Chính sách tiền tệ bước vào "chặng mới"?

Sau nhiều năm lãi suất được xem là “phong vũ biểu” của chính sách tiền tệ, những diễn biến gần đây cho thấy điều hành của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang có sự dịch chuyển đáng chú ý.

Điều hành thanh khoản thay cho lãi suất

Trong nhiều năm, mỗi biến động của thị trường tiền tệ gần như đều được quy chiếu về một câu hỏi quen thuộc: lãi suất sẽ tăng hay giảm? Nhưng diễn biến của nửa đầu năm 2026 cho thấy, câu hỏi đó dường như không còn phản ánh đầy đủ cách thức điều hành của Cơ quan quản lý.

Thực tế, mặt bằng lãi suất huy động vẫn duy trì ở mức cao sau giai đoạn tăng mạnh cuối năm 2025, trong khi tín dụng tiếp tục mở rộng nhanh hơn huy động vốn. Tuy nhiên, thay vì lựa chọn giải pháp can thiệp trực tiếp vào lãi suất, NHNN lại liên tục sử dụng các công cụ thị trường mở (OMO), tín phiếu và điều tiết dòng tiền ngắn hạn nhằm giữ thanh khoản của hệ thống ngân hàng ở trạng thái ổn định.

Theo bà Trần Thị Khánh Hiền, Giám đốc Khối Nghiên cứu MBS, sau hai tháng liên tiếp bơm ròng, NHNN đã quay trở lại hút ròng gần 87.000 tỷ đồng trong tháng 6 khi lượng OMO đáo hạn lớn hơn lượng vốn bơm mới. Nhờ đó, dư nợ OMO lưu hành giảm khoảng một nửa so với mức đỉnh thiết lập đầu tháng 2.

Chính sách tiền tệ bước vào "chặng mới"?

Điều đáng chú ý là động thái hút ròng này không khiến thị trường tiền tệ căng thẳng như nhiều người lo ngại. Ngược lại, lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng từ mức hơn 10% đầu tháng đã giảm nhanh xuống còn 2,85% - mức thấp nhất trong bốn tháng, trước khi tăng trở lại vào cuối tháng do nhu cầu thanh khoản mang tính mùa vụ khi các doanh nghiệp bước vào kỳ chốt sổ quý II.

Diễn biến này phản ánh một thực tế đáng chú ý: thanh khoản hệ thống không còn được điều tiết thông qua việc duy trì một mặt bằng lãi suất cố định, mà bằng khả năng bơm - hút vốn linh hoạt theo từng thời điểm. Nói cách khác, mục tiêu của Nhà điều hành không phải là giữ lãi suất thấp bằng mọi giá, mà là bảo đảm dòng tiền luôn được lưu thông đủ để hệ thống ngân hàng vận hành an toàn, đồng thời không tạo ra những cú sốc đối với thị trường.

Đồng quan điểm, bà Đoàn Thị Ánh Nguyệt - Chuyên gia cao cấp ngành tài chính, Công ty Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), cho biết mặc dù NHNN hút ròng trở lại trong các tuần đầu tháng 6, lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng vẫn duy trì xu hướng giảm nhờ được hỗ trợ thông qua các nghiệp vụ hoán đổi USD/VND. Đến giai đoạn cuối tháng, khi nhu cầu thanh khoản tăng lên, NHNN lại chuyển sang bơm ròng gần 20.000 tỷ đồng qua kênh OMO để hỗ trợ hệ thống, trước khi tiếp tục hút ròng trong những ngày đầu tháng 7.

Trong khi đó, ở thị trường 1, bức tranh cũng có những thay đổi tương tự. Theo bà Hiền, đà tăng của lãi suất huy động đã chậm lại đáng kể trong tháng 6. Nếu như tháng trước có tới 9 ngân hàng điều chỉnh tăng lãi suất thì sang tháng 6 chỉ còn 6 ngân hàng tăng, trong khi đã xuất hiện trở lại những nhà băng giảm lãi suất ở một số kỳ hạn. Dù mặt bằng lãi suất huy động vẫn neo ở mức cao do tín dụng tăng nhanh hơn huy động vốn, xu hướng tăng không còn diễn ra đồng loạt như giai đoạn đầu năm.

Điều này cho thấy mục tiêu của NHNN dường như không còn là kéo mặt bằng lãi suất xuống thấp như giai đoạn hỗ trợ phục hồi sau đại dịch. Trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng cao, áp lực lạm phát và tỷ giá vẫn hiện hữu, điều quan trọng hơn là giữ cho hệ thống ngân hàng luôn có đủ thanh khoản để đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế mà không làm gia tăng rủi ro mất cân đối nguồn vốn.

