm tốn”

Với kỳ vọng là một trong những chính sách quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển NOXH, đáp ứng nhu cầu về nhà ở cho người thu nhập thấp và công nhân. Tuy nhiên, để gói tín dụng phát huy hiệu quả, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương và ngân hàng trong việc tháo gỡ vướng mắc, đơn giản hóa thủ tục, và tăng cường nguồn cung NOXH.

Ban đầu, chương trình có sự cam kết tham gia từ bốn ngân hàng thương mại nhà nước gồm Agribank, BIDV, Vietcombank và VietinBank đã tham gia chương trình, mỗi ngân hàng cam kết cho vay 30.000 tỷ đồng. Sau đó, năm ngân hàng thương mại cổ phần khác là VPBank, TPBank, Techcombank, MBBank và HDBank cũng đăng ký tham gia, mỗi ngân hàng cam kết 5.000 tỷ đồng. Theo đó, tổng quy mô gói tín dụng hiện tại là 145.000 tỷ đồng.

Gói vay mua nhà ở xã hội giải ngân còn “khiêm tốn”

Và kể từ khi triển khai đến nay, Ngân hàng Nhà nước đã thực hiện nhiều lần điều chỉnh lãi suất cho vay trong khuôn khổ gói tín dụng này. Cụ thể, lãi suất cho vay đối với chủ đầu tư đã giảm từ 8,7% xuống còn 6,6%/năm, và đối với người mua nhà từ 8,2% xuống 6,1%/năm. Tính đến tháng 5/2025 thì mức lãi suất này thấp hơn từ 1,5–2% so với lãi suất bình quân trung dài hạn của bốn ngân hàng thương mại nhà nước trong từng thời kỳ, theo quy định tại Nghị quyết 33/2023 của Chính phủ.

Đáng chú ý là, dù lãi suất thấp nhưng tốc độ giải ngân của gói tín dụng vẫn còn hạn chế. Tính đến thời điểm hiện tại, tổng số tiền giải ngân ước đạt khoảng 3.400 tỷ đồng, chiếm tỷ lệ nhỏ so với tổng quy mô gói tín dụng 145.000 tỷ đồng. Trong đó, khoảng 2.940 tỷ đồng được giải ngân cho 21 dự án NOXH của các chủ đầu tư, và gần 460 tỷ đồng cho người mua nhà tại 19 dự án. Mới đây, Bộ Xây dựng đã khẳng định rằng việc giải ngân gói tín dụng 120.000 tỷ đồng (đến nay các ngân hàng đã cam kết tăng lên 145.000 tỷ đồng) những năm qua còn chậm.

Theo đó việc giải ngân chậm được cho là xuất phát từ những nguyên nhân như: Nguồn cung nhà ở xã hội hạn chế: Đáng nói là nhiều địa phương chưa công bố danh mục dự án đủ điều kiện vay vốn, khiến các ngân hàng không thể triển khai cho vay. Thủ tục pháp lý phức tạp: Nhiều dự án gặp vướng mắc về thủ tục đầu tư, đất đai, khiến chủ đầu tư không đủ điều kiện vay vốn. Đặc biệt là điều kiện vay vốn khắt khe: Một số chủ đầu tư không đáp ứng được các điều kiện về dư nợ, tài sản bảo đảm theo quy định của ngân hàng.

Trước thực trạng và những nguyên nhân khiến việc giải ngân chậm gói tín dụng cho vay nhà ở xã hội như hiện nay. Theo đó, để gỡ vướng, Bộ Xây dựng đã đề xuất các giải pháp như: tiếp tục rà soát, tháo gỡ khó khăn vướng mắc và đôn đốc địa phương công bố danh mục dự án đủ điều kiện vay vốn.

Đẩy mạnh việc nghiên cứu cho phép mở các chỉ tiêu, hạn mức tín dụng cho các ngân hàng thương mại theo hướng phần cho vay mua nhà ở xã hội không tính vào hạn mức tăng trưởng tín dụng của ngân hàng. Đồng thời kiến nghị sớm lập Quỹ nhà ở xã hội theo chỉ đạo của Thủ tướng để tạo nguồn vốn dài hạn cho phát triển nhà ở xã hội./.

Nguồn: Gói vay mua nhà ở xã hội giải ngân còn “khiêm tốn”