3 kịch bản tài khóa - tiền tệ và chiến lược danh mục đầu tư

Trong định hướng tháng 9 và các tháng cuối năm, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Ngân hàng Nhà nước tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp hài hòa, chặt chẽ, thường xuyên với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác; tập trung tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên, các dự án trọng điểm, kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro; thường xuyên đánh giá "điểm cân bằng" giữa yêu cầu kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng, xác định ngưỡng cảnh báo... Cùng với đó là các nhiệm cụ thể khác.

Trong các nhiệm vụ định hướng điều hành, có thể thấy trọng tâm của tổ hợp phối hợp linh hoạt tiền tệ - tài khóa đặc biệt quan trọng đối với mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Không chỉ vậy, diễn biến của tổ hợp chính sách tiền tệ - tài khóa còn có tác động đối với định hướng đầu tư của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân. Để quản lý danh mục qua thấu kính vĩ mô, nhà đầu tư cần theo dõi, nắm bắt và dự báo được các tổ hợp chính sách tiền tệ - tài khóa sẽ diễn ra theo kịch bản nào nhằm xây dựng danh mục đầu tư, nhằm đưa ra được những quyết định phù hợp.

Tiền tệ và tài khóa 1

3 kịch bản chính sách

Trên cơ sở bức tranh quốc tế được đánh giá thông qua việc theo dõi sát sao sức khỏe kinh tế của các đối tác thương mại lớn (Mỹ, Trung Quốc), phân tích hành vi chính sách của Fed nhằm dự báo sức mạnh đồng USD, cùng với việc quan sát các biến động địa chính trị toàn cầu để nhận diện xu hướng dịch chuyển của dòng tiền; Song song đó, nền kinh tế trong nước được đo lường cặn kẽ qua ba trụ cột: điều kiện kinh tế (giám sát lạm phát, tỷ giá và các động lực từ công nghiệp, tiêu dùng, doanh nghiệp đến dòng vốn), điều kiện tài khóa (trạng thái ngân sách nhà nước, áp lực nợ công) và hệ thống tín dụng (sức khỏe thanh khoản, nợ xấu, lãi suất), ông Đặng Phú - Trưởng phòng phân tích cơ bản Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), xây dựng 3 kịch bản về tổ hợp chính sách tiền tệ, tài khóa sắp được áp dụng.

Theo 3 kịch bản tổ hợp chính sách tiền khóa - tài khóa của VDSC, "tăng trưởng" là "chìa khóa" mục tiêu. Việc thiết kế chiến lược danh mục tối ưu, phòng vệ lạm phát hiệu quả và duy trì mối tương quan an toàn vượt trội so với thị trường sẽ đi theo hành động chính sách tài khóa - tiền tệ và tác động vĩ mô từ các kịch bản đó.

Kịch bản 1: "Nhấn ga" tăng trưởng. Nội hàm của kịch bản này sẽ là chấp nhận nới lỏng các "lằn ranh đỏ" về an toàn hệ thống và chịu áp lực lạm phát để kích thích tổng cầu tối đa.

Theo đó, hành động chính sách tiền tệ sẽ là tái cấu trúc bộ chỉ số an toàn; thí điểm xóa bỏ hoàn toàn room tín dụng hành chính sang quản trị CAR; nâng trần sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung-dài hạn lên 40%.

Tỷ giá và thanh khoản có thể nhìn thấy qua động thái bơm ròng mạnh qua thị trường mở (OMO); điều phối các NHTM Nhà nước tối ưu hóa nguồn huy động ngoại tệ thay vì dùng trực tiếp dự trữ ngoại hối.

Trong khi đó, chính sách tài kháo sẽ có tín hiệu đẩy mạnh tài khóa mở rộng, chấp nhận thâm hụt ngân sách cao hơn để giải ngân đầu tư công mang tính chất vốn mồi cho dòng vốn tư nhân.