Thông tư 25 và phép thử quản trị rủi ro

Sự “dịch chuyển” mục tiêu có lẽ cũng là tiền đề cho những thay đổi tiếp theo trong cách điều hành của NHNN, thể hiện qua việc ban hành Thông tư 25/2026/TT-NHNN với việc nâng tỷ lệ tối đa sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40%. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn đây là một động thái “nới” để hỗ trợ tín dụng thì chưa phản ánh đầy đủ ý nghĩa của chính sách.

Theo ông Bùi Minh Giáp, Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tại Việt Nam, bản chất của quy định này là tạo thêm dư địa để các ngân hàng sử dụng hiệu quả hơn nguồn vốn hiện có nhằm đáp ứng nhu cầu tín dụng của nền kinh tế. Song, đi cùng với đó là sự gia tăng của rủi ro thanh khoản và rủi ro lãi suất.

Với tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn được nâng lên, các ngân hàng sẽ có thêm không gian để mở rộng tín dụng mà không phải ngay lập tức huy động thêm nguồn vốn dài hạn. Nhưng ở chiều ngược lại, nếu dòng tiền gửi ngắn hạn dịch chuyển hoặc đến kỳ đáo hạn trong khi các khoản cho vay vẫn chưa thu hồi được, áp lực cân đối nguồn vốn sẽ gia tăng. Khi đó, các ngân hàng có thể buộc phải nâng lãi suất huy động để giữ chân người gửi tiền, kéo theo chi phí vốn tăng lên.

Thay vì tiếp tục sử dụng lãi suất như công cụ chủ đạo để điều tiết dòng vốn, nhà điều hành lựa chọn mở rộng dư địa về cơ cấu nguồn vốn, đồng thời tăng cường giám sát rủi ro đối với từng tổ chức tín dụng. Theo ông Bùi Minh Giáp, tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn không phải là quy định mang tính bất biến mà hoàn toàn có thể điều chỉnh khi điều kiện thị trường thay đổi hoặc khi rủi ro gia tăng. Đây là một công cụ điều hành linh hoạt của cơ quan quản lý chứ không đơn thuần là biện pháp nới lỏng tiền tệ.

Chính sách tiền tệ bước vào "chặng mới"?

Vị chuyên gia ADB cho rằng nếu trước đây trọng tâm của cơ quan quản lý chủ yếu là kiểm tra mức độ tuân thủ các tỷ lệ an toàn, thì hiện nay cách tiếp cận đang chuyển dần sang giám sát dựa trên rủi ro. Với phương thức này, cơ quan quản lý không chờ đến khi một ngân hàng vi phạm quy định mới can thiệp, mà theo dõi các dấu hiệu mất cân đối về thanh khoản, nguồn vốn hay chất lượng tài sản để có biện pháp xử lý từ sớm, qua đó giảm nguy cơ lan truyền rủi ro sang toàn hệ thống.

Ởgóc nhìn thị trường, bà Ánh Nguyệt cho biết, việc nâng tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn lên 40% sẽ góp phần giảm áp lực huy động vốn kỳ hạn dài của các ngân hàng trong ngắn hạn. Điều này đồng nghĩa sức ép tăng lãi suất huy động có thể dịu bớt khi các tổ chức tín dụng có thêm dư địa cân đối nguồn vốn phục vụ tăng trưởng tín dụng.

Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp hỗ trợ trong ngắn hạn chứ không làm thay đổi bài toán cấu trúc nguồn vốn của hệ thống ngân hàng. Về dài hạn, các ngân hàng vẫn cần đa dạng hóa nguồn vốn thông qua tăng vốn chủ sở hữu, phát hành trái phiếu dài hạn, mở rộng các kênh huy động vốn quốc tế và phát triển các nguồn vốn ổn định hơn thay vì chỉ dựa vào tiền gửi truyền thống.

Những thay đổi trong điều hành thời gian qua cho thấy chính sách tiền tệ đang bước sang một giai đoạn mới. Lãi suất vẫn là công cụ quan trọng, nhưng không còn là “trục xoay” duy nhất của điều hành. Thay vào đó, việc quản trị thanh khoản, cơ cấu lại nguồn vốn, sử dụng linh hoạt các công cụ thị trường mở và chuyển sang giám sát dựa trên rủi ro đang trở thành những mắt xích quan trọng hơn. Sự dịch chuyển này có thể sẽ là dấu ấn đáng chú ý nhất của chính sách tiền tệ trong những tháng cuối năm 2026.

Nguồn:Chính sách tiền tệ bước vào 'chặng mới'?

