Giảm thiểu rủi ro R&D bằng thương mại hóa triệt để

Trong giai đoạn phát triển mới, Việt Nam không chỉ cần tăng đầu tư cho R&D mà còn phải thay đổi cách tiếp cận, thay vì coi nghiên cứu là mục tiêu cuối cùng, cần coi thương mại hóa là đích đến của toàn bộ quá trình đổi mới sáng tạo.

Giảm thiểu rủi ro R&D bằng thương mại hóa triệt để
Phòng R&D của Công ty CP Real-Time Robotics Việt Nam. Ảnh: Tấn Ba

Nghiên cứu và phát triển (R&D) đang trở thành nền tảng quan trọng của tăng trưởng kinh tế trong kỷ nguyên đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực có mức độ rủi ro cao nhất do đòi hỏi nguồn vốn lớn, thời gian đầu tư dài, khả năng thất bại cao và khó thu hồi vốn ngay.

R&D là khoản đầu tư không thể né tránh

Thực tế, ngoại trừ các nhiệm vụ khoa học sử dụng ngân sách nhà nước, phần lớn hoạt động R&D của doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học đều phải tự cân đối nguồn lực. Trong khi đó, những lĩnh vực được ưu tiên phát triển như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu lớn, vật liệu mới hay công nghệ sinh học đều đòi hỏi vốn đầu tư lớn, thời gian nghiên cứu dài và tỷ lệ rủi ro cao.

Việc Chính phủ ban hành danh mục 70 công nghệ cao ưu tiên đầu tư và 100 sản phẩm công nghệ cao khuyến khích phát triển cho thấy quyết tâm theo đuổi các lĩnh vực có khả năng tạo đột phá. Tuy nhiên, đây cũng là những lĩnh vực mà không phải mọi dự án đều thành công. Dù vậy, rủi ro lớn hơn không nằm ở thất bại của nghiên cứu mà ở việc chậm đầu tư, dẫn đến phụ thuộc công nghệ, suy giảm năng lực tự chủ và tụt hậu trong cạnh tranh.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy các nền kinh tế phát triển đều gia tăng mạnh đầu tư cho R&D. Pháp, Nhật Bản, Hoa Kỳ có tỷ lệ này rất cao. Các quốc gia khác như Trung Quốc, I-xra-en, Hàn Quốc, Ca-na-đa, Đức cũng đều dành nguồn lực đáng kể cho hoạt động này để thúc đẩy đổi mới công nghệ và nâng cao năng suất.
Ngược lại, mức đầu tư của Việt Nam vẫn còn thấp so với yêu cầu phát triển. Muốn đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn 2026-2030, Việt Nam cần nâng đầu tư cho R&D lên tối thiểu mỗi năm khoảng 1% GDP và coi đây là động lực của mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Thương mại hóa là giải pháp căn bản để giảm rủi ro

Đầu tư cho R&D luôn đi kèm rủi ro và khả năng thất bại. Ngay cả những tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới cũng phải chấp nhận nhiều dự án không thành công để tạo ra các sản phẩm mang tính đột phá. Với khu vực công, việc sử dụng ngân sách cho R&D chịu sự quản lý chặt chẽ về đầu tư, giải ngân và kiểm toán, khiến việc bổ sung nguồn lực cho các dự án chưa đạt kết quả kỳ vọng gặp không ít khó khăn. Nếu dừng đầu tư quá sớm, toàn bộ chi phí đã bỏ ra có thể trở thành chi phí chìm; ngược lại, tiếp tục đầu tư cũng đồng nghĩa chấp nhận thêm rủi ro.

Chính vì vậy, giảm thiểu rủi ro R&D không thể chỉ dựa vào ngân sách nhà nước mà cần huy động mạnh mẽ nguồn lực từ doanh nghiệp và khu vực tư nhân. Tại các nền kinh tế phát triển, doanh nghiệp mới là chủ thể đầu tư lớn nhất cho R&D nhằm duy trì lợi thế cạnh tranh và tạo động lực tăng trưởng.

