Bất cập trong phát triển nhà ở xã hội

Báo cáo kết quả thực hiện chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội của Bộ Xây dựng cho thấy, trong 09 tháng đầu năm 2025 cả nước đã hoàn thành 43.681/100.275 căn nhà ở xã hội, đạt 43,6%. Dự kiến đến hết năm 2025 sẽ hoàn thành thêm 39.245 căn (tổng là 82.926/100.275 căn, đạt 83%), đang đầu tư xây dựng 135.033 căn (trong đó 9 tháng đầu năm đã khởi công 69 dự án với quy mô 54.362 căn).

Trong 9 tháng đầu năm 2025, cả nước mới hoàn thành 43,6% chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội - Ảnh minh họa.

Riêng 2 thành phố lớn là Hà Nội và TP HCM đều hoàn thành dưới 50% chỉ tiêu được giao trong năm 2025, trong 9 tháng đầu năm. Cụ thể, Hà Nội hoàn thành 2.060 căn, tương đương 44% (chỉ tiêu năm 2025 là 4.670 căn), đang đầu tư xây dựng 5.446 căn. Khả năng hoàn thành trong năm 2025 là 3.160 căn, đạt 68%, (còn thiếu 1.510 căn). Trong khi, TP HCM chỉ mới hoàn thành 4.277 căn, đạt gần 33% (chỉ tiêu năm 2025 là 13.040 căn), đang đầu tư xây dựng 13.936 căn. Khả năng hoàn thành trong năm 2025 là 6.902 căn, đạt 53% (còn thiếu 6.138 căn).

Về kết quả thực hiện của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Bộ Xây dựng cho biết, tại Quyết định số 444/QĐ-TTg, giao trong năm 2025: Bộ Quốc phòng khởi công 252 căn, Bộ Công an khởi công 3.000 căn, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khởi công 1.600 căn. Đến nay, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an đã tích cực phối hợp với các địa phương, đặc biệt là các thành phố lớn như Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng để triển khai khởi công xây dựng các dự án nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân thuộc phạm vi quản lý và có khả năng vượt mục tiêu được giao.

Trong dịp 19/8/2025, Bộ Công an triển khai tổ chức khởi công 04 dự án nhà ở lực lượng vũ trang nhân dân với quy mô khoảng 3.200 căn trên địa bàn TP Hà Nội (03 dự án, 2.000 căn), TP HCM (01 dự án, 1.200 căn). Trong khi, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã khởi công 01 dự án nhà ở xã hội với quy mô 525 căn tại tỉnh Đồng Tháp. Dự kiến từ nay đến hết năm 2025 sẽ khởi công thêm 04 dự án (01 dự án tại Vĩnh Long, quy mô khoảng 300 căn; 02 dự án tại Bắc Ninh, quy mô 1.290 căn hộ; 01 dự án tại Quảng Ngãi, quy mô 603 căn hộ).

Bộ Xây dựng đánh giá, trong 09 tháng đầu năm 2025, các địa phương đã hoàn thành trên 50% chỉ tiêu được giao, gồm: Bắc Ninh, Quảng Ninh, Nghệ An, Lào Cai. Về khả năng hoàn thành chỉ tiêu được giao năm 2025, theo Bộ Xây dựng, các địa phương có khả năng hoàn thành hoặc vượt chỉ tiêu, gồm: TP. Hải Phòng, TP. Huế, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Phú Thọ, Hưng Yên, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Nghệ An, Tây Ninh, Cà Mau.

Mặc dù đã đạt một số kết quả quan trọng, tuy nhiên, Bộ Xây dựng cho rằng, việc phát triển nhà ở xã hội vẫn còn một số tồn tại, hạn chế và nguyên nhân, bất cập như sau:

Thứ nhất, còn một số địa phương chưa thực sự quan tâm đến công tác phát triển nhà ở xã hội; chưa đưa chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm và 5 năm của địa phương; chưa thành lập Ban Chỉ đạo phát triển nhà ở xã hội.

Thứ hai, số lượng dự án hoàn thành chưa đạt mục tiêu. Một số dự án nhà ở xã hội đã khởi công nhưng chưa triển khai thi công hoặc triển khai thi công chậm tiến độ.

Thứ ba, mặc dù các địa phương đã dành quỹ đất lớn, đủ về số lượng để phát triển nhà ở xã hội, tuy nhiên “chất lượng” của quỹ đất này vẫn còn chưa đảm bảo, nhiều ô đất nhà ở xã hội được quy hoạch, bố trí không phù hợp, ở những nơi xa trung tâm, thiếu kết nối về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội do vậy chưa thể đưa vào sử dụng ngay; công tác giải phóng mặt bằng chậm dẫn đến chưa bàn giao được mặt bằng cho chủ đầu tư, ảnh hưởng tiến độ dự án.

Thứ tư, nhiều địa phương chưa bố trí ngân sách địa phương để thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đầu tư hạ tầng kỹ thuật để có quỹ đất sạch.

Thứ năm, một số chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội được lựa chọn không đủ năng lực tài chính, kinh nghiệm... dẫn đến dự án triển khai chậm.

Nguồn: Bất cập trong phát triển nhà ở xã hội