Toàn ngành ngân hàng tiếp tục giảm mặt bằng lãi suất cho vay

Yêu cầu được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đưa ra tại Hội nghị sơ kết hoạt động ngân hàng 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 mới đây.

Yêu cầu các NHTM giảm mặt bằng lãi suất

Tại Hội nghị, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Đức Ấn nhấn mạnh, toàn ngành cần tiếp tục bám sát mục tiêu điều hành đã được xác định ngay từ đầu năm tại Chỉ thị số 01/CT-NHNN.

Theo Thống đốc, NHNN sẽ kiên định mục tiêu xuyên suốt là kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững. Việc thực hiện các nhiệm vụ phải gắn với đổi mới tư duy, phương thức điều hành và quyết tâm hoàn thành cao nhất các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026.

Thống đốc yêu cầu các đơn vị triển khai quyết liệt, kịp thời và hiệu quả các nhiệm vụ được giao theo các nghị quyết, kết luận và chỉ đạo của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước.

Người đứng đầu ngành ngân hàng nhấn mạnh một trong những nội dung trọng tâm là tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt trên cơ sở theo dõi sát diễn biến kinh tế trong nước và quốc tế.

NHNN sẽ điều hành tín dụng phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô, lạm phát và khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế, phấn đấu tăng trưởng tín dụng cả năm đạt khoảng 15%, góp phần hỗ trợ tăng trưởng kinh tế nhưng vẫn bảo đảm lạm phát trong tầm kiểm soát.

Tăng trưởng tín dụng phải đi đôi với chất lượng, hiệu quả và an toàn hệ thống. Các ngân hàng thương mại cần chủ động cân đối nguồn vốn, bảo đảm hoạt động ổn định và phát triển bền vững, Thống đốc lưu ý.

Đồng thời, NHNN sẽ tiếp tục nghiên cứu, sử dụng linh hoạt các công cụ điều hành để hỗ trợ thanh khoản cho các tổ chức tín dụng khi cần thiết.

Đặc biệt, đối với các tổ chức tín dụng, Thống đốc yêu cầu triển khai đồng bộ các giải pháp tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả, đồng thời rà soát và tiết giảm chi phí hoạt động nhằm tạo dư địa giảm mặt bằng lãi suất cho vay.

Các ngân hàng cũng được yêu cầu đa dạng hóa sản phẩm tín dụng, mở rộng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp và người dân, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Bên cạnh đó, các tổ chức tín dụng cần nâng cao năng lực tài chính, tăng cường xử lý nợ xấu, kiểm soát tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro và tiếp tục thực hiện cơ cấu lại các tổ chức tín dụng yếu kém theo lộ trình.

Đây không phải lần đầu "lãi suất" trở thành một trong những nội dung trọng tâm trong các nội dung yêu cầu mà người đứng đầu Ngân hàng Nhà nước đặt ra.

Trước đó, vào đầu tháng 4, sau khi được Quốc hội phê chuẩn giữ chức Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, tại cuộ họp của NHNN với lãnh đạo 46 ngân hàng thương mại, Thống đốc Phạm Đức Ấn yêu cầu các tổ chức tín dụng giảm lãi suất huy động, đặc biệt ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, qua đó tạo dư địa để hạ lãi suất cho vay. Sau cuộc họp, các ngân hàng đồng thuận cam kết giảm cả lãi suất tiền gửi và lãi suất cho vay. Hàng loạt NHTM đã công bố điều chỉnh giảm lãi suất huy động từ 0,5-1%/năm. Chiều lãi suất vay cũng được một số NHTM công bố kéo giảm từ 1-3%/năm.

Tiếp đó, ngày 14/5/2026, NHNN ban hành Công văn số 3972/NHNN-CSTT, yêu cầu các đơn vị kiểm tra việc thực hiện chủ trương giảm mặt bằng lãi suất tại các tổ chức tín dụng. Động thái này cho thấy cơ quan quản lý đã chuyển từ định hướng sang giám sát thực thi, rà soát những ngân hàng vẫn duy trì mức lãi suất cao hơn mặt bằng chung.

