Phát triển thị trường chứng khoán theo chiều sâu, tiệm cận chuẩn mực quốc tế

Phát triển đa dạng các quỹ đầu tư

Báo cáo tại Hội nghị về công tác quản lý nhà nước đối với chứng khoán và thị trường chứng khoán, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) Vũ Thị Chân Phương cho biết, trong những tháng đầu năm 2026, UBCKNN tiếp tục đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và hiện đại hóa công tác quản lý thị trường. Sau quá trình sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy, các đơn vị thuộc UBCKNN đã nhanh chóng ổn định hoạt động, bảo đảm triển khai nhiệm vụ liên tục, thông suốt.

Theo UBCKNN, cơ quan hiện đang triển khai 7 nhiệm vụ trọng tâm do Chính phủ giao, trong đó nhiều nhiệm vụ trọng tâm đã hoàn thành đúng tiến độ, tập trung vào xây dựng chính sách thu hút nhà đầu tư quốc tế, phát triển đa dạng các quỹ đầu tư và hoàn thiện khung pháp lý đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp.

Đại diện Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) cho biết thị trường đang tiếp tục được tái cấu trúc theo hướng chuyên sâu, trong đó HOSE tập trung phát triển thị trường cổ phiếu, còn HNX định hướng phát triển thị trường phái sinh và các sản phẩm mới.

Cùng với việc nâng cấp hệ thống chỉ số, VNX đang nghiên cứu triển khai thêm các sản phẩm và thị trường mới như thị trường carbon, thị trường khởi nghiệp sáng tạo và các sản phẩm tài chính hiện đại. Qua đó, góp phần đa dạng hóa hàng hóa và nâng cao sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Liên quan đến hoàn thiện thể chế, đại diện Vụ Pháp chế cho biết trong 4 tháng đầu năm 2026, UBCKNN đã trình Bộ Tài chính ban hành 3 Thông tư, cơ bản bảo đảm tiến độ theo chương trình xây dựng pháp luật của Bộ. Đối với thị trường carbon, Vụ Pháp chế đã tham mưu trình Chính phủ ban hành Quyết định số 29/2026; đồng thời phối hợp xây dựng các văn bản hướng dẫn liên quan đến giám sát giao dịch, chế độ báo cáo và tổ chức vận hành thị trường carbon trong nước. Bộ Tài chính cũng đã ban hành Thông tư số 48 quy định về giám sát giao dịch trên sàn giao dịch carbon. Hiện các đơn vị liên quan đang hoàn tất công tác chuẩn bị để đưa sàn giao dịch carbon vào vận hành trong tháng 6/2026.

Các đơn vị thuộc Bộ Tài chính nhận định dư địa phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn còn rất lớn, nhất là trong bối cảnh nhu cầu vốn trung và dài hạn của nền kinh tế ngày càng lớn.

Hội nghị về công tác quản lý nhà nước đối với chứng khoán và thị trường chứng khoán (Ảnh: BTC)

Dẫn số liệu tại hội nghị, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước Vũ Hồng Phương cho biết nhu cầu vốn đầu tư của khu vực doanh nghiệp nhà nước trong 5 năm tới dự kiến khoảng 2,8 triệu tỷ đồng. Đây được xem là dư địa lớn để thúc đẩy huy động vốn thông qua thị trường chứng khoán, qua đó giảm áp lực lên tín dụng ngân hàng và nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực cho nền kinh tế.

Trong khi đó, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể Bùi Anh Tuấn cho biết hiện cả nước có khoảng 7.300 doanh nghiệp có vốn trên 30 tỷ đồng - mức điều kiện ban đầu để xem xét niêm yết chứng khoán; trong đó khoảng 3.300 công ty cổ phần có tiềm năng tham gia thị trường chứng khoán.

Theo ông Bùi Anh Tuấn, thời gian tới đơn vị sẽ phối hợp với UBCKNN triển khai các giải pháp theo Nghị quyết 08 nhằm hỗ trợ gần 3.000 doanh nghiệp đủ điều kiện công ty đại chúng tham gia thị trường chứng khoán. Các chính sách hỗ trợ dự kiến bao gồm hỗ trợ chi phí niêm yết lần đầu, tư vấn hoàn thiện hồ sơ và triển khai các chương trình hỗ trợ chuyên sâu cho doanh nghiệp chuẩn bị lên sàn.

Ngành chứng khoán tiếp tục phát triển thị trường theo chiều sâu

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi yêu cầu ngành chứng khoán tiếp tục phát triển thị trường theo chiều sâu, nâng cao chất lượng nhà đầu tư và đẩy mạnh phổ cập kiến thức tài chính, chứng khoán cho công chúng.

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh yêu cầu duy trì thị trường vận hành ổn định, an toàn, minh bạch; tăng cường công tác giám sát nhằm giữ vững kỷ cương và củng cố niềm tin của nhà đầu tư đối với thị trường. Theo Thứ trưởng, thị trường chứng khoán Việt Nam cần từng bước tiệm cận các chuẩn mực khu vực và quốc tế, nhất là về quản trị doanh nghiệp, công bố thông tin và điều kiện tham gia thị trường. Vì vậy, cần khẩn trương rà soát, sửa đổi Luật Chứng khoán và các quy định liên quan nhằm tạo điều kiện cho thị trường phát triển đúng vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế.