Đối với kịch bản này, theo chuyên gia VDSC, lãi suất cho vay được ghim thấp nhưng lạm phát và áp lực tỷ giá gia tăng nhanh. Tiền rẻ kết hợp tâm lý phòng thủ kích hoạt bùng nổ mạnh (bull-run) ở bất động sản, chứng khoán và vàng.

Kịch bản 2: "Phanh gấp" phòng vệ. Bản chất kịch bản là chấp nhận hạ mục tiêu tăng trưởng kinh tế để ưu tiên kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá và đưa hệ thống về an toàn tuyệt đối.

Theo đó, chính sách tiền tệ sẽ duy trì nghiêm ngặt rào cản hành chính; kiểm soát chặt room tín dụng (đặc biệt bất động sản, trái phiếu); áp Thông tư 22 giữ trần vốn ngắn hạn cho vay trung-dài hạn thấp (30%).

Tỷ giá và thanh khoản: Nhà điều hành sẽ giữ nhịp hút ròng qua tín phiếu/bán ngoại tệ bảo vệ tỷ giá; chấp nhận để lãi suất liên ngân hàng và lãi suất huy động thiết lập nền mới cao hơn.

Chính sách tài khóa có tính phòng thủ/trung lập. Tập trung quản lý hiệu quả, siết kỷ luật tài chính, giảm quy mô hoặc giãn tiến độ các dự án công chưa cấp thiết để giảm cung tiền.

Lạm phát và tỷ giá dưới các hành động chính sách như dự báo của kịch bản sẽ hạ nhiệt nhanh nhờ thu hẹp chênh lệch lãi suất VND-USD. Tuy nhiên, chi phí vốn tăng khiến sản xuất kinh doanh yếu đi, GDP khó đạt kỳ vọng. Tài sản mất thanh khoản và đóng băng cục bộ.

Kịch bản 3: "Duy trì hành trình". Đây là kịch bản được chuyên gia nhìn nhận vẫn đang diễn ra, với bản chất là tránh các cú sốc chính sách; chấp nhận trạng thái giao thoa điều hành, giữ vững sự ổn định và cân bằng động đa mục tiêu.

Hành động chính sách tiền tệ cho thấy định hướng nới lỏng kỹ thuật có chọn lọc. NHNN phân bổ room linh hoạt vào lĩnh vực ưu tiên (xuất khẩu, sản xuất xanh, công nghệ); duy trì trần 40% vốn ngắn hạn đi kèm giám sát chặt nợ xấu.

Tỷ giá & Thanh khoản: NHNN liên tục thực hiện các nghiệp vụ đan xen "bơm - hút" nhịp nhàng trên OMO để giữ mặt bằng lãi suất ổn định ở vùng trung vị, ngăn đầu cơ tỷ giá.

Đối với chính sách tài khóa: Duy trì triển khai tài khóa có trọng tâm, tập trung giảm thuế/phí cục bộ để hỗ trợ trực tiếp cho tiêu dùng nội địa thay vì phân bổ dòng vốn dàn trải.

Nhờ định hướng chính sách như đang diễn ra, kinh tế tăng trưởng ổn định, lạm phát trong tầm kiểm soát. Giá các loại tài sản đầu tư phân hóa mạnh, đi ngang (sideway) trong biên rộng; dòng tiền chỉ tập trung vào tài sản có dòng tiền thực.

Chiến lược danh mục đầu tư

Với các kịch bản chính sách - tiền tệ được đặt ra, đề xuất chiến lược đầu tư theo từng kịch bản khá cụ thể.

Tương ứng kịch bản 1, theo ông Đặng Phú, nhà đầu tư có thể thực hiện chiến lược tối đa hóa lợi nhuận tìm kiếm lợi nhuận vượt trội. Theo đó, việc tái cấu trúc danh mục có dịch chuyển trọng tâm - chuyển dòng vốn sang nhóm tài sản rủi ro cao để đón đầu chu kỳ tiền rẻ và nới lỏng chính sách.

