Chất xúc tác và đa dạng hóa cho VN-Index

Kinh tế Việt Nam đã khép lại 6 tháng đầu năm 2026 vững vàng hơn dù chịu nhiều tác động bất lợi từ bên ngoài. Nền kinh tế đã thích nghi được với cú sốc giá dầu, chính sách thắt chặt của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và áp lực bán ròng liên tục từ khối ngoại. Trong bối cảnh đó, chỉ số VN-Index vẫn chinh phục các đỉnh mới. Đây là những nhận định về bức tranh vĩ mô vừa được Dragon Capital cập nhật bán niên.

Các nhà phân tích Dragon Capital nêu bật quan điểm, triển vọng nửa cuối năm 2026 sẽ được định hình bởi ba động lực quan trọng: (i) Kỳ vọng đẩy nhanh giải ngân đầu tư công và các chính sách tiền tệ/ tài khoá hỗ trợ nhằm đảm bảo mục tiêu tăng trưởng; (ii) Việt Nam chính thức tham gia vào Thị trường Mới nổi Thứ cấp của FTSE Russell từ tháng 09/2026 và (iii) Định giá thị trường ở mức hấp dẫn, tạo dư địa cho thị trường mở rộng nếu tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp và thanh khoản đồng pha với nhau.

Dragon Capital đánh giá bối cảnh hiện tại có những yếu tố cơ bản tích cực, đồng thời vẫn nên thận trọng với những rủi ro cần được theo dõi sát sao. (Ảnh minh họa)

"Bối cảnh hiện tại có những yếu tố cơ bản tích cực, đồng thời vẫn nên thận trọng với những rủi ro cần được theo dõi sát sao", Dragon Capital nhấn mạnh.

Kinh tế vĩ mô: Tăng trưởng GDP và Lạm phát

6 tháng đầu năm, tăng trưởng kinh tế diễn ra mạnh mẽ trên diện rộng. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đạt 8,18% trong nửa đầu năm 2026, cũng là mức tăng 6 tháng đầu năm cao nhất kể từ khi dữ liệu được ghi nhận vào năm 2011. Đầu tư đóng vai trò là động lực chính, với FDI giải ngân tăng 11,2% so với cùng kỳ, đạt 13 tỷ USD, trong khi vốn đăng ký tăng mạnh từ 61,0% lên 34,7 tỷ USD, dẫn đầu bởi Singapore và Hàn Quốc. Một điểm sáng khác khẳng định sức mạnh nội tại đến từ nhu cầu trong nước với tổng mức bán lẻ tăng 12,9% so với cùng kỳ và lượng khách quốc tế tăng 14,9% lên 12,3 triệu lượt.

Thâm hụt thương mại 16,7 tỷ USD trong nửa đầu năm 2026 là điểm đáng lưu ý, khi nhập khẩu tăng 33,4% và vượt xuất khẩu, đang ở mức tăng 21,0%. Điểm tích cực là phần lớn cơ cấu nhập khẩu đến từ máy móc và nguyên liệu đầu vào, thể hiện quá trình chuẩn bị cho các đơn hàng trong tương lai.

Nhờ hành động quyết liệt của Chính phủ trong việc sử dụng thặng dư ngân sách để hạ nhiệt giá xăng dầu, lạm phát tổng thể bình quân trong nửa đầu năm đạt 4,38% so với cùng kỳ, dưới mức trần của mục tiêu kiểm soát là 4,5%; chỉ số CPI tháng 6 giảm 0,39% so với tháng trước, các chuyên gia công ty quản lý quỹ quản lý tổng tài sản hàng tỷ USD và lâu năm nhất trên TTCK, nhìn nhận.

Tại báo cáo cập nhật bán niên, Dragon Capital xây dựng kịch bản cơ sở cho triển vọng kinh tế vĩ mô nửa cuối năm. Theo đó, dự kiến tăng trưởng GDP cả năm sẽ đạt 9,3%, đồng nghĩa tốc độ nửa cuối năm sẽ khoảng 10,5% khi đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và chi tiêu vốn đầu tư công lấy lại đà tăng tốc. "Chúng tôi kỳ vọng với việc giá dầu Brent giảm về khoảng 80 USD/thùng, (gia hạn giảm thuế nhiên liệu đến tháng 9 và thặng dư ngân sách khoảng 16 tỷ USD trong nửa đầu năm 2026 sẽ giúp kiểm soát áp lực giá cả trong 6 tháng cuối năm", chuyên gia Dragon Capital cho biết