Trong bối cảnh đó, thương mại hóa kết quả nghiên cứu là giải pháp căn bản để giảm thiểu rủi ro. Thành công của R&D không chỉ được đo bằng số lượng công trình hay sáng chế mà quan trọng hơn là khả năng chuyển hóa thành sản phẩm, dịch vụ và giá trị kinh tế. Khi kết quả nghiên cứu được đưa nhanh vào thị trường, doanh nghiệp có thể thu hồi vốn, tạo lợi nhuận và tiếp tục đầu tư cho chu kỳ đổi mới tiếp theo.

Thực tiễn thế giới cho thấy giá trị vốn hóa khổng lồ của các tập đoàn công nghệ hàng đầu như NVIDIA, Alphabet hay Apple chủ yếu đến từ khả năng thương mại hóa nhanh các thành tựu công nghệ, liên tục tạo ra sản phẩm mới và mở rộng thị trường. Chính quá trình thương mại hóa đã chuyển đổi giá trị tri thức thành giá trị tài sản doanh nghiệp.

Hoàn thiện hệ sinh thái thương mại hóa
Để thương mại hóa triệt để kết quả R&D, cần hình thành một hệ sinh thái hoàn chỉnh thay vì chỉ tập trung vào hoạt động nghiên cứu.

Thứ nhất, cần tăng cường kết nối giữa thị trường khoa học - công nghệ với thị trường hàng hóa, dịch vụ, vốn và lao động. Mỗi thành tựu nghiên cứu phải nhanh chóng được chuyển hóa thành doanh nghiệp khoa học - công nghệ, sản phẩm thương mại hoặc dự án đầu tư mới. Đồng thời, cần khuyến khích các doanh nghiệp thành lập bộ phận R&D, mở rộng cơ chế đặt hàng nghiên cứu và phát triển các tập đoàn công nghệ quy mô lớn có khả năng niêm yết trên thị trường tài chính.

Thứ hai, cần xác định rõ thị trường ứng dụng ngay từ đầu. Mỗi dự án R&D phải trả lời được câu hỏi sản phẩm sẽ phục vụ ai, giải quyết vấn đề gì và tạo nguồn thu như thế nào. Song song với đó là cơ chế đánh giá hiệu quả đầu tư và cạnh tranh công bằng để lựa chọn những chủ thể nghiên cứu có năng lực tốt nhất.

Thứ ba, cần hoàn thiện hệ thống bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ nhằm bảo đảm nhà khoa học và doanh nghiệp được hưởng đầy đủ thành quả sáng tạo của mình. Đây là điều kiện quan trọng để khuyến khích đầu tư dài hạn vào R&D.

Cuối cùng, nguồn nhân lực chất lượng cao giữ vai trò quyết định. Việt Nam cần xây dựng đội ngũ nhà khoa học, chuyên gia công nghệ, nhà sáng chế và doanh nhân công nghệ có tư duy toàn cầu, sẵn sàng chấp nhận rủi ro, quản trị rủi ro và liên tục đổi mới sáng tạo. Điều này đòi hỏi chính sách đào tạo dài hạn, thu hút nhân tài trong và ngoài nước, đồng thời tạo môi trường làm việc đủ sức cạnh tranh quốc tế.

Nguồn: Giảm thiểu rủi ro R&D bằng thương mại hóa triệt để

PGS, TS Nguyễn Thường Lạng - Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế, Đại học Kinh tế Quốc dân
diendandoanhnghiep.vn
Chia sẻ

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Giá vàng tuần qua: Giảm "khốc liệt", người đu đỉnh lỗ đậm

Giá vàng tuần qua: Giảm "khốc liệt", người đu đỉnh lỗ đậm

Với giá mua vào hiện tại chỉ 128,5 triệu đồng/lượng, cộng với chênh lệch mua vào – bán ra, người mua tại vùng đỉnh đầu năm nếu bán ra có thể lỗ hơn 62 triệu đồng/lượng.
Đưa thương hiệu Việt ra thế giới: Đã đến lúc bước ra khỏi “vùng an toàn” gia công