Quỳnh Dung
vietnamfinance.vn
Chia sẻ

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Giải bài toán lệch pha kênh dẫn vốn

Giải bài toán lệch pha kênh dẫn vốn

Tỷ lệ dư nợ tín dụng/GDP ở mức rất cao, trong khi thị trường trái phiếu doanh nghiệp và cổ phiếu chưa chia sẻ đáng kể vai trò dẫn vốn dài hạn.
Ngân hàng đề xuất giải pháp phát triển các kênh huy động vốn dài hạn

Ngân hàng đề xuất giải pháp phát triển các kênh huy động vốn dài hạn

Nhiều đề xuất đã được các ngân hàng kiến nghị từ thực tiễn cung ứng vốn, trong đó trọng phát triển các kênh huy động vốn dài hạn nhằm đáp ứng nhu cầu đầu tư hạ tầng và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Điều chỉnh cách tính tăng trưởng tín dụng, cổ phiếu ngân hàng nổi sóng

Điều chỉnh cách tính tăng trưởng tín dụng, cổ phiếu ngân hàng nổi sóng

Nhóm cổ phiếu ngân hàng trong rổ VN30 nổi sóng nhờ hiệu ứng từ nâng hạng và Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh cách tính tín dụng cho một số loại hình bất động sản.
Gỡ nút thắt mua bán nợ để dòng vốn không mắc kẹt

Gỡ nút thắt mua bán nợ để dòng vốn không mắc kẹt

Nợ xấu đã được xử lý tích cực nhưng thị trường mua bán nợ vẫn vận hành khá phân tán, thiếu dữ liệu thống nhất và chưa thu hút nhiều nhà đầu tư chuyên nghiệp. Muốn đưa những khoản vốn đang “nằm im” trở lại nền kinh tế, cần hình thành một thị trường minh bạch, có khả năng định giá và giao dịch thực chất.
Fed tăng lãi suất nhưng NHNN khó nới lỏng chính sách tiền tệ

Fed tăng lãi suất nhưng NHNN khó nới lỏng chính sách tiền tệ

Theo giới phân tích, quyết định tăng lãi suất tháng 9 của Fed sẽ thu hẹp dư địa điều hành của Ngân hàng Nhà nước, khiến việc nới lỏng mạnh trở nên khó khăn hơn do áp lực lên tỷ giá.
Nhà hàng, khách sạn được tách khỏi dư nợ tín dụng bất động sản

Nhà hàng, khách sạn được tách khỏi dư nợ tín dụng bất động sản

Trong năm 2026, phần dư nợ tăng thêm đối với nhà hàng, khách sạn, khu du lịch, sinh thái, nghỉ dưỡng sẽ không được tính vào dư nợ bất động sản khi kiểm soát tăng trưởng tín dụng.

Các tin khác

Tỷ giá trung tâm lập đỉnh mới, rủi ro vẫn trong tầm kiểm soát

Tỷ giá trung tâm lập đỉnh mới, rủi ro vẫn trong tầm kiểm soát

Tỷ giá trung tâm tăng lên mức cao nhất từ trước đến nay trong phiên 17/9. Đà tăng của tỷ giá trung tâm diễn ra trong bối cảnh Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) lần đầu tăng lãi suất sau 3 năm.
Doanh nghiệp xây dựng có năng lực hấp thụ chi phí và nợ vay ra sao?

Doanh nghiệp xây dựng có năng lực hấp thụ chi phí và nợ vay ra sao?

Giải ngân đầu tư công mạnh mẽ và bất động sản tích cực hơn giúp các doanh nghiệp xây dựng, nhà thầu đón nhu cầu phục hồi mạnh mẽ. Tuy nhiên, sự phân hóa về năng lực hấp thụ chi phí và nợ vay khá rõ giữa các nhóm trong ngành.
Tỷ giá trung tâm lập đỉnh mới, giá USD tự do phục hồi

Tỷ giá trung tâm lập đỉnh mới, giá USD tự do phục hồi

Tỷ giá trung tâm giữa đồng Việt Nam với đồng USD lập kỷ lục mới, giá USD tại các ngân hàng tăng nhẹ sau khi Fed tăng lãi suất. Giá USD tự do phục hồi sau nhiều phiên giảm.
Động lực tăng trưởng được duy trì trong bối cảnh lãi suất cao

Động lực tăng trưởng được duy trì trong bối cảnh lãi suất cao

Theo chuyên gia Dragon Capital, những điều chỉnh gần đây về quy định điều hành tiền tệ đã phần nào giảm bớt áp lực, song nhu cầu huy động vốn của hệ thống vẫn còn hiện hữu khiến áp lực lãi suất còn cao.
Tiền tệ, tài khóa trong nhóm trụ cột điều hành kinh tế cuối năm