"Gửi tiết kiệm 8% trong 8 tháng qua đánh bại vàng và quỹ ETF" - Thống kê VDSC.

Ưu tiên Cổ phiếu lớn với định hướng tập trung phân bổ vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn (Blue-chips / VN30) có độ nhạy cực cao với dòng tiền hệ thống.

Nền tảng định giá của các doanh nghiệp đầu ngành sẽ được củng cố mạnh mẽ khi tăng trưởng GDP tăng tốc trở lại.

Phương thức lựa chọn cổ phiếu riêng lẻ (Bottom-up): Ưu tiên doanh nghiệp có định giá tốt có khả năng chuyển giao chi phí tăng do lạm phát vào giá bán để tạo ra lợi nhuận vượt trội (Alpha).

Ở kịch bản 2, chiến lược đầu tư được khuyến nghị ưu tiên phòng thủ tuyệt đối và giảm thiểu rủi ro. Nhà đầu tư cần tái cấu trúc danh mục theo hướng thực hiện cắt giảm và thu nhỏ quy mô danh mục tài sản tài chính một cách nhanh chóng và triệt để nhất; Đưa tỷ trọng nắm giữ cổ phiếu về mức tối thiểu để hạn chế tổn thất trước làn sóng sụt giảm thanh khoản toàn thị trường.

Ở kịch bản này, lưu ý với kênh đầu tư vàng do áp lực thắt chặt đẩy lãi suất thực tăng cao làm giảm tính hấp dẫn của vàng (không dòng tiền). Vì vậy cần chủ động cơ cấu giảm tỷ trọng.

Song song, tng tối đa tỷ trọng vào công cụ thu nhập cố định ngắn hạn (tiền gửi, chứng chỉ tiền gửi NHTM lớn), thiết lập "vùng đệm" phòng thủ bảo toàn vốn để chờ đợi tài sản tạo đáy mới.

Ở kịch bản 3, chiến lược đầu tư được khuyến nghị ưu tiên theo hướng "Thăng bằng đa mục tiêu" - Cân bằng và đầu tư chọn lọc.

Mô hình quản trị rủi ro biến động mạnh thông qua phân bổ cân đối theo công thức phòng thủ - tấn công song hành. Cần phân bổ 50% vào thu nhập cố định, ví dụ phân bổ vào trái phiếu doanh nghiệp chất lượng cao hoặc trái phiếu chính phủ dài hạn để khóa lợi suất ổn định khi lãi suất đi ngang.

50% vào cổ phiếu chọn lọc do chỉ số chung có xu hướng đi ngang phân hóa (Sideway), chiến lược đầu tư thụ động theo chỉ số sẽ không hiệu quả.

Lưu ý lựa chọn cổ phiếu chuyên sâu để khai thác cơ hội cục bộ tại các ngành nghề có câu chuyện tăng trưởng nội tại hoặc hưởng lợi từ tài khóa trọng điểm, tìm kiếm Alpha (đầu tư vượt trội) trong thị trường đi ngang.

Nhìn chung, chuyên gia VDSC nhận định, giá tài sản đã quay đầu trong môi trường lãi suất cao, khi các quỹ đầu tư chuyên nghiệp và cả vàng đều chứng kiến sự sụt giảm đáng kể kể từ đầu năm. Trong khi đó, tiền gửi đang là kênh mang lại lợi suất tốt nhất từ đầu năm, trong bối cảnh thị trường chứng khoán đi ngang quanh vùng 1.700–1.800 điểm và dòng vốn vẫn chủ yếu tập trung ở nhóm cổ phiếu VN30. Tuy nhiên, định giá thị trường tại thời điểm xây dựng kịch bản và thiết kế chiến lược đầu tư, thể hiện đang ở mức khá hấp dẫn, tạo cơ hội để nhà đầu tư tích lũy tài sản cho các mục tiêu dài hạn.

Nguồn: 3 kịch bản tài khóa - tiền tệ và chiến lược danh mục đầu tư