Đưa thương hiệu Việt ra thế giới: Đã đến lúc bước ra khỏi “vùng an toàn” gia công

Trước xu hướng tiêu dùng đề cao bản sắc và nguồn gốc, các chuyên gia cho rằng đây là thời điểm chín muồi để doanh nghiệp Việt chuyển dịch từ vai trò gia công sang xây dựng thương hiệu sản phẩm.
Hàng xuất khẩu Việt Nam trước sức ép từ những chuẩn SPS mới

Hàng xuất khẩu Việt Nam trước sức ép từ những chuẩn SPS mới

Các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt yêu cầu về an toàn thực phẩm, dư lượng hóa chất, thành phần sản phẩm và kiểm dịch. Những thay đổi này đang đặt ra yêu cầu cao hơn đối với hàng xuất khẩu Việt Nam, buộc doanh nghiệp phải chuyển từ ứng phó khi phát sinh cảnh báo sang chủ động kiểm soát tiêu chuẩn ngay từ khâu sản xuất.
"Sốc" với giá vàng nhẫn: Chạm đáy 128 triệu/lượng, thấp nhất trong 15 tháng

"Sốc" với giá vàng nhẫn: Chạm đáy 128 triệu/lượng, thấp nhất trong 15 tháng

Giá vàng nhẫn và vàng miếng trong nước hiện đang ở mức thấp nhất trong vòng 15 tháng qua, kéo theo chênh lệch giá vàng thế giới và trong nước tăng lên 23,3 triệu đồng/lượng.
Xăng giảm 5 phiên liên tiếp, giá E5 RON 92 xuống còn 18.570 đồng/lít

Xăng giảm 5 phiên liên tiếp, giá E5 RON 92 xuống còn 18.570 đồng/lít

Từ 15h ngày 19/11, giá xăng dầu trong nước tiếp tục được điều chỉnh giảm. Trong đó, xăng E5 RON 92 giảm 820 đồng/lít, xăng E10 RON 95-III giảm 740 đồng/lít, còn dầu mazut giảm hơn 1.000 đồng/kg.
Giá vàng hôm nay: Đà giảm chưa có dấu hiệu dừng

Giá vàng hôm nay: Đà giảm chưa có dấu hiệu dừng

Giá vàng nhẫn và vàng miếng liên tục được các thương hiệu điều chỉnh giảm ở cả hai chiều mua vào - bán ra trong phiên sáng 19/11 trong bối cảnh giá vàng thế giới giảm sâu.

Các tin khác

Giá vàng hôm nay 18/11: Phục hồi từ vùng giá thấp

Giá vàng hôm nay 18/11: Phục hồi từ vùng giá thấp

Giá vàng miếng SJC tăng nhẹ ở cả hai chiều so với phiên trước đó nhưng vẫn nằm trong vùng thấp của gần một tháng qua.
Giá vàng hôm nay 17/11: Lao dốc cùng đà giảm sâu của vàng thế giới

Giá vàng hôm nay 17/11: Lao dốc cùng đà giảm sâu của vàng thế giới

Giá vàng miếng SJC và vàng nhẫn bất ngờ được điều chỉnh giảm ở cả hai chiều mua vào - bán ra, đồng pha với đà giảm của giá vàng thế giới.
Giá USD tự do giảm mạnh, rời mốc 26.000 đồng

Giá USD tự do giảm mạnh, rời mốc 26.000 đồng

Giá USD tự do hôm nay giảm mạnh, 'bốc hơi' tới 260 đồng so với hôm trước. Trong khi đó, giá USD tại ngân hàng lại được điều chỉnh đi lên.
Giá vàng hôm nay 16/11: Trước nhịp giảm sâu, cảnh báo làn sóng "bắt đáy"