Tiền tệ, tài khóa trong nhóm trụ cột điều hành kinh tế cuối năm

Trong các nhóm trụ cột điều hành kinh tế cuối năm, Chính phủ ưuu tiên thúc đẩy tăng trưởng gần với các cân đối lớn của nền kinh tế; phối hợp hài hoà chính sách tài khoá và chính sách tiền tệ...
Huy động vốn tăng tốc, lãi suất vẫn neo cao

Huy động vốn tăng tốc, lãi suất vẫn neo cao

Mặt bằng lãi suất huy động tiếp tục tăng trong tháng 8, góp phần cải thiện tốc độ huy động vốn của hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, tăng trưởng tín dụng vẫn cao hơn huy động, tiếp tục tạo áp lực lên mặt bằng lãi suất trong những tháng tới.
Khối ngoại trở lại mua ròng sau chín tháng bán tháo, Việt Nam có hưởng lợi?

Khối ngoại trở lại mua ròng sau chín tháng bán tháo, Việt Nam có hưởng lợi?

Các nhà đầu tư nước ngoài đã quay trở lại mua ròng cổ phiếu châu Á trong tháng 8, chấm dứt chuỗi bán tháo kéo dài chín tháng. Cổ phiếu công nghệ liên quan đến trí tuệ nhân tạo thu hút dòng tiền sau đợt bán tháo mạnh.
Từ ngày 1/11: Chia sẻ thông tin tín dụng phải có sự đồng ý của khách hàng

Từ ngày 1/11: Chia sẻ thông tin tín dụng phải có sự đồng ý của khách hàng

Thông tư 46/2026/TT-NHNN bổ sung, sửa đổi một số quy định về cung cấp và khai thác thông tin tín dụng, làm rõ trường hợp phải có sự đồng ý của khách hàng vay và phương thức cụ thể thể hiện sự đồng ý này.
Thanh khoản hệ thống ngân hàng hạ nhiệt, NHNN quay lại bơm ròng

Thanh khoản hệ thống ngân hàng hạ nhiệt, NHNN quay lại bơm ròng

NHNN đã quay lại bơm ròng 60,2 nghìn tỷ đồng trong tháng 8, sau hai tháng liên tiếp rút ròng trong tháng 6 và tháng 7. Thanh khoản ngắn hạn nhìn chung tiếp tục cải thiện so với giai đoạn trước.
Kịch bản Fed duy trì lãi suất hiện tại, đồng USD liệu có rủi ro?

Kịch bản Fed duy trì lãi suất hiện tại, đồng USD liệu có rủi ro?

Mặc dù rủi ro Fed tăng lãi suất trong tháng 9 đã gia tăng, chuyên gia của UOB cho biết vẫn nghiêng về khả năng Fed sẽ duy trì giai đoạn tạm dừng điều chỉnh lãi suất trong phần còn lại của năm 2026.
VPBank SME đưa ưu đãi vào từng khoản chi doanh nghiệp

VPBank SME đưa ưu đãi vào từng khoản chi doanh nghiệp

Hạn mức lớn hay miễn lãi dài ngày chưa chắc đã đủ để một chiếc thẻ trở thành lựa chọn phù hợp với doanh nghiệp.
Biến động lãi suất cho vay lĩnh vực bất động sản

Biến động lãi suất cho vay lĩnh vực bất động sản

Tổng dư nợ cấp tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản của các tổ chức tín dụng cao hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng của hệ thống, bất chấp lãi suất cho vay cao.
200 doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam đóng góp kỷ lục gần 1 triệu tỷ đồng cho Nhà nước

200 doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam đóng góp kỷ lục gần 1 triệu tỷ đồng cho Nhà nước

Danh sách VNTAX 200 năm 2026 vừa được công bố, vinh danh 200 doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam theo số liệu mà các doanh nghiệp đã thực nộp trong năm 2025.
Ngân hàng thu giữ 26 tài sản - địa ốc Hoàng Quân làm ăn ra sao?

Ngân hàng thu giữ 26 tài sản - địa ốc Hoàng Quân làm ăn ra sao?