Thanh khoản và lãi suất: Mặt bằng lãi suất có dấu hiệu hạ nhiệt

Nửa đầu năm, thanh khoản là rào cản chính đối với động lực tăng trưởng của thị trường trong nửa đầu năm 2026. Tăng trưởng tín dụng đạt 7,41% tính đến ngày 26/06, cho thấy nhu cầu vẫn chưa sụt giảm bất kể mặt bằng lãi suất cao hơn và biến động địa chính trị. Với tăng trưởng huy động vốn ở mức 4,3% tính đến 26/06/2026, tỷ lệ cho vay trên huy động của hệ thống (LDR) đạt mức cao kỷ lục và lãi suất liên ngân hàng qua đêm biến động mạnh, có thời điểm ngắn đạt 8,0%. Trong bối cảnh nguồn vốn bị thắt chặt, lãi suất đã tăng 300 điểm cơ bản kể từ quý IV/2025 và vẫn đang tạm neo ở mức này.

Theo nhận định của tổ chức quản lý quỹ, triển vọng nửa cuối năm gắn với các chính sách vừa được cơ quan quản lý thị trường ban hành gần đây. Cụ thể, để giảm áp lực đến từ rào cản thanh khoản, các chính sách ứng phó đã được thực hiện kịp thời: Thông tư 25/2026 nâng trần nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng cho vay trung và dài hạn lên 40%; Các ngân hàng hiện được phép gộp 20% tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào mẫu số của tỷ lệ cho vay trên huy động, với mức trần 85% không thay đổi; và Nghị quyết 168/NQ-CP cho phép Kho bạc Nhà nước gửi tiền nhàn rỗi tại các ngân hàng thương mại vượt mức giới hạn 50% trước đây.

Hơn nữa, theo Dragon Capital, khi đầu tư công được đẩy mạnh trong nửa cuối năm 2026 và với lãi suất huy động hiện tại (8 - 9%) cao hơn mức lãi suất của Fed, tạo thêm động lực để khối FDI giữ VND tại Việt Nam, kỳ vọng áp lực này sẽ được giảm bớt vào cuối năm, với lãi suất chính sách ít có khả năng tăng thêm.

"Theo quan điểm của chúng tôi, mặt bằng lãi suất có dấu hiệu đã đạt đỉnh và dự kiến sẽ hạ nhiệt - dù sẽ mất một khoảng thời gian, từng bước loại bỏ rào cản lớn nhất đối với hệ số định giá của thị trường cổ phiếu", các nhà phân tích cho hay.

Đầu tư công và Hạ tầng

Giải ngân đầu tư công tăng 13,9% so với cùng kỳ, hoàn thành 31,1% kế hoạch năm của quy mô khoảng 1,1 triệu tỷ đồng. Đây là sự cải thiện so với các năm trước, mặc dù cần theo dõi sát hơn về tiến độ thực hiện. Để tăng cường trách nhiệm với tiến độ cam kết công trình, kết quả giải ngân sẽ được báo cáo theo bộ và địa phương, theo đó các đơn vị chậm tiến độ kéo dài sẽ bị điều chỉnh vốn và xem xét trách nhiệm lãnh đạo.

Theo đánh giá, đầu tư công là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong nửa cuối năm 2026. Đáng chú ý, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã loại các khoản vay cho các dự án hạ tầng chiến lược - bao gồm Trung tâm Hội nghị APEC, mở rộng Sân bay Phú Quốc, Khu liên hợp Thể thao Quốc gia Rạch Chiếc, các tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ, Hà Nội - Quảng Ninh và Sân bay Gia Bình - ra ngoài hạn mức tăng trưởng tín dụng hàng năm của các ngân hàng, với quy mô tín dụng khoảng 750 nghìn tỷ đồng trong giai đoạn 2026-2033 và khoảng 210 nghìn tỷ đồng, tương đương 1% tổng tín dụng hệ thống riêng trong năm 2026. Hai nguồn động lực dự kiến thúc đẩy bước tăng tốc bao gồm chu kỳ giải ngân FDI thực tế đang diễn ra và kế hoạch chi tiêu vốn đầu tư công dồn trọng số về cuối năm, tạo sức bật đáng kể.

Phát triển thị trường vốn: Chất xúc tác nâng hạng và IPO

Đánh giá 6 tháng đầu năm, sự kiện mang tính cột mốc của thị trường là FTSE Russell xác nhận nâng hạng Việt Nam lên Thị trường Mới nổi Thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21/09, ước tính thu hút khoảng 1,5 - 2 tỷ USD dòng vốn thụ động. Khối ngoại bán ròng khoảng 3 tỷ USD trong nửa đầu năm, nhưng nhà đầu tư trong nước đã hấp thụ vượt mức vốn rút ròng này.

