Fed tăng lãi suất nhưng NHNN khó nới lỏng chính sách tiền tệ

Sau 3 năm duy trì mặt bằng lãi suất thấp, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã chính thức nâng lãi suất liên bang thêm 25 điểm cơ bản, lên 3,75 – 4%. Cùng với đó, 16/18 thành viên của Fed kỳ vọng có ít nhất một lần tăng lãi suất nữa trong năm nay.

Việc Fed thắt chặt chính sách tiền tệ có thể gây ra những tác động vượt ra khỏi biên giới nước Mỹ. Tại Việt Nam, theo ACBS Research, quyết định tăng lãi suất tháng 9 của Fed sẽ thu hẹp dư địa điều hành của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) nhưng không tạo ra nhu cầu thắt chặt chính sách trong nước ngay lập tức.

Cụ thể, phía ACBS Research nhận định Việt Nam bước vào giai đoạn này với hoạt động kinh tế tương đối mạnh nhưng dư địa lạm phát hạn chế. Trong tháng 8/2026, IIP tăng 14,4% so với cùng kỳ năm ngoái, PMI sản xuất đạt 53,3 điểm, FDI thực hiện tăng 12% so với cùng kỳ năm ngoái, giải ngân đầu tư công tiếp tục tăng tốc.

Trong khi đó, CPI tăng lên 4,89% so với cùng kỳ năm ngoái. Điều này cho thấy cú sốc lạm phát gần đây vẫn tập trung nhiều vào nhiên liệu và chưa cho thấy bằng chứng rõ ràng về sự lan rộng mạnh sang mặt bằng giá tiêu dùng.

“Bối cảnh trên tạo ra một ràng buộc chính sách mang tính bất đối xứng. NHNN hiện không cần nâng mạnh lãi suất chính sách để kiềm chế tổng cầu nhưng chênh lệch lãi suất USD-VND lớn hơn sẽ khiến việc nới lỏng mạnh trở nên khó khăn hơn do áp lực lên tỷ giá”, phía ACBS Research thông tin.

Cùng với đó, thanh khoản ngắn hạn của hệ thống ngân hàng đã cải thiện khi số dư tiền gửi Kho bạc duy trì ở mức kỷ lục, NHNN linh hoạt điều hành thanh khoản qua OMO, Việt Nam đẩy mạnh đầu tư công và dòng tiền ngoài hệ thống đang dần trở lại và chuyển đổi thành tiền gửi.

Song, điều này chưa đồng nghĩa với việc áp lực về kỳ hạn nguồn vốn đã được giải quyết hoàn toàn. Nhu cầu tín dụng trung và dài hạn vẫn đòi hỏi một cơ cấu huy động có kỳ hạn phù hợp, trong khi chi phí huy động dài hạn tiếp tục là biến số quan trọng đối với NIM và khả năng mở rộng bảng cân đối của hệ thống ngân hàng.

“Do đó, NHNN sẽ ưu tiên điều tiết thanh khoản và các biện pháp hỗ trợ truyền dẫn tín dụng có mục tiêu, thay vì thực hiện một chu kỳ cắt giảm mạnh lãi suất chính sách hoặc nới lỏng chính sách để gia tăng một lượng lớn thanh khoản VND vào hệ thống. Nếu đồng USD tiếp tục mạnh lên trong bối cảnh Fed tăng lãi suất, xu hướng này sẽ càng được củng cố”, phía ACB Research nhận định.

Trong khi đó, các chuyên gia của TCBS Research cho rằng, mặc dù mức tăng lãi suất của Fed không lớn nhưng đến đúng lúc tỷ giá ở mức cao nhất lịch sử, dự trữ ngoại hối mỏng và lạm phát sát mục tiêu. “Cú sốc tức thời nhỏ nhưng rủi ro thật là ‘lãi suất cao lâu hơn’ đè lên tỷ giá”, TCBS Research cho hay.

Đi sâu vào phân tích, TCBS Research cho hay, khi USD mạnh lên, dòng vốn toàn cầu có xu hướng quay về Mỹ. Khi đó, VND chịu sức ép mất giá, NHNN buộc phải lựa chọn bán ngoại tệ từ dự trữ hoặc giữ lãi suất VND cao để giữ chân dòng tiền.

Việc Fed nâng lãi suất lần đầu sau 3 năm tạo sức ép lớn lên tỷ giá và dự trữ ngoại hối. Ghi nhận vào ngày 17/9, tỷ giá trung tâm được điều chỉnh lên mức 25.632 VND/USD, mức cao nhất trong lịch sử. Còn tính đến 18/6/2026, dự trữ ngoại hối ở mức khoảng 87,6 tỷ USD, tương đương 1,85 tháng nhập khẩu – dưới ngưỡng 3 tháng IMF khuyến nghị. Cùng với đó, nửa đầu năm 2026, Việt Nam nhập siêu 16,65 tỷ USD, cùng kỳ xuất siêu 7,95 tỷ USD, cho thấy nguồn cung USD trong nước mỏng hơn.

“Những diễn biến này cho thấy một thực trạng là NHNN đang có ít ‘đạn’ can thiệp hơn so với đầu năm 2022”, phía TCBS Research nhận định.

Đồng quan điểm, Chứng khoán Vietcap chỉ ra việc Fed tăng lãi suất có thể hỗ trợ đồng USD và tạo thêm áp lực lên tỷ giá USD/VND. Về lãi suất, việc Fed tăng lãi suất có thể thu hẹp chênh lệch lãi suất VND-USD và phần nào làm giảm dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ của NHNN.

Tuy nhiên, ở góc độ tích cực, Vietcap đánh giá tác động lên mặt bằng lãi suất trong nước trong ngắn hạn sẽ tương đối hạn chế, trừ trường hợp tỷ giá USD/VND quay đầu tăng mạnh trở lại.

Ngoài ra, về tỷ giá, VND hiện vẫn được hỗ trợ bởi một số yếu tố. Đầu tiên là tỷ giá trên thị trường tự do đang có xu hướng giảm trong thời gian gần đây. Cùng với đó, giá vàng trong nước và nhu cầu đầu tư vào vàng đã hạ nhiệt trong khi dòng vốn FDI tiếp tục duy trì ổn định. Cuối cùng là triển vọng thu hút thêm dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài sau khi thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng.

Nguồn:Fed tăng lãi suất nhưng NHNN khó nới lỏng chính sách tiền tệ