Cần có thể chế đột phá làm động cơ cho đầu tàu kinh tế

TP. Hồ Chí Minh (HCM) là trung tâm kinh tế, thương mại, tài chính lớn nhất cả nước, có vai trò quan trọng trong điều tiết ngân sách. Do đó cần thiết phải những đột phá thực chất về thể chế với cách làm khác biệt để thành phố chuyển đổi được mô hình tăng trưởng, bứt phá với tốc độ tăng trưởng cao, từ đó dẫn dắt kinh tế cả nước.

Đây là quan điểm của TS. Nguyễn Đình Cung - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương (CIEM) trong cuộc trao đổi với phóng viên TBTCVN về những điểm nghẽn trong phát triển kinh tế của thành phố.

Cần có thể chế đột phá làm động cơ cho đầu tàu kinh tế
Nguồn: Tổng cục Thống kê. Đồ họa: Phương Anh

PV: Những năm gần đây, tốc độ tăng trưởng của TP. HCM, đầu tàu kinh tế quan trọng của cả nước có dấu hiệu chậm lại, chưa phát huy được tiềm năng, vị thế vốn có. Theo ông, đâu là những nguyên nhân?

TS. Nguyễn Đình Cung: Cũng tương tự như cả nước, tăng trưởng của TP. HCM chủ yếu dựa vào các lợi thế sẵn có, cơ hội kinh doanh có sẵn từ tự do hoá và hội nhập quốc tế…, mà không tạo được giá trị mới nhờ làm chủ, áp dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Hay nói cách khác, sự tăng trưởng này không nhờ những nỗ lực vận động, đổi mới.

Ngoài ra, TP. HCM có một số điểm khác so với tình hình chung cả nước là dựa ít hơn vào FDI, khu vực tư nhân trong nước có vai trò quan trọng hơn; suy giảm tốc độ tăng trưởng nhanh hơn trung bình cả nước. Các ngành công nghiệp thế hệ 2, 3 đã không xuất hiện đủ mạnh, đủ lớn thay thế công nghiệp thế hệ 1 (sử dụng nhiều lao động)… hiện tượng phi công nghiệp hoá khá rõ, trong khi chúng ta đang đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá.

Cần có thể chế đột phá làm động cơ cho đầu tàu kinh tế
TS. Nguyễn Đình Cung

Các ngành dịch vụ hiện đại, giá trị gia tăng cao cũng chưa xuất hiện mức độ đủ lớn, tốc độ đủ nhanh để thay thế các ngành dịch vụ truyền thống… Do đó, xu hướng và tốc độ rơi vào bẫy thu nhập trung bình khá nhanh.

Vì vậy, có thể nói cơ cấu kinh tế TP. HCM đang chuyển dịch theo hướng trượt nhanh đến bẫy thu nhập trung bình… Và đó là nguyên nhân khiến kinh tế thành phố chưa có được bước đột phá mới phù hợp với tình hình mới.

PV: Nhìn về hình thức mà nói thì TP. HCM đủ điều kiện để chuyển đổi thành công mô hình tăng trưởng, nhưng thực tế thì điều này chưa đạt như vậy, vì sao thưa ông?

TS. Nguyễn Đình Cung: TP. HCM đang vướng vào những điểm nghẽn mà chưa có giải pháp thích hợp. Thành phố chưa có được đội ngũ các nhà công nghiệp dân tộc tập trung, tích tụ tư bản công nghiệp kết hợp với đội ngũ kỹ sư, chuyên gia, nhà khoa học nắm bắt, áp dụng và làm chủ công nghệ, đổi mới công nghệ… tạo ra các giá trị mới, tức là giá trị do chính các nỗ lực, cố gắng tự thân của cả hệ thống tạo ra. Nguyên nhân ở đây là chưa có các chính sách, thể chế đúng để tạo lực đẩy và lực kéo đối với quá trình nói trên.