Đến ngày 21/5/2026, NHNN tiếp tục ban hành Công văn số 4190/NHNN-CSTT, quán triệt các ngân hàng nghiêm túc thực hiện yêu cầu giảm lãi suất, đồng thời tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra từ các NHNN khu vực.

Thách thức chênh lệch huy động - dư nợ

Lãi suất trong những ngày gần đây đang có tín hiệu nhích tăng trở lại trên cả thị trường 1 và thị trường. Trong khi lãi suất thị trường liên ngân hàng tăng vọt lên 13% mới đây song vẫn được cơ quan điều hành linh hoạt chủ động điều tiết các nghiệp vụ bơm - hút có mục tiêu, thì thị trường lãi suất huy động tiền gửi cá nhân/dân cư và các tổ chức có dấu hiệu âm thầm nhích tăng trở lại.

Theo NHNN, đến cuối tháng 5/2026, khoảng 77% dư nợ nền kinh tế phục vụ lĩnh vực sản xuất kinh doanh; một số lĩnh vực ưu tiên chiếm tỷ trọng lớn như: lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn chiếm 22,09%, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm 19,84% hoặc có tốc độ tăng trưởng cao như: xuất khẩu tăng 20,53%, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao tăng 26,36%. (Ảnh: Quốc Tuấn).

Đặc biệt, với các chính sách có tính hỗ trợ các ngân hàng thêm dư địa cho vay khi nới tỷ lệ huy động ngắn hạn cho vay trung và dài hạn lên 40%, miễn tính dư nợ tín dụng cho một số đối tượng đặc thù... lãi suất tiền gửi kỳ hạn từ trên 6 tháng ở nhiều ngân hàng đã bắt đầu có cơ chế "cộng thêm" có thể lên tới 8%.

Tại SeABank và Cake by VPBank, biểu lãi suất ưu đãi trong tháng 7 công khai mức lãi suất huy động cao nhất lần lượt đạt 8,55%/năm và 8,9%/năm ở một số kỳ hạn.

Tại một ngân hàng vừa được chuyển giao bắt buộc hồi đầu năm trước, biểu lãi suất huy động cũng được thông tin trên 8,5-8,7% tùy kỳ hạn.

Chứng chỉ tiền gửi tại một ngân hàng Big4 sau khi lên 7,9%/năm và điều chỉnh theo yêu cầu của Thống đốc, hiện cũng đang công khai huy động ở mức 7,4%/năm. Chứng chỉ tiền gửi cũng là một kênh huy động quan trọng để bù đắp thanh khoản và nỗ lực rút ngắn khoảng cách chênh lệch huy động - dư nợ của các ngân hàng trong bối cảnh dư địa cho vay rộng mở, nhu cầu vốn tăng cao.

Trao đổi với báo chí trước đó, ông Phạm Chí Quang - Vụ trưởng Vụ Tín dụng NHNN cho biết, ngành ngân hàng thời gian qua đối mặt với nhiều khó khăn, lớn nhất là tốc độ tăng trưởng huy động vốn luôn thấp hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng.

Bình quân 5 năm từ 2021 đến 2025, tốc độ tăng trưởng tín dụng luôn cao hơn 3,8% so với tăng trưởng huy động vốn. Năm nay, tăng trưởng tín dụng đạt 5% trong khi huy động vốn chỉ đạt 2%, tiếp tục chênh lệch 3,8%. Điều này kéo giãn hệ số an toàn thanh khoản LDR lên khoảng 112% đến 114%, nghĩa là có 111 đến 112 đồng cho vay đang được sử dụng bằng các nguồn khác không phải tiền gửi.

Theo ông Phạm Chí Quang, dù hệ thống ngân hàng vẫn đảm bảo 100% thanh khoản để chi trả tiền gửi và đáp ứng nhu cầu rút vốn, nhưng áp lực cân đối vốn là rất lớn.

Nguồn: Toàn ngành ngân hàng tiếp tục giảm mặt bằng lãi suất cho vay