Mở rộng "sân chơi" đấu thầu cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Dành các gói thầu có quy mô phù hợp cho DNNVV sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, tiêu chuẩn sản xuất và uy tín, từ đó đủ điều kiện tham gia những dự án có quy mô lớn hơn. (Ảnh minh họa)

Hiện tại, Bộ Tài chính đang xây dựng Dự án Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa sửa đổi (Dự thảo).

Đề xuất dành 20% mua sắm công cho DNNVV

Trong bối cảnh khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) vẫn gặp nhiều rào cản trong tiếp cận thị trường, Dự thảo đã bổ sung nhiều cơ chế nhằm mở rộng cơ hội cho khu vực doanh nghiệp này. Đại diện Bộ Tài chính cho biết, Dự thảo thiết kế 11 chính sách hỗ trợ chung dành cho DNNVV, với phương thức triển khai theo hướng linh hoạt, đa dạng, đồng bộ và bảo đảm các nguyên tắc công khai, minh bạch, lấy hiệu quả đầu ra làm thước đo đánh giá.

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là chính sách ưu tiên DNNVV trong hoạt động mua sắm công, qua đó tạo động lực để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng quy mô sản xuất, kinh doanh.

Cụ thể, theo Điều 12 của Dự thảo, DNNVV sẽ được ưu tiên tham gia các chương trình xúc tiến thương mại trong nước và quốc tế, chương trình phát triển thương mại điện tử, chương trình hỗ trợ mở rộng thị trường quốc tế cùng các chương trình phù hợp khác.

Đặc biệt, Dự thảo bổ sung cơ chế ưu đãi trong mua sắm công theo hướng dành các gói thầu xây lắp, mua sắm hàng hóa và gói thầu hỗn hợp có giá trị không quá 20 tỷ đồng sử dụng ngân sách nhà nước cho DNNVV. Trường hợp đã tổ chức đấu thầu nhưng không có DNNVV đáp ứng yêu cầu thì mới được tổ chức đấu thầu lại và không áp dụng quy định này.

Đồng thời, các cơ quan, tổ chức sử dụng ngân sách nhà nước phải dành tối thiểu 20% ngân sách hoặc 20% số lượng gói thầu hằng năm để mua sắm sản phẩm, dịch vụ do DNNVV sản xuất, cung ứng.
Theo cơ quan soạn thảo, đây là giải pháp quan trọng nhằm mở rộng thị trường cho DNNVV, giúp doanh nghiệp có thêm cơ hội tham gia đấu thầu, tích lũy kinh nghiệm và nâng cao năng lực cạnh tranh. Cách tiếp cận này cũng phù hợp với thông lệ quốc tế khi nhiều quốc gia coi mua sắm công là công cụ hiệu quả để tạo lập thị trường, thúc đẩy DNNVV phát triển và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Nâng năng lực cạnh tranh từ các gói thầu công

Đáng chú ý, nội dung sửa đổi này nhận được sự đồng thuận của giới chuyên gia. Đánh giá về các quy định mới, TS Nguyễn Thái Cường, Phụ trách Viện Luật So sánh Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng việc dành một tỷ lệ nhất định của thị trường mua sắm công cho DNNVV là điểm mới đáng chú ý của Dự thảo.

Theo TS Nguyễn Thái Cường, lâu nay, dù chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp, DNNVV vẫn gặp nhiều rào cản khi tiếp cận các gói thầu sử dụng ngân sách nhà nước do hạn chế về năng lực tài chính, kinh nghiệm thực hiện hợp đồng và các tiêu chí đánh giá.

"Quy định dành các gói thầu có quy mô phù hợp cho DNNVV không phải là sự ưu ái làm giảm tính cạnh tranh, mà là tạo cơ hội để doanh nghiệp tích lũy năng lực và từng bước tham gia bình đẳng hơn vào thị trường. Khi đã có kinh nghiệm thực hiện các gói thầu công, doanh nghiệp sẽ nâng cao năng lực quản trị, tiêu chuẩn sản xuất và uy tín, từ đó đủ điều kiện tham gia những dự án có quy mô lớn hơn", chuyên gia này phân tích.

Đặc biệt, việc yêu cầu các cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước dành tối thiểu 20% ngân sách hoặc 20% số lượng gói thầu để mua sắm sản phẩm, dịch vụ do DNNVV cung ứng cũng là cơ chế tạo lập thị trường hiệu quả.

Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả, chuyên gia này nhấn mạnh, cần thiết kế tiêu chí lựa chọn nhà thầu theo hướng phù hợp với quy mô của DNNVV, đồng thời tăng cường công khai, minh bạch và hậu kiểm nhằm bảo đảm đúng đối tượng thụ hưởng, tránh tình trạng lợi dụng chính sách hoặc doanh nghiệp lớn "núp bóng" DNNVV để hưởng ưu đãi.

Đồng quan điểm, TS Nguyễn Thị Cẩm Giang - Giảng viên Khoa Tài chính, Học viện Ngân hàng cho rằng các quy định ưu đãi trong đấu thầu đã tạo ra một "sân chơi" phù hợp với quy mô và năng lực của DNNVV, đồng thời vẫn bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng và minh bạch trong lựa chọn nhà thầu.

TS Nguyễn Thị Cẩm Giang cũng cho biết, DNNVV khởi nghiệp sáng tạo tiếp tục thuộc nhóm đối tượng được hưởng ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu theo quy định của pháp luật về đấu thầu. Đồng thời, các doanh nghiệp này cũng được áp dụng cơ chế chỉ định thầu để lựa chọn tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên sâu theo quy định tại khoản 2 Điều 19 của Dự thảo.

Những quy định này sẽ tạo thêm cơ hội để các nhà thầu là DNNVV tích cực tham gia cạnh tranh, từng bước tích lũy kinh nghiệm, nâng cao năng lực quản trị và chất lượng thực hiện các dự án.

“Khi được tiếp cận nhiều hơn với thị trường mua sắm công, DNNVV sẽ không chỉ gia tăng doanh thu mà còn có thêm cơ hội nâng cao tiêu chuẩn quản trị, cải thiện năng lực sản xuất và đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của thị trường”, chuyên gia này kỳ vọng.

Nguồn: Mở rộng "sân chơi" đấu thầu cho doanh nghiệp nhỏ và vừa