HDBank cho biết sẽ thu giữ tài sản bảo đảm theo quy định pháp luật và các thỏa thuận đã ký, nhằm xử lý tài sản và thu hồi các khoản nợ liên quan đến địa ốc Hoàng Quân.
Fed có thể đổi quan điểm về lãi suất, USD khó duy trì đà tăng

Fed có thể đổi quan điểm về lãi suất, USD khó duy trì đà tăng

Trải qua một tuần biến động với những dự đoán về khả năng tăng - giảm lãi suất của Fed, chỉ số USD-Index (DXY) vẫn nghiêng về xu hướng giảm rộng hơn.
Kỳ vọng tăng trưởng bùng nổ ở quý III, với dư địa tài khóa dồi dào hỗ trợ

Kỳ vọng tăng trưởng bùng nổ ở quý III, với dư địa tài khóa dồi dào hỗ trợ

Các động lực tăng trưởng từ xuất khẩu, sản xuất tiêu dùng và đầu tư vẫn đang ở mức cao, trên đà kết quả tích cực của tháng 8. Trong khi đó, các nhà sản xuất được hỗ trợ giảm áp lực chi phí với tỷ lệ lạm phát nhập khẩu thấp hơn.
Bất động sản tìm đường thoát khỏi “chiếc bóng” tín dụng ngân hàng

Bất động sản tìm đường thoát khỏi “chiếc bóng” tín dụng ngân hàng

Tín dụng vẫn là nguồn vốn chủ yếu của thị trường bất động sản, nhưng sức ép nợ xấu cùng sự chênh lệch kỳ hạn đang bộc lộ những giới hạn. Muốn bước vào chu kỳ phát triển ổn định hơn, thị trường địa ốc phải mở rộng sang trái phiếu, quỹ đầu tư, vốn ngoại và chứng khoán.
3 kịch bản tài khóa - tiền tệ và chiến lược danh mục đầu tư

3 kịch bản tài khóa - tiền tệ và chiến lược danh mục đầu tư

Trong các giải pháp điều hành trọng tâm thời gian tới, NHNN được yêu cầu tiếp tục chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp hài hòa, chặt chẽ, thường xuyên với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác.
Xem thêm
Đổi thay nơi ngã ba biên giới Mường Nhé

Đổi thay nơi ngã ba biên giới Mường Nhé

Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng  biển.

Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng biển.

Gỡ thẻ vàng thủy sản gắn với xây dựng kinh tế biển

Gỡ thẻ vàng thủy sản gắn với xây dựng kinh tế biển

Ngày hội văn hóa các dân tộc Việt Nam 2024 sắp diễn ra tại Quảng Trị

Ngày hội văn hóa các dân tộc Việt Nam 2024 sắp diễn ra tại Quảng Trị

[Tổng Hợp] 6 Quy Định Mới Về Đất Đai, Nhà Ở Có Hiệu Lực Tháng 8/2024

[Tổng Hợp] 6 Quy Định Mới Về Đất Đai, Nhà Ở Có Hiệu Lực Tháng 8/2024

WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG  #62

WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG #62

Cụ thể, báo cáo “Điểm lại - Cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam” ấn bản tháng 4/2024 của WB tại Việt Nam ngày 23/4 đã chỉ ra xuất khẩu đang phục hồi, tiêu dùng và đầu tư tư nhân trong nước cũng trên đà tăng dần. Xuất khẩu thực tế dự kiến sẽ tăng 3,5% vào năm 2024, phản ánh sự cải thiện dần dần nhu cầu toàn cầu. Ngoài ra, lĩnh vực bất động sản dự báo phục hồi mạnh hơn vào cuối năm nay và năm sau, thúc đẩy nhu cầu trong nước khi các nhà đầu tư và người tiêu dùng dần lấy lại niềm tin.
Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”

Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”

sản phẩm OCOP
Bác sĩ tư vấn cách phòng tránh bệnh đường hô hấp trong thời tiết giao mùa

Bác sĩ tư vấn cách phòng tránh bệnh đường hô hấp trong thời tiết giao mùa

Trao yêu thương cho em

Trao yêu thương cho em

Nhằm kết nối, sẻ chia với các trẻ em mồ côi cha, mẹ do dịch Covid-19 vừa qua trên địa bàn Cần Thơ. Tạp chí Gia đình Việt Nam tại TP Cần Thơ tổ chức Chương trình nghệ thuật “ Nối vòng yêu thương” diễn ra vào ngày 28/6/2022. Công ty Cổ phần Trầm hương sinh học TTT là đơn vị tài trợ chính cho chương trình với mong muốn các em sẽ đón nhận những tương lai tươi sáng.
Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia

Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia

Ngày 18/4 vừa qua, đối tượng Lê Ngọc Nhất đã dẫn Y Liên cùng 5 người khác gồm 2 nữ, 3 nam không rõ tên tuổi, không quen biết nhau sang Campuchia qua đường mòn biên giới tỉnh Long An.
Giao diện di động