Chính sách tiền tệ bước vào "chặng mới"?
Điều hành thanh khoản thay cho lãi suất
Trong nhiều năm, mỗi biến động của thị trường tiền tệ gần như đều được quy chiếu về một câu hỏi quen thuộc: lãi suất sẽ tăng hay giảm? Nhưng diễn biến của nửa đầu năm 2026 cho thấy, câu hỏi đó dường như không còn phản ánh đầy đủ cách thức điều hành của Cơ quan quản lý.
Thực tế, mặt bằng lãi suất huy động vẫn duy trì ở mức cao sau giai đoạn tăng mạnh cuối năm 2025, trong khi tín dụng tiếp tục mở rộng nhanh hơn huy động vốn. Tuy nhiên, thay vì lựa chọn giải pháp can thiệp trực tiếp vào lãi suất, NHNN lại liên tục sử dụng các công cụ thị trường mở (OMO), tín phiếu và điều tiết dòng tiền ngắn hạn nhằm giữ thanh khoản của hệ thống ngân hàng ở trạng thái ổn định.
Theo bà Trần Thị Khánh Hiền, Giám đốc Khối Nghiên cứu MBS, sau hai tháng liên tiếp bơm ròng, NHNN đã quay trở lại hút ròng gần 87.000 tỷ đồng trong tháng 6 khi lượng OMO đáo hạn lớn hơn lượng vốn bơm mới. Nhờ đó, dư nợ OMO lưu hành giảm khoảng một nửa so với mức đỉnh thiết lập đầu tháng 2.
![]() |
Điều đáng chú ý là động thái hút ròng này không khiến thị trường tiền tệ căng thẳng như nhiều người lo ngại. Ngược lại, lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng từ mức hơn 10% đầu tháng đã giảm nhanh xuống còn 2,85% - mức thấp nhất trong bốn tháng, trước khi tăng trở lại vào cuối tháng do nhu cầu thanh khoản mang tính mùa vụ khi các doanh nghiệp bước vào kỳ chốt sổ quý II.
Diễn biến này phản ánh một thực tế đáng chú ý: thanh khoản hệ thống không còn được điều tiết thông qua việc duy trì một mặt bằng lãi suất cố định, mà bằng khả năng bơm - hút vốn linh hoạt theo từng thời điểm. Nói cách khác, mục tiêu của Nhà điều hành không phải là giữ lãi suất thấp bằng mọi giá, mà là bảo đảm dòng tiền luôn được lưu thông đủ để hệ thống ngân hàng vận hành an toàn, đồng thời không tạo ra những cú sốc đối với thị trường.
Đồng quan điểm, bà Đoàn Thị Ánh Nguyệt - Chuyên gia cao cấp ngành tài chính, Công ty Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), cho biết mặc dù NHNN hút ròng trở lại trong các tuần đầu tháng 6, lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng vẫn duy trì xu hướng giảm nhờ được hỗ trợ thông qua các nghiệp vụ hoán đổi USD/VND. Đến giai đoạn cuối tháng, khi nhu cầu thanh khoản tăng lên, NHNN lại chuyển sang bơm ròng gần 20.000 tỷ đồng qua kênh OMO để hỗ trợ hệ thống, trước khi tiếp tục hút ròng trong những ngày đầu tháng 7.
Trong khi đó, ở thị trường 1, bức tranh cũng có những thay đổi tương tự. Theo bà Hiền, đà tăng của lãi suất huy động đã chậm lại đáng kể trong tháng 6. Nếu như tháng trước có tới 9 ngân hàng điều chỉnh tăng lãi suất thì sang tháng 6 chỉ còn 6 ngân hàng tăng, trong khi đã xuất hiện trở lại những nhà băng giảm lãi suất ở một số kỳ hạn. Dù mặt bằng lãi suất huy động vẫn neo ở mức cao do tín dụng tăng nhanh hơn huy động vốn, xu hướng tăng không còn diễn ra đồng loạt như giai đoạn đầu năm.
Điều này cho thấy mục tiêu của NHNN dường như không còn là kéo mặt bằng lãi suất xuống thấp như giai đoạn hỗ trợ phục hồi sau đại dịch. Trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng cao, áp lực lạm phát và tỷ giá vẫn hiện hữu, điều quan trọng hơn là giữ cho hệ thống ngân hàng luôn có đủ thanh khoản để đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế mà không làm gia tăng rủi ro mất cân đối nguồn vốn.
