Giao dịch nhà đất trực tuyến giúp tăng minh bạch, hạn chế thất thu thuế

Kiểm soát việc thao túng giá và đầu cơ

Bộ Xây dựng đã đề ra nhiệm vụ trên trong kế hoạch thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng về kiểm soát thao túng giá, ngăn chặn đầu cơ bất động sản và thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội.

Trong quý II, Bộ Xây dựng sẽ phối hợp với các Bộ Tư pháp, Tài chính, Tài nguyên và Môi trường để nghiên cứu mô hình giao dịch chứng khoán, hướng tới số hóa và liên thông các thủ tục liên quan đến đất đai. Nhờ đó, người dân có thể thực hiện các giao dịch bất động sản, công chứng, khai thuế và đăng ký giao dịch trên nền tảng điện tử.

Bộ cũng sẽ nghiên cứu đề án thí điểm mô hình trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý nhằm tăng cường tính công khai, minh bạch của thị trường. Đồng thời, trung tâm thông tin của Bộ Xây dựng sẽ hoàn thiện hệ thống phần mềm, kết nối dữ liệu liên thông và đảm bảo an toàn thông tin.

Bộ Công an được giao nhiệm vụ hoàn thiện và vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà ở, kết nối với các cơ sở dữ liệu khác như dân cư, công chứng, đất đai, đầu tư và xây dựng. Hệ thống này sẽ liên tục cập nhật thông tin về giao dịch bất động sản, tình trạng pháp lý của các dự án cũng như các bất động sản đủ điều kiện kinh doanh hoặc còn tồn kho.

Theo Luật Đất đai 2024, hệ thống thông tin quốc gia về đất đai phải được xây dựng theo hướng tập trung, liên thông trên toàn quốc và phục vụ đa mục tiêu. Luật cũng quy định trách nhiệm của Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng chính quyền địa phương trong việc đảm bảo hệ thống này vận hành vào năm 2025. Ngoài ra, Bộ Xây dựng cũng lên kế hoạch tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm liên quan đến nhà ở xã hội cũng như những khu vực có dấu hiệu tăng giá bất thường.

Ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), nhận định rằng việc Bộ Xây dựng đẩy mạnh triển khai kế hoạch này trong quý II/2025 là cần thiết bởi thị trường hiện nay còn nhiều bất cập, bao gồm đầu cơ, thổi giá, giao dịch thiếu minh bạch và pháp lý chưa rõ ràng, gây rủi ro cho người mua và ảnh hưởng đến sự ổn định kinh tế.

Hiện tại, hoạt động mua bán bất động sản chủ yếu diễn ra qua các kênh truyền thống, thiếu sự kiểm soát chặt chẽ, dẫn đến tình trạng sốt ảo, thao túng giá và thậm chí là lừa đảo. Ngoài ra, nhiều giao dịch không được kê khai đầy đủ, khiến Nhà nước thất thu thuế và gây khó khăn cho công tác quản lý, điều tiết thị trường.

Ông Đính cũng thừa nhận rằng một phần nguyên nhân đến từ sự xuất hiện của các môi giới thiếu đạo đức, làm ăn chộp giật, tiếp tay cho đầu cơ và thổi giá, làm nhiễu loạn thị trường.

Một vấn đề đặt ra là khi các sàn giao dịch bất động sản đi vào hoạt động, vai trò của môi giới sẽ thay đổi như thế nào? Liệu nghề môi giới có bị loại bỏ khỏi thị trường?

Về vấn đề này, ông Đính cho rằng môi giới sẽ không biến mất mà sẽ phải thay đổi cách thức hoạt động, tương tự như môi giới chứng khoán. Thay vì chỉ đóng vai trò trung gian trong giao dịch, họ sẽ chuyển sang làm tư vấn, cung cấp thông tin và hỗ trợ khách hàng theo cách phù hợp với thị trường mới.

Nếu các thủ tục liên quan đến đất đai như mua bán, công chứng, nộp thuế, đăng ký giao dịch bất động sản được thực hiện trực tuyến tương tự như giao dịch chứng khoán, tình trạng trốn thuế sẽ được hạn chế.

Mọi giao dịch sẽ được thực hiện minh bạch

Ông Phạm Đức Toản, CEO của Bất động sản EZ, nhận định rằng việc áp dụng mô hình này sẽ góp phần tạo ra sự minh bạch trong mọi giao dịch. Ông Toản dẫn chứng về Singapore, nơi đã thiết lập hệ thống sàn giao dịch bất động sản công khai trên cổng thông tin nhà đất của Chính phủ.

Nhờ đó, người mua và người bán có thể tham khảo thông tin để đưa ra mức giá hợp lý, đồng thời giúp Nhà nước thu đúng, thu đủ các khoản thuế và phí liên quan, hạn chế thất thoát. Sự minh bạch này cũng giúp cơ quan chức năng dễ dàng thanh tra những giao dịch có dấu hiệu bất thường về giá cả, giảm thiểu tình trạng "đi ngầm".

Đồng quan điểm, TS. Trần Xuân Lượng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đánh giá Thị trường Bất động sản Việt Nam, bày tỏ sự ủng hộ đối với kế hoạch liên thông dữ liệu bất động sản do Bộ Xây dựng đang triển khai. Theo ông, việc tích hợp hệ thống giao dịch với cơ quan công chứng, thuế và đăng ký đất đai sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý.

TS. Trần Xuân Lượng nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn đổi mới mạnh mẽ về thể chế, cơ chế và công nghệ, việc triển khai mô hình này hoàn toàn khả thi. Khi được áp dụng, mô hình sẽ giúp hạn chế tình trạng trốn thuế, bởi mọi giao dịch sẽ được ghi nhận tự động, giúp cơ quan thuế kiểm soát chặt chẽ hơn và ngăn chặn tình trạng kê khai giá thấp.

Hơn nữa, nền tảng giao dịch bất động sản trực tuyến sẽ cho phép người dân thực hiện toàn bộ quy trình, từ ký hợp đồng, công chứng, nộp thuế đến đăng ký quyền sở hữu, ngay trên môi trường số mà không cần đến trực tiếp các cơ quan liên quan.

Tuy nhiên, để mô hình này vận hành hiệu quả, TS. Trần Xuân Lượng cho rằng cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước tiên, cần xây dựng hành lang pháp lý rõ ràng, sớm ban hành khung pháp lý cho giao dịch điện tử, chứng khoán hóa bất động sản và ứng dụng blockchain.

Bên cạnh đó, việc áp dụng công nghệ số là yếu tố quan trọng, bao gồm xây dựng hệ thống giao dịch bất động sản trực tuyến dựa trên blockchain và trí tuệ nhân tạo (AI). Đặc biệt, cần phát triển các phần mềm và tiêu chuẩn quốc tế để hỗ trợ quá trình định giá bất động sản hàng loạt, nâng cao tính chính xác và minh bạch cho thị trường.

Nguồn: Giao dịch nhà đất trực tuyến giúp tăng minh bạch, hạn chế thất thu thuế