Liên quan đến mục tiêu nâng hạng thị trường, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi đề nghị tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp cải thiện chất lượng thị trường, đáp ứng yêu cầu của các tổ chức xếp hạng quốc tế và hướng tới các nấc thang phát triển cao hơn. Thứ trưởng cũng yêu cầu UBCKNN nâng cao tính chủ động, đổi mới sáng tạo trong phát triển thị trường.

Theo Thứ trưởng, nhiều thay đổi về kỹ thuật giao dịch, bộ chỉ số hay chu kỳ thanh toán tuy không lớn nhưng có thể tạo tác động đáng kể tới thanh khoản và sức hấp dẫn của thị trường.

Vì vậy, UBCKNN cần chủ động nghiên cứu các giải pháp phát triển sản phẩm mới như tài chính xanh, tín chỉ carbon, sản phẩm phái sinh; đồng thời rà soát các phương án kỹ thuật liên quan đến thời gian giao dịch, biên độ dao động giá và cơ chế thanh toán để phù hợp hơn với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đánh giá, trong khoảng 5 năm trở lại đây, thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua nhiều khó khăn, áp lực nhưng vẫn duy trì được ổn định và đạt nhiều kết quả tích cực, đóng góp quan trọng cho tăng trưởng kinh tế-xã hội. Theo Bộ trưởng, kết quả nổi bật là thị trường chứng khoán Việt Nam đã đạt nhiều kết quả tích cực trong lộ trình nâng hạng, đồng thời được MSCI tiếp cận đánh giá. Đây là thành quả phản ánh quá trình hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng quản trị và phát triển thị trường trong thời gian qua.

Bộ trưởng cho rằng ngành chứng khoán đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trong hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả giám sát, đa dạng hóa sản phẩm thị trường, đẩy mạnh chuyển đổi số và mở rộng hội nhập quốc tế.

Trong đó, việc đưa hệ thống công nghệ thông tin KRX vào vận hành ổn định được đánh giá là bước tiến quan trọng trong hiện đại hóa hạ tầng thị trường. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho rằng thị trường chứng khoán vẫn còn nhiều tồn tại cần tiếp tục khắc phục, đặc biệt là chất lượng quản trị doanh nghiệp niêm yết, chất lượng hàng hóa trên thị trường và hiệu quả giám sát.

Theo Bộ trưởng, mức độ đáp ứng các tiêu chí quản trị doanh nghiệp theo chuẩn ASEAN của nhiều doanh nghiệp niêm yết còn thấp, trong khi Việt Nam hiện vẫn nằm trong nhóm cuối khu vực về chất lượng quản trị doanh nghiệp. Từ thực tế đó, Bộ trưởng yêu cầu tăng cường công khai các bộ tiêu chí quản trị theo chuẩn ASEAN và OECD; đồng thời đẩy mạnh đào tạo, hướng dẫn doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, minh bạch hóa thông tin và trách nhiệm với nhà đầu tư.

Về định hướng thời gian tới, Bộ trưởng yêu cầu toàn ngành tiếp tục ưu tiên duy trì thị trường hoạt động an toàn, minh bạch và ổn định; giữ vững kết quả nâng hạng, đồng thời củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn yêu cầu khẩn trương rà soát các quy định pháp luật còn vướng mắc để kịp thời sửa đổi, tháo gỡ điểm nghẽn cho doanh nghiệp và thị trường; đồng thời xây dựng lộ trình sửa đổi căn cơ Luật Chứng khoán và các văn bản liên quan theo hướng ổn định, đồng bộ và tiệm cận chuẩn mực quốc tế. Cùng với đó, Bộ trưởng đề nghị đa dạng hóa và nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường; thúc đẩy IPO, phát hành thêm và phát triển các sản phẩm mới như tín chỉ carbon, tài sản số và các sản phẩm tài chính xanh.

Bộ trưởng cũng yêu cầu UBCKNN tiếp tục nghiên cứu, rà soát các giải pháp kỹ thuật phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và thanh khoản của thị trường nhưng vẫn phải kiểm soát chặt chẽ chất lượng hàng hóa và tính minh bạch. Đối với công tác giám sát thị trường, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu lớn; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các đơn vị trong Bộ Tài chính, đặc biệt giữa cơ quan chứng khoán và cơ quan thuế nhằm phục vụ giám sát theo thời gian thực và cảnh báo sớm các dấu hiệu bất thường trên thị trường.

Đồng thời, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đề nghị rà soát lại chiến lược phát triển thị trường chứng khoán trong giai đoạn tới, phấn đấu cải thiện rõ rệt vị trí của Việt Nam về chất lượng quản trị doanh nghiệp trong khu vực ASEAN.

Nguồn: Phát triển thị trường chứng khoán theo chiều sâu, tiệm cận chuẩn mực quốc tế