Giá vàng hôm nay 16/11: Trước nhịp giảm sâu, cảnh báo làn sóng "bắt đáy"

Trong khi giá vàng liên tục giảm, chuyên gia cảnh báo những nhà đầu tư cố gắng bắt đáy trong các nhịp hồi kỹ thuật ngắn hạn rất dễ rơi vào thế thua lỗ nếu Fed đẩy nhanh tốc độ và cường độ thắt chặt tiền tệ.
Xuất khẩu dứa Việt Nam: Tái cấu trúc chuỗi giá trị để hướng tới mục tiêu tỷ USD

Xuất khẩu dứa Việt Nam: Tái cấu trúc chuỗi giá trị để hướng tới mục tiêu tỷ USD

Sở hữu vùng nguyên liệu gần 60.000 ha, sản lượng lớn cùng năng lực chế biến ngày càng được cải thiện, dứa Việt Nam có nhiều điều kiện để mở rộng thị trường quốc tế. Để tiến tới mục tiêu tỷ USD, ngành hàng cần chuyển trọng tâm từ mở rộng sản lượng sang nâng chất lượng, phát triển sản phẩm giá trị gia tăng và xây dựng chuỗi liên kết đủ sức cạnh tranh.
Thủy sản Việt Nam mở rộng thị phần tại Singapore, cá tra chiếm ưu thế áp đảo

Thủy sản Việt Nam mở rộng thị phần tại Singapore, cá tra chiếm ưu thế áp đảo

Nhu cầu nhập khẩu thủy sản của Singapore tiếp tục tăng, tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp Việt Nam mở rộng xuất khẩu. Trong 9 tháng năm 2026, kim ngạch thủy sản Việt Nam vào thị trường này đạt 95,4 triệu SGD, tăng 7,7% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, Việt Nam đang giữ vị trí dẫn đầu nguồn cung phi-lê cá và thịt cá, đặc biệt chiếm tới 95,4% thị phần cá tra phi-lê đông lạnh tại Singapore.
Đề xuất chấm dứt Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, hoàn 8.000 tỷ đồng ứng từ cho  ngân sách

Đề xuất chấm dứt Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, hoàn 8.000 tỷ đồng ứng từ cho ngân sách

Bộ Công Thương đề xuất hoàn trả ngân sách nhà nước khoản tạm ứng 8.000 tỷ đồng liên quan Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, đồng thời chấm dứt việc trích lập và sử dụng quỹ khi nghị định kinh doanh xăng dầu mới có hiệu lực.
Giá vàng tuần qua: Tâm lý bi quan khi vàng liên tục "thủng đáy"

Giá vàng tuần qua: Tâm lý bi quan khi vàng liên tục "thủng đáy"

Trên thị trường vàng thế giới, tâm lý bi quan chiếm ưu thế sau khi vàng liên tục mất các mốc hỗ trợ và rơi xuống dưới 3.900 USD/ounce.
Doanh nghiệp Việt tìm hướng nâng giá trị nông sản qua chế biến sâu

Doanh nghiệp Việt tìm hướng nâng giá trị nông sản qua chế biến sâu

Từ nâng cao chất lượng, đổi mới sản phẩm, đầu tư công nghệ đến hợp tác với những thương hiệu lớn, các doanh nghiệp Việt đang từng bước tìm hướng đi mới để gia tăng giá trị nông sản, thay vì chủ yếu xuất khẩu nguyên liệu thô.
Giá vàng hôm nay 14/11: Nhịp điều chỉnh khốc liệt nhất thời gian qua

Giá vàng hôm nay 14/11: Nhịp điều chỉnh khốc liệt nhất thời gian qua

Tính từ phiên thứ Ba đầu tuần, mỗi ounce vàng đã bốc hơi xấp xỉ 290 USD – tương đương mức sụt giảm gần 7%, đánh dấu một trong những nhịp điều chỉnh khốc liệt nhất thời gian qua.
Doanh nghiệp đón cơ hội phát triển chuỗi cung ứng điện gió ngoài khơi