Thông tư 25 và phép thử quản trị rủi ro
Sự “dịch chuyển” mục tiêu có lẽ cũng là tiền đề cho những thay đổi tiếp theo trong cách điều hành của NHNN, thể hiện qua việc ban hành Thông tư 25/2026/TT-NHNN với việc nâng tỷ lệ tối đa sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40%. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn đây là một động thái “nới” để hỗ trợ tín dụng thì chưa phản ánh đầy đủ ý nghĩa của chính sách.
Theo ông Bùi Minh Giáp, Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tại Việt Nam, bản chất của quy định này là tạo thêm dư địa để các ngân hàng sử dụng hiệu quả hơn nguồn vốn hiện có nhằm đáp ứng nhu cầu tín dụng của nền kinh tế. Song, đi cùng với đó là sự gia tăng của rủi ro thanh khoản và rủi ro lãi suất.
Với tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn được nâng lên, các ngân hàng sẽ có thêm không gian để mở rộng tín dụng mà không phải ngay lập tức huy động thêm nguồn vốn dài hạn. Nhưng ở chiều ngược lại, nếu dòng tiền gửi ngắn hạn dịch chuyển hoặc đến kỳ đáo hạn trong khi các khoản cho vay vẫn chưa thu hồi được, áp lực cân đối nguồn vốn sẽ gia tăng. Khi đó, các ngân hàng có thể buộc phải nâng lãi suất huy động để giữ chân người gửi tiền, kéo theo chi phí vốn tăng lên.
Thay vì tiếp tục sử dụng lãi suất như công cụ chủ đạo để điều tiết dòng vốn, nhà điều hành lựa chọn mở rộng dư địa về cơ cấu nguồn vốn, đồng thời tăng cường giám sát rủi ro đối với từng tổ chức tín dụng. Theo ông Bùi Minh Giáp, tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn không phải là quy định mang tính bất biến mà hoàn toàn có thể điều chỉnh khi điều kiện thị trường thay đổi hoặc khi rủi ro gia tăng. Đây là một công cụ điều hành linh hoạt của cơ quan quản lý chứ không đơn thuần là biện pháp nới lỏng tiền tệ.
![]() |
Vị chuyên gia ADB cho rằng nếu trước đây trọng tâm của cơ quan quản lý chủ yếu là kiểm tra mức độ tuân thủ các tỷ lệ an toàn, thì hiện nay cách tiếp cận đang chuyển dần sang giám sát dựa trên rủi ro. Với phương thức này, cơ quan quản lý không chờ đến khi một ngân hàng vi phạm quy định mới can thiệp, mà theo dõi các dấu hiệu mất cân đối về thanh khoản, nguồn vốn hay chất lượng tài sản để có biện pháp xử lý từ sớm, qua đó giảm nguy cơ lan truyền rủi ro sang toàn hệ thống.
Ởgóc nhìn thị trường, bà Ánh Nguyệt cho biết, việc nâng tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn lên 40% sẽ góp phần giảm áp lực huy động vốn kỳ hạn dài của các ngân hàng trong ngắn hạn. Điều này đồng nghĩa sức ép tăng lãi suất huy động có thể dịu bớt khi các tổ chức tín dụng có thêm dư địa cân đối nguồn vốn phục vụ tăng trưởng tín dụng.
Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp hỗ trợ trong ngắn hạn chứ không làm thay đổi bài toán cấu trúc nguồn vốn của hệ thống ngân hàng. Về dài hạn, các ngân hàng vẫn cần đa dạng hóa nguồn vốn thông qua tăng vốn chủ sở hữu, phát hành trái phiếu dài hạn, mở rộng các kênh huy động vốn quốc tế và phát triển các nguồn vốn ổn định hơn thay vì chỉ dựa vào tiền gửi truyền thống.
