EU siết quy định đối với nông sản tươi: Doanh nghiệp Việt cần lưu ý gì?

EU siết chặt quy định đối với thương mại nông sản tươi. Ảnh minh họa/TL.

Ngày 7/2/2025, Bộ Công thương có cảnh báo về việc, Liên minh Châu Âu (EU) đang áp dụng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn đối với nông sản tươi nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm tác động môi trường. Điều này đặc biệt ảnh hưởng đến thị trường Bắc Âu, gồm Thụy Điển, Đan Mạch và Na Uy – nơi nổi tiếng với yêu cầu cao về an toàn thực phẩm. Đây vừa là thách thức nhưng cũng là cơ hội lớn cho doanh nghiệp Việt Nam.

Trong số các quy định mới, EU kiểm soát chặt chẽ dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật trên nông sản nhập khẩu, theo Quy định 2023/915, một số hóa chất bị cấm hoàn toàn, mức dư lượng cadmium tối đa cũng giảm đối với nhiều loại trái cây như dâu, cam quýt, xoài, chuối và dứa.

Ngoài ra, các siêu thị Bắc Âu có tiêu chuẩn riêng, thậm chí còn khắt khe hơn quy định chung của EU, buộc doanh nghiệp phải đáp ứng không chỉ yêu cầu tối thiểu mà còn đảm bảo chất lượng vượt trội nếu muốn thâm nhập sâu vào thị trường này.

Bên cạnh đó, chứng nhận kiểm dịch thực vật (phytosanitary certificate) là điều kiện bắt buộc để nông sản tươi nhập khẩu vào EU, đảm bảo sản phẩm không mang sinh vật gây hại. Chứng nhận này đảm bảo sản phẩm không mang sinh vật gây hại. Tuy nhiên, một số mặt hàng như chuối, dừa, chà là, dứa và sầu riêng được miễn yêu cầu này.

Để tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm, EU cũng áp dụng tỷ lệ kiểm tra cao hơn với các sản phẩm có nguy cơ dư lượng hóa chất cao, chẳng hạn 50% ớt từ Cộng hòa Dominica, 30% cam và ớt từ Ai Cập, 10% đậu và 20% ớt từ Kenya bị kiểm soát chặt chẽ hơn.

Hiện chưa có quy định cụ thể đối với Việt Nam, nhưng nếu doanh nghiệp không đảm bảo chất lượng, nguy cơ bị đưa vào danh sách kiểm soát gắt gao là rất cao.

Trước tình hình này, Thương vụ Việt Nam tại Thuỵ điển khuyến nghị, các nhà xuất khẩu Việt Nam vào thị trường Bắc Âu tuân thủ quy định dư lượng hóa chất. Nhà xuất khẩu cần đảm bảo sản phẩm không vượt mức dư lượng hóa chất cho phép và đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt từ các nhà nhập khẩu Bắc Âu. Sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật được EU chấp thuận. Kiểm tra dư lượng hóa chất tại các phòng thí nghiệm đạt chuẩn quốc tế trước khi xuất khẩu.

Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển cũng khuyến nghị, doanh nghiệp Việt và nhà nhập khẩu lưu ý đến việc, đảm bảo chứng nhận kiểm dịch thực vật. Chứng nhận kiểm dịch thực vật là yêu cầu bắt buộc để sản phẩm vào thị trường EU.

Theo đó, hành động cần thiết là, hợp tác chặt chẽ với cơ quan kiểm dịch tại Việt Nam để đảm bảo quy trình kiểm tra và cấp chứng nhận đúng chuẩn. Áp dụng các biện pháp xử lý để loại bỏ nguy cơ sinh vật gây hại.

Sản phẩm từ Việt Nam có thể nằm trong danh mục rủi ro cao, dẫn đến tỷ lệ kiểm tra cao hơn. Vì vậy, doanh nghiệp cần nâng cao kiểm soát chất lượng tại nguồn, đặc biệt với các loại nông sản như ớt, đậu, và trái cây nhiệt đới. Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ về quy trình sản xuất và kiểm tra để giải quyết kịp thời khi có vấn đề phát sinh.

Việc tuân thủ các tiêu chuẩn khắt khe của EU không chỉ giúp doanh nghiệp vượt qua các rào cản xuất khẩu mà còn là cơ hội để nâng cao uy tín, mở rộng thị phần tại Bắc Âu. Thay vì coi đây là trở ngại, doanh nghiệp có thể tận dụng tiêu chuẩn EU để tạo lợi thế cạnh tranh, quảng bá cam kết chất lượng thông qua các chứng nhận quốc tế như GlobalGAP, tham gia hội chợ thương mại để kết nối với các nhà nhập khẩu lớn.

Ngoài ra, việc đầu tư vào sản xuất bền vững cũng là xu hướng tất yếu khi người tiêu dùng Bắc Âu ngày càng quan tâm đến sản phẩm thân thiện với môi trường. Chứng nhận như Rainforest Alliance hoặc Fairtrade có thể giúp doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh, đồng thời áp dụng mô hình sản xuất hữu cơ sẽ giúp tối ưu hóa cơ hội xuất khẩu.

“Thị trường Bắc Âu đặt ra các yêu cầu cao về chất lượng và truy xuất nguồn gốc nông sản, đòi hỏi doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam phải chuẩn bị kỹ lưỡng và đáp ứng tiêu chuẩn cao. Tuy nhiên, với chiến lược phù hợp, các doanh nghiệp không chỉ vượt qua thách thức mà còn tận dụng cơ hội để mở rộng thị phần tại khu vực này.” - Thương vụ Việt Nam tại Thuỵ điển nhận định.

Nguồn: EU siết quy định đối với nông sản tươi: Doanh nghiệp Việt cần lưu ý gì?