Doanh nghiệp đón cơ hội phát triển chuỗi cung ứng điện gió ngoài khơi

Với tiềm năng khoảng 600.000 MW, điện gió ngoài khơi không chỉ mở rộng nguồn cung năng lượng sạch mà còn tạo cơ hội để doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng, phát triển công nghiệp hỗ trợ và đón dòng vốn đầu tư lớn.
Giá vàng hôm nay 13/11: Giảm không phanh trước nhiều áp lực

Giá vàng hôm nay 13/11: Giảm không phanh trước nhiều áp lực

Giá vàng thế giới tiếp tục trượt dốc không phanh khi bốc hơi gần 3%, rơi xuống vùng đáy thấp nhất trong hơn một tuần qua.
Giá xăng dầu năm 2027: Doanh nghiệp tự quyết, Nhà nước rút khỏi khâu điều hành?

Giá xăng dầu năm 2027: Doanh nghiệp tự quyết, Nhà nước rút khỏi khâu điều hành?

Bộ Công Thương đang xây dựng phương án để doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu tự quyết định giá bán từ năm 2027, thay thế cơ chế Nhà nước trực tiếp điều hành định kỳ hiện nay. Tuy nhiên, việc chuyển đổi chỉ được thực hiện khi thị trường ổn định, nguồn cung bảo đảm; nếu giá thế giới biến động mạnh hoặc có nguy cơ đứt gãy nguồn cung, Nhà nước vẫn giữ vai trò điều hành.
Giá vàng hôm nay 12/11: Thị trường thế giới giảm không phanh

Giá vàng hôm nay 12/11: Thị trường thế giới giảm không phanh

Giá vàng trong nước được các thương hiệu điều chỉnh tăng nhẹ giữa lúc giá vàng thế giới liên tục lao dốc, đánh mất mốc 4.000 USD/ounce.
Giá vàng hôm nay 11/11: Lao dốc, xoá sạch toàn bộ mức tăng trước đó

Giá vàng hôm nay 11/11: Lao dốc, xoá sạch toàn bộ mức tăng trước đó

Giá vàng trong nước bất ngờ được điều chỉnh giảm trong phiên 11/11 giữa lúc giá vàng thế giới lao dốc, xoá bỏ toàn bộ mức tăng trước đó.
Ba kịch bản xuất khẩu và bài toán nâng nội lực doanh nghiệp

Ba kịch bản xuất khẩu và bài toán nâng nội lực doanh nghiệp

Dự thảo Chiến lược xuất nhập khẩu đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu đến năm 2030 đạt tối đa 1.041,1 tỷ USD. Để hiện thực hóa tham vọng này, doanh nghiệp Việt cần chuyển từ gia công sang làm chủ công nghệ, nâng giá trị gia tăng và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Giá vàng hôm nay 10/11: Vàng thế giới bứt tốc, kéo trong nước đi lên

Giá vàng hôm nay 10/11: Vàng thế giới bứt tốc, kéo trong nước đi lên

Giá vàng miếng SJC và vàng nhẫn bất ngờ được điều chỉnh tăng nhẹ chỉ sau một đêm, đồng pha với đà tăng của giá vàng thế giới.
Logistics trước áp lực dòng tiền: Doanh thu tăng nhưng công nợ không thể xem nhẹ

Logistics trước áp lực dòng tiền: Doanh thu tăng nhưng công nợ không thể xem nhẹ

Kim ngạch xuất nhập khẩu tăng trưởng mạnh mở ra nhiều cơ hội cho ngành logistics Việt Nam, song cũng kéo theo áp lực về vốn lưu động, chi phí vận hành và thu hồi công nợ. Trong bối cảnh thương mại toàn cầu liên tục biến động, quản trị dòng tiền và kiểm soát rủi ro thanh toán đang trