Tiền tệ, tài khóa trong nhóm trụ cột điều hành kinh tế cuối năm

Động lực với nền kinh tế

Chính phủ kiên định với mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong năm 2026. Các giải pháp kinh tế xã hội ở khoảng thời gian trước bắt đầu với các chính sách điều hành đã phát huy hiệu quả, duy trì xu hướng tích cực, minh chứng là các chỉ số kinh tế vĩ mô tiếp tục cải thiện qua thời gian.

Đầu tư công là một trong những trụ cột quan trọng của tăng trưởng cuối năm. (Ảnh minh họa)

Trong bối cảnh các biến động ngoại cảnh có diễn biến phức tạp, khó lường, ảnh hưởng tới tăng trưởng trong nước; Giá năng lượng, cầu đầu tư công có thể khiến chỉ số CPI ở mức cao; Khối lượng công việc đầu tư công còn rất lớn; Chính phủ đưa ra các nhóm trụ cột để điều hành nền kinh tế cuối năm.

Đáng chú ý, nhóm trụ cột số 2 gồm: Ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng gắn với các cân đối lớn của nền kinh tế; phối hợp hài hòa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ; Triệt để tiết kiệm chi thường xuyên; Đa dạng hóa thị trường vốn; Tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công; Đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án tồn đọng đã được tháo gỡ vướng mắc để đưa vào vận hành, khai thác; Thúc đẩy xuất nhập khẩu; Bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia; Và phát triển toàn diện thị trường trong nước, kết nối cung - cầu, xúc tiến thương mại.

Lạm phát và thanh khoản ngân hàng thử thách điều hành

Phân tích từ dữ liệu kinh tế vĩ mô tháng 8, Chứng khoán BSC cho rằng có 2 điểm cần đặc biệt lưu ý. Thứ nhất chỉ số CPI. Theo phân tích, các thành phần trong rổ CPI gia tăng đến từ cả phía cung và phía cầu. Về phía cung, giá năng lượng tăng, các chính sách mở rộng cơ sở thuế và chống hàng giả được triển khai, trong khi nguồn cung nguyên vật liệu trong nước còn hạn chế. Về phía cầu, nhu cầu đầu tư công gia tăng và dự kiến tiếp tục tăng nhanh hơn về cuối năm 2026.

Chênh lệch lãi suất USD -VND có thể sẽ tiếp tục là bài toán với các nhà quản lý tiền tệ trong những tháng còn lại của năm 2026, trong bối cảnh có áp lực lạm phát, ổn định tỷ giá và mở rộng tăng trưởng tín dụng (Ảnh minh họa)

Thứ hai, bên cạnh áp lực lạm phát, tín dụng tăng nhanh hơn huy động, đẩy LDR của toàn nền kinh tế lên trên 115%, khiến thanh khoản hệ thống chịu áp lực và mặt bằng lãi suất tăng.

"Áp lực này thường khuếch đại vào cuối kỳ khi các ngân hàng thương mại cần bổ sung một lượng vốn để bảo đảm các chỉ số an toàn tài chính hoặc đáp ứng các kỳ nộp thuế, trong bối cảnh một lượng lớn tiền được rút khỏi hệ thống ngân hàng.

Hệ quả của thanh khoản không ổn định là chi phí vốn gia tăng, làm suy giảm khả năng tiếp cận tín dụng và trở thành lực cản đối với tăng trưởng kinh tế", chuyên gia BSC nhận xét.

Theo đó, các nhà phân tích cho rằng vấn đề lạm phát và tình trạng thanh khoản hệ thống ngân hàng mỏng, kéo theo hệ lụy đối với khả năng tiếp cận nguồn vốn của doanh nghiệp trong nền kinh tế là 2 vấn đề khó khăn nhất trong điều hành giai đoạn cuối năm.

Ở đây, cần lưu ý thêm rằng áp lực lạm phát chưa bao hàm các rủi ro từ biến động vĩ mô của thị trường quốc tế, với những tín hiệu tăng lãi suất của các ngân hàng Trung ương. Trong đó, ECB đã tăng lãi suất và Fed được dự báo xác suất cao sẽ tăng lãi suất trong kỳ họp sắp diễn ra.

Đến thời điểm hiện nay, trên dữ liệu lạm phát chưa hạ nhiệt của Mỹ cùng với giá dầu Brent tăng cao trở lại, 2 nhà băng hàng đầu tại Mỹ cùng kỳ vọng Fed hành động trong cuộc họp tuần này, với lần nâng lãi suất đầu tiên kể từ năm 2023. JP Morgan cho rằng Fed sẽ có hai lần điều chỉnh lãi, vào tháng 9 và tháng 12 năm nay, trong khi Goldman Sachs kỳ vọng cơ quan này nâng lãi thêm 25 điểm cơ bản (0,25%) trong cuộc họp tuần tới.

Trước khi báo cáo lạm phát được đưa ra, công cụ theo dõi lãi suất FedWatch của CME cho thấy thị trường hiện dự báo khả năng Fed nâng lãi tháng này là 87%, tăng từ 70%.

Hành động tăng lãi suất của Fed, nếu diễn ra, sẽ áp lực lên các dòng vốn đầu tư và tài sản ngắn hạn, làm hẹp dư địa điều hành của các nền kinh tế khi giá lãi suất USD vẫn neo cao. Với Việt Nam, chênh lệch lãi suất USD -VND theo đó, có thể sẽ tiếp tục là bài toán với các nhà quản lý tiền tệ.

Tuy vậy, chuyên gia BSC cho biết, "với quyết tâm của Chính phủ, chúng tôi kỳ vọng: Chính phủ thời gian tới sẽ kiểm soát chặt chẽ giá cả các mặt hàng, điều chỉnh lộ trình tăng giá các dịch vụ như điện, nước, y tế, giáo dục... phù hợp; mở rộng nguồn cung nguyên vật liệu xây dựng; đồng thời thực hiện bình ổn giá năng lượng trong trường hợp diễn biến giá năng lượng căng thẳng;

Cùng với đó, tiếp tục giãn thuế hợp lý, vừa kích cầu nền kinh tế, vừa giảm áp lực tăng giá hàng hóa, đồng thời gián tiếp hỗ trợ dòng vốn cho doanh nghiệp;

Phối hợp linh hoạt chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa nhằm duy trì thanh khoản hệ thống ngân hàng ổn định, tránh tạo áp lực liên thông từ thị trường liên ngân hàng sang thị trường 1 (thị trường huy động vốn từ dân cư).

Nguồn: Tiền tệ, tài khóa trong nhóm trụ cột điều hành kinh tế cuối năm