Theo thống kê, vốn hóa thị trường đạt khoảng 403 tỷ USD sau 6 tháng đầu năm 2026, tương đương 82,3% GDP ước tính 2025, mặc dù tỷ lệ cổ phiếu tự do có mức độ chuyển nhượng thấp, trong đó Nhà nước hoặc cổ đông kiểm soát thường nằm giữ trên 90% vốn của các doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước dự định tháo gỡ rào cản này thông qua việc pha loãng sở hữu và bán cổ phần.

Quan trọng hơn, các nhà hoạch định chính sách đang ngày càng tập trung vào việc đưa Việt Nam trở thành thị trường có thể đầu tư thực chất, thông qua việc nâng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng, thoái vốn nhà nước, phát triển chiều sâu thị trường vốn (bãi bỏ yêu cầu ký quỹ trước và đơn giản hóa quy trình IPO), nâng cấp cơ sở hạ tầng thanh toán và tăng cường quản trị.

Triển vọng nửa cuối năm, theo Dragon Capital, chất xúc tác ngắn hạn dự kiến xuất hiện trong tháng 9, với dòng vốn thụ động ban đầu đạt khoảng 1,5 - 2 tỷ USD sẽ đến trong vòng 1 năm tới. Câu chuyện nâng hạng mang tính cấu trúc của Việt Nam tiếp tục được củng cố, mặc dù trong kỳ đánh giá tháng 06/2026, MSCI vẫn giữ Việt Nam ở trạng thái thị trường cận biên mà chưa kích hoạt quy trình tham vấn nâng hạng lên thị trường mới nổi. Tuy nhiên, tổ chức này đã ghi nhận những tiến bộ thực chất trong quy trình thanh toán, công bố thông tin và minh bạch quyền sở hữu.

Các đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) hỗ trợ tích cực cho sự đa dạng hóa của VN-Index. (Ảnh: Điện Máy Xanh)

Ngoài ra, một lượng lớn các đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), ước tính khoảng 35.000 - 40.000 tỷ đồng, bao gồm Điện Máy Xanh và CP Vietnam, sẽ hỗ trợ tích cực cho sự đa dạng hóa của chỉ số VN-Index.

Trong nửa đầu năm 2026, quý I ghi nhận lợi nhuận sau thuế (NPAT) tăng 38,4%, kéo dài chuỗi tăng trưởng cao. Trong khi lợi nhuận của khối phi tài chính tăng 69,3% so với cùng kỳ, khối tài chính đạt mức tăng 13,7% so với cùng kỳ. Đà tăng trưởng của khối phi tài chính được thúc đẩy mạnh mẽ bởi ngành nguyên vật liệu tăng hơn 150% so với cùng kỳ (nhờ hưởng lợi từ đầu tư công về hạ tầng) cùng sự phục hồi của nhóm ngành tiêu dùng và thực phẩm đồ uống tăng 40 - 80% so với cùng kỳ. Những kết quả này đến từ việc mở rộng biên lợi nhuận và cải thiện doanh thu.

"Chúng tôi dự báo mức tăng trưởng hai chữ số so với cùng kỳ sẽ tiếp tục trong Quý II/2026, đà tăng trưởng theo quý được duy trì trong bối cảnh chịu nhiều tác động từ giá năng lượng gia tăng và mặt bằng lãi suất cao".

Theo Dragon Capital, P/E dự phóng năm 2026 ở mức 11,7x nhưng nhiều ngành đang được giao dịch ở mức thấp hơn đáng kể. Tập đoàn Vingroup chiếm khoảng 29% vốn hóa thị trường nhưng chỉ đóng góp khoảng 16% tổng lợi nhuận; loại trừ bốn mã thuộc nhóm này, thị trường được giao dịch ở mức khoảng 10x lợi nhuận năm 2026. Đây cũng là vùng thấp nhất về định giá, tương đương các đợt sụt giảm mạnh từng xuất hiện vào các năm 2020, 2022 và 2025, trong khi đó tăng trưởng lợi nhuận năm 2026 hiện được dự báo ở mức 23%.

Các chuyên gia Dragon Capital cho biết từ nhiều chính sách hỗ trợ nhằm đẩy mạnh hạ tầng từ nay đến cuối năm và nâng cao sức chống đỡ của các động lực nội tại kinh tế, tổ chức này tiếp tục giữ vững quan điểm về triển vọng lợi nhuận của các ngành so với cùng kỳ gồm Ngân hàng (tăng 16%), Tiêu dùng (tăng trên 30%) và Nguyên vật liệu (tăng 100%).

Nguồn: Chất xúc tác và đa dạng hóa cho VN-Index