Cần có thể chế đột phá làm động cơ cho đầu tàu kinh tế
Doanh nghiệp Nhật Bản tại Khu chế xuất Tân Thuận, TP. HCM. Ảnh: TTXVN

Bên cạnh đó, mức đầu tư phát triển của TP. HCM còn thấp, thành phố lại thiếu những cơ chế, chính sách và công cụ phù hợp, đủ hấp dẫn để huy động nguồn vốn xã hội để đầu tư phát triển. Từ đó, việc phát triển hạ tầng đô thị hiện đại của TP. HCM bị chậm lại và tụt hậu. Mặc dù gần đây đã có Nghị quyết 98 về những cơ chế đặc thù để phát triển nhưng theo tôi, chừng đó vẫn chưa đủ.

PV: Trong dự thảo về quy hoạch TP. HCM thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn 2050 có đề ra kịch bản tăng trưởng cho TP. HCM giai đoạn 2021 - 2030 đạt trung bình 8,3%. Ông đánh giá thế nào về tính khả thi của kịch bản này?

TS. Nguyễn Đình Cung: Hiện tại mức tăng trưởng năm 2021 là 5,36%, năm 2022 là 9% và năm 2023 là 5,81%, như vậy để đạt mức tăng trưởng bình quân 2021 – 2030 như trên là rất khó khả thi. Với mức tăng trưởng như hiện nay, thì tôi ước tính giai đoạn 2026 - 2030, TP. HCM phải tăng trưởng cao khoảng 12%, thì mới đạt trung bình 8,3% cho 2021 - 2030.

Đây có lẽ là tốc độ tăng trưởng chưa từng đạt được ở TP. HCM, có thể nói là bất khả thi, nhất là nếu TP. HCM cứ tiếp tục tăng trưởng dựa trên những lợi thế và cơ hội kinh doanh sẵn có như hiện nay, thiếu đi các nỗ lực xây dựng năng lực tăng trưởng mới.

Tuy vậy, nếu chúng ta dám có tư duy khác biệt, đột phá, có cơ chế ra quyết định “phi truyền thống” và giải pháp cách làm quyết liệt thì thậm chí mức tăng trưởng cao hơn nữa vẫn là khả thi. Hàn Quốc, Nhật Bản và nhiều tỉnh của Trung Quốc đã từng có mức tăng trưởng 10 - 15% năm liên tục trong hàng chục năm.

PV: Để có thể đạt được mức tăng trưởng cao như kỳ vọng, vượt ra khỏi bẫy thu nhập trung bình, TP. HCM cần phải làm gì, thưa ông?

TS. Nguyễn Đình Cung: Nói chung, các vướng mắc, điểm nghẽn còn khá nhiều, nhưng theo tôi vấn đề gốc là hiện TP. HCM chưa được trao đủ quyền, được tự chủ đủ mức để có tư duy mới với dư địa chính sách, thể chể đặc thù đủ lớn. Vì vậy, cần có sự đột phá về thể chế với cách làm khác biệt trong huy động vốn, đầu tư hạ tầng, thực hiện các siêu dự án…

Đặc biệt là cơ chế để xây dựng bộ máy, đội ngũ lãnh đạo, công chức đủ năng lực xây dựng và thực thi các chính sách tốt, giải quyết được các yêu câu và mâu thuẫn của quá trình phát triển kinh tế - xã hội thành phố.

Trong dự thảo quy hoạch TP. HCM giai đoạn 2021 - 2030 đã đưa ra các giải pháp về hoàn thiện thể chế. Nhưng xét về bản chất, thì hoàn thiện không thể gọi là đột phá; đột phá phải là cái gì đó khác biệt, không phải thông lệ bình thường như các địa phương khác.

Nếu không có đột phá thực chất, thì TP. HCM không thể chuyển đổi được mô hình tăng trưởng và không thể thực hiện được phương án phát triển được lựa chọn. Việc có chính sách vượt trội, đột phá cho thành phố là cần thiết, không chỉ đối với thành phố mà cả vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và cả đất nước.

PV: Xin cảm ơn ông!