Những thay đổi trong điều hành thời gian qua cho thấy chính sách tiền tệ đang bước sang một giai đoạn mới. Lãi suất vẫn là công cụ quan trọng, nhưng không còn là “trục xoay” duy nhất của điều hành. Thay vào đó, việc quản trị thanh khoản, cơ cấu lại nguồn vốn, sử dụng linh hoạt các công cụ thị trường mở và chuyển sang giám sát dựa trên rủi ro đang trở thành những mắt xích quan trọng hơn. Sự dịch chuyển này có thể sẽ là dấu ấn đáng chú ý nhất của chính sách tiền tệ trong những tháng cuối năm 2026.
Tin liên quan
Kết hợp nghệ và mật ong có an toàn không? 04/09/2026 15:20
Cùng chuyên mục
Nới trần tín dụng lên tới 52% cho các siêu dự án: Ngân hàng phải có phương án xử lý rủi ro
Kinh tế - Tài chính 04/09/2026 15:09
Vốn ngoại vào ngân hàng Việt, từ bổ sung nguồn lực đến nâng chuẩn quản trị
Tài chính 04/09/2026 13:00
Biên lãi thuần ngân hàng nửa cuối năm: Sẽ tiếp tục phục hồi?
Tài chính 03/09/2026 13:00
Doanh nghiệp chọn phát hành trái phiếu lãi suất thả nổi, vì sao?
Tài chính 03/09/2026 07:00
Cơ sở để hạ nhiệt mặt bằng lãi suất
Tài chính 02/09/2026 07:00
Tỷ giá USD/VND có bước qua "chuỗi ngày êm đềm"?
Tài chính 01/09/2026 13:00
Các tin khác
Ngân hàng Nhà nước bơm ròng cuối tháng, lãi suất liên ngân hàng về 1,19%
Tài chính 01/09/2026 07:00
Thách thức xử lý nợ xấu cuối năm
Tài chính 31/08/2026 09:00
Tin tức ngân hàng nổi bật tuần qua: VIB kỷ niệm 30 năm, mở “Hành trình vì những bước tiến”
Tài chính 31/08/2026 05:00
Thanh khoản tích cực, lãi suất liên ngân hàng chỉ còn 2%
Tài chính 29/08/2026 11:00
"Mở van" tín dụng hơn 400 nghìn tỷ, ưu đãi lãi suất và điều kiện giải ngân
Tài chính 28/08/2026 11:00
Lãi suất trái phiếu ngân hàng hạ nhiệt?
Tài chính 27/08/2026 13:00
Cuộc đua tăng vốn đưa loạt ngân hàng tiến sát mốc 100.000 tỷ đồng
Tài chính 27/08/2026 11:00
Rủi ro lớn dần khi lãi suất thả nổi vay mua nhà tăng cao
Tài chính 27/08/2026 10:05
Khơi kênh "vốn mồi" từ quỹ đầu tư mạo hiểm - Thúc đẩy chiều sâu thị trường vốn
Tài chính 27/08/2026 07:00
Giá USD đồng loạt đi xuống, thị trường tự do giảm mạnh
Tài chính 26/08/2026 15:28
Khoảng trống về mặt tiếp cận tài chính với doanh nghiệp vừa và nhỏ
Tài chính 26/08/2026 07:00
Tăng trưởng hơn 20% mỗi năm, ngành quản lý quỹ vẫn chưa "lớn"?
Kinh tế - Tài chính 25/08/2026 15:11
Dư nợ vượt 5 triệu tỷ đồng, ngân hàng phân hóa kế hoạch cho vay bất động sản
Tài chính 25/08/2026 11:00
Lãi suất liên ngân hàng bất ngờ giảm mạnh
Tài chính 25/08/2026 09:25
Hoàn hiện chính sách, nâng cao hiệu quả quản trị ngân sách nhà nước và đầu tư công
Tài chính 24/08/2026 15:00
Thu phí người dùng: Bài toán khó của ví điện tử
Tài chính 24/08/2026 10:17
Cổ phiếu ngân hàng sẽ được định giá lại khi nào?
Tài chính 24/08/2026 07:00
Nâng dự báo tăng trưởng lợi nhuận thị trường 2026 lên 26%
Kinh tế - Tài chính 23/08/2026 07:00
Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng biển.
Video 11/02/2025 16:16
WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG #62
Video 24/05/2024 15:33
Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”
Video 20/11/2023 17:25
Trao yêu thương cho em
Video 10/10/2022 14:03
Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia
Video 10/10/2022 13:58