Nguồn: Cần có thể chế đột phá làm động cơ cho đầu tàu kinh tế

Hoàng Yến
thoibaotaichinhvietnam.vn
Chia sẻ

Tin liên quan

Gọi tôi là Vũ

Cùng chuyên mục

Xử lý nợ xấu: Hạn chế đẩy rủi ro cho tương lai

Xử lý nợ xấu: Hạn chế đẩy rủi ro cho tương lai

Nếu việc xử lý nợ xấu chỉ theo cách là khoanh, giãn, xóa… thì sẽ là đẩy rủi ro cho tương lai, bởi ngân hàng vẫn có lợi nhuận cao, nhưng nền kinh tế và người dân gánh chịu rủi ro và thiệt hại về lâu dài khi nguồn lực bị mất đi.
Ngành nông nghiệp tự tin đạt mục tiêu xuất khẩu 54 - 55 tỷ USD

Ngành nông nghiệp tự tin đạt mục tiêu xuất khẩu 54 - 55 tỷ USD

Dù đối diện với nhiều áp lực, nhưng ngành nông nghiệp vẫn ghi nhận tín hiệu tăng trưởng tích cực trong quý I/2024.
TS. Cấn Văn Lực: Cần xác định lĩnh vực ưu tiên trong phát triển tài chính xanh

TS. Cấn Văn Lực: Cần xác định lĩnh vực ưu tiên trong phát triển tài chính xanh

TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV cho rằng Việt Nam cần một chiến lược tổng thể để phát triển thị trường tài chính xanh một cách hài hòa, hiệu quả giữa các kênh dẫn vốn, gắn với các định hướng, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, trong đó, cần xác định các lĩnh vực ưu tiên.
PGS.TS Nguyễn Đình Thọ: Dự án cấp tín dụng xanh, trái phiếu xanh nhưng có thể sau đó không còn xanh nữa

PGS.TS Nguyễn Đình Thọ: Dự án cấp tín dụng xanh, trái phiếu xanh nhưng có thể sau đó không còn xanh nữa

Có một vấn đề là dự án cấp tín dụng xanh, trái phiếu xanh nhưng có thể sau đó không còn xanh nữa, hoặc có sự gian lận cấp tín dụng xanh, trái phiếu xanh thì tổ chức xác nhận thực hiện thế nào, tổ chức vi phạm sẽ bị xử lý ra sao?
Chủ tịch AVR: Doanh nghiệp Việt không còn đường lùi

Chủ tịch AVR: Doanh nghiệp Việt không còn đường lùi

Ông NGUYỄN ANH ĐỨC, Chủ tịch Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam (AVR), cho rằng trong bối cảnh hiện nay DN Việt Nam có thể lựa chọn cách vừa hợp tác, vừa cạnh tranh với các DN Trung Quốc ngay trên chính “sân nhà”.
Lo ngại thanh tra, kiểm tra, khách hàng từ chối được hỗ trợ lãi suất 2%

Lo ngại thanh tra, kiểm tra, khách hàng từ chối được hỗ trợ lãi suất 2%

Trong số các ngành, lĩnh vực được hỗ trợ lãi suất theo Nghị quyết số 43/2022/QH15, chỉ có khoảng 13% khách hàng đáp ứng điều kiện thụ hưởng chính sách, trong đó 67% khách hàng phản hồi không có nhu cầu được hỗ trợ lãi suất.

Các tin khác

Cần có thể chế đột phá làm động cơ cho đầu tàu kinh tế

Cần có thể chế đột phá làm động cơ cho đầu tàu kinh tế

TP. Hồ Chí Minh (HCM) là trung tâm kinh tế, thương mại, tài chính lớn nhất cả nước, có vai trò quan trọng trong điều tiết ngân sách. Do đó cần thiết phải những đột phá thực chất về thể chế với cách làm khác biệt để thành phố chuyển đổi được mô hình tăng trưởng, bứt phá với tốc độ tăng trưởng cao, từ đó dẫn dắt kinh tế cả nước.
TS. Cấn Văn Lực: Sửa đổi Thông tư 16 sẽ không gây nhiều rủi ro

TS. Cấn Văn Lực: Sửa đổi Thông tư 16 sẽ không gây nhiều rủi ro

Theo TS. Cấn Văn Lực, việc NHNN sửa đổi Thông tư 16, cho phép ngân hàng mua lại ngay trái phiếu doanh nghiệp chưa niêm yết sẽ không gây ra nhiều rủi ro khi hệ thống doanh nghiệp phát hành trái phiếu đã trở nên minh bạch hơn trước đây.
Chuyên gia nói gì trước đề xuất "Bỏ độc quyền vàng miếng"?

Chuyên gia nói gì trước đề xuất "Bỏ độc quyền vàng miếng"?

Theo PGS TS Nguyễn Thường Lạng - chuyên gia kinh tế, cho rằng trong lĩnh vực kinh tế, nếu có một nhà độc quyền xuất hiện thì sẽ tạo nên 3 điều. Một là tăng giá, hai là thủ tiêu cạnh tranh và ba là tình trạng đầu cơ lũng đoạn không chỉ trên thị trường mà cả chính sách.
Không thể không tăng giá bán lẻ điện?

Không thể không tăng giá bán lẻ điện?

Năm 2023, giá bán lẻ điện bình quân đã 2 lần tăng tổng cộng 7,5%, nhưng Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vẫn báo lỗ. “Trong bối cảnh này, không tăng giá bán lẻ điện không được”, PGS-TS. Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả (Bộ Tài chính) bình luận.
TS. Cấn Văn Lực: Tỷ giá đã tăng 1,8% từ đầu năm nhưng không quá đáng ngại

TS. Cấn Văn Lực: Tỷ giá đã tăng 1,8% từ đầu năm nhưng không quá đáng ngại

Theo TS. Cấn Văn Lực, nhờ triển vọng Fed hạ lãi suất và nền kinh tế Mỹ ngấm đòn lãi suất cao, vấn đề tỷ giá trong năm nay sẽ không quá đáng ngại.
TS. Phan Hữu Thắng: Việt Nam cần tiến lên mắt xích cao hơn trong chuỗi sản xuất toàn cầu

TS. Phan Hữu Thắng: Việt Nam cần tiến lên mắt xích cao hơn trong chuỗi sản xuất toàn cầu

Theo TS. Phan Hữu Thắng, muốn đón được dòng vốn FDI ở những dự án đầu tư chất lượng cao nhất thì Việt Nam cần hiểu doanh nghiệp nước ngoài và có những kế hoạch để chủ động đón nhận các dòng đầu tư trong các lĩnh vực mà chúng ta mong muốn.
Quản lý chặt chẽ hoạt động kinh doanh bảo hiểm

Quản lý chặt chẽ hoạt động kinh doanh bảo hiểm

Bộ Tài chính đã kịp thời hoàn thiện các cơ chế chính sách liên quan đến kinh doanh bảo hiểm, đồng thời, tăng cường công tác thanh tra, giám sát hoạt động của các DNBH và xử lý nghiêm các trường hợp sai phạm.
Ông Vũ Tú Thành: Nguồn vốn FDI từ Mỹ vào Việt Nam thực tế lớn hơn nhiều số liệu

Ông Vũ Tú Thành: Nguồn vốn FDI từ Mỹ vào Việt Nam thực tế lớn hơn nhiều số liệu

Ông Vũ Tú Thành, Phó Giám đốc Điều hành Khu vực kiêm Trưởng Đại diện USABC tại Việt Nam cho rằng số liệu FDI của Mỹ chưa phản ánh hết tầm quan trọng của đầu tư của nước này vào Việt Nam.
Lãnh đạo VietinBank: Lợi nhuận làm nhà ở xã hội chưa hấp dẫn

Lãnh đạo VietinBank: Lợi nhuận làm nhà ở xã hội chưa hấp dẫn

Ông Đỗ Thanh Sơn, Phó Tổng Giám đốc Vietinbank cho rằng, lãi suất sinh lời của NOXH, nhà ở công nhân hiện nay bị khống chế ở mức 10% là chưa đủ sức hấp dẫn nhà đầu tư.
Chủ tịch Agribank: Có những doanh nghiệp đang được vay với lãi suất thấp hơn lãi suất huy động

Chủ tịch Agribank: Có những doanh nghiệp đang được vay với lãi suất thấp hơn lãi suất huy động

Chủ tịch HĐTV Agribank cho biết hiện các ngân hàng đang cạnh tranh gay gắt để cho vay, có những doanh nghiệp được vay với lãi suất thấp hơn lãi suất huy động, không loại trừ có doanh nghiệp đang vay ngân hàng này để gửi vào ngân hàng khác.
Mặt bằng lãi suất cho vay còn dư địa giảm

Mặt bằng lãi suất cho vay còn dư địa giảm

TS. Nguyễn Anh Vũ, Trưởng khoa Tài chính, Trường đại học Ngân hàng TP.HCM cho rằng, lạm phát được kiểm soát mức thấp, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) có thể duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng nhiều hơn để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Vì vậy, khả năng mặt bằng lãi suất, nhất là lãi vay, còn giảm.
TS. Cấn Văn Lực: NHNN hút tiền chủ yếu do tỷ giá tăng nóng, không tác động nhiều tới TTCK

TS. Cấn Văn Lực: NHNN hút tiền chủ yếu do tỷ giá tăng nóng, không tác động nhiều tới TTCK

Theo chuyên gia Cấn Văn Lực, động thái hút ròng của NHNN chủ yếu nhằm xoa dịu tỷ giá nhưng lần này sẽ không kéo dài như trong năm 2023 và sẽ không tác động nhiều đến thị trường chứng khoán.
Kích tăng trưởng tín dụng phải "nương" theo tín hiệu thị trường

Kích tăng trưởng tín dụng phải "nương" theo tín hiệu thị trường

ĐTTC đã trao đổi với PGS.TS NGUYỄN HỮU HUÂN, giảng viên Đại học Kinh tế TPHCM (UEH) xung quanh giải pháp khơi thông dòng tín dụng đang ứ đọng.
Doanh nghiệp nên tranh thủ "vốn rẻ" đầu tư đón đầu

Doanh nghiệp nên tranh thủ "vốn rẻ" đầu tư đón đầu

Theo ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM (HUBA), có không ít DN đặt câu hỏi vay vốn làm gì khi thị trường chưa thực sự khởi sắc. Tuy nhiên, trong bối cảnh nguồn vốn dồi dào như hiện nay, vay để đầu tư đón đầu là việc cần được tính toán.
TS. Lê Xuân Nghĩa: Lãi suất huy động khó giảm thêm

TS. Lê Xuân Nghĩa: Lãi suất huy động khó giảm thêm

TS. Lê Xuân Nghĩa, chuyên gia kinh tế chia sẻ góc nhìn về xu hướng lãi suất trong thời gian tới.
Nên thay đổi tư duy quản lý, chấp nhận thị trường vàng kỳ hạn

Nên thay đổi tư duy quản lý, chấp nhận thị trường vàng kỳ hạn

Theo PGS.TS. Ngô Trí Long - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả (Bộ Tài chính), việc quản lý thị trường vàng cần chuyển hướng sang phương thức có tính thị trường hơn và thậm chí có thể chấp nhận cả thị trường vàng kỳ hạn, để phù hợp với lộ trình hội nhập kinh tế quốc tế.
Chống sở hữu chéo và thao túng ngân hàng: Luật mới chỉ đáp ứng được 50%

Chống sở hữu chéo và thao túng ngân hàng: Luật mới chỉ đáp ứng được 50%

Theo Luật sư Trương Thanh Đức: Quy định hạn chế sở hữu chéo và thao túng ngân hàng của luật mới chỉ đáp ứng được 50%. Phần còn lại phụ thuộc vào các quy định cụ thể liên quan và đặc biệt là việc thực thi luật của các ngân hàng và các cơ quan chức năng.
Hỗ trợ sản xuất kinh doanh phục hồi, lấy lại đà tăng trưởng

Hỗ trợ sản xuất kinh doanh phục hồi, lấy lại đà tăng trưởng

Trao đổi với phóng viên TBTCVN, PGS. TS Đinh Trọng Thịnh - chuyên gia kinh tế cho rằng, trong 2 tháng đầu năm 2024 kinh tế Việt Nam có nhiều điểm sáng, đặc biệt là lĩnh vực xuất khẩu có mức tăng trưởng ấn tượng. Tuy nhiên, lượng doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh tăng hơn 27% so với cùng kỳ, cho thấy vẫn còn nhiều khó khăn với cộng đồng doanh nghiệp. Do vậy, bên cạnh những chính sách giảm thuế để thúc đẩy sản xuất kinh doanh phục hồi, vẫn cần thêm những chính sách hỗ trợ từ Chính phủ để tạo đà tă
Xem thêm
Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”

Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”

sản phẩm OCOP
Bác sĩ tư vấn cách phòng tránh bệnh đường hô hấp trong thời tiết giao mùa

Bác sĩ tư vấn cách phòng tránh bệnh đường hô hấp trong thời tiết giao mùa

Trao yêu thương cho em

Trao yêu thương cho em

Nhằm kết nối, sẻ chia với các trẻ em mồ côi cha, mẹ do dịch Covid-19 vừa qua trên địa bàn Cần Thơ. Tạp chí Gia đình Việt Nam tại TP Cần Thơ tổ chức Chương trình nghệ thuật “ Nối vòng yêu thương” diễn ra vào ngày 28/6/2022. Công ty Cổ phần Trầm hương sinh học TTT là đơn vị tài trợ chính cho chương trình với mong muốn các em sẽ đón nhận những tương lai tươi sáng.
Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia

Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia

Ngày 18/4 vừa qua, đối tượng Lê Ngọc Nhất đã dẫn Y Liên cùng 5 người khác gồm 2 nữ, 3 nam không rõ tên tuổi, không quen biết nhau sang Campuchia qua đường mòn biên giới tỉnh Long An.
Giới thiệu Phổ biến kiến thức Pháp luật

Giới thiệu Phổ biến kiến thức Pháp luật

Phổ biến, cập nhật kiến thức pháp luật là hoạt động nghiên cứu, tìm hiểu, bổ sung kiến thức, các quy định pháp luật mới ban hành. Trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, việc cập nhật kiến thức pháp luật có vai trò rất quan trọng, góp phần hình thành tri thức pháp lý, thái độ, hành vi xử sự của mọi người phù hợp với đòi hỏi của hệ thống pháp luật. Tại tỉnh Quảng Ninh, việc phổ biến, cập nhật kiến thức pháp luật cho những người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở có ý nghĩa quan trọng, góp phần giữ vững ổn định chính trị, an ninh, trật tự trên địa bàn.
Phổ biến Luật tiếp cận thông tin

Phổ biến Luật tiếp cận thông tin

Luật này quy định về việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin của công dân, nguyên tắc, trình tự, thủ tục thực hiện quyền tiếp cận thông tin, trách nhiệm, nghĩa vụ của cơ quan nhà nước trong việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân.
Hướng đến Chuyển đổi số sâu rộng

Hướng đến Chuyển đổi số sâu rộng

Trong thời kỳ hội nhập và phát triển, chuyển đổi số ngày càng đóng vai trò quan trọng, quyết định hiệu quả thành công của doanh nghiệp. Và, một thực tế cho thấy, các doanh nghiệp trên toàn thế giới thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, từ bán lẻ, tài chính và chăm sóc sức khỏe, cho đến khu vực công, đều đang khởi động các dự án chuyển đổi số để cải thiện trải nghiệm khách hàng và tăng hiệu quả hoạt động.
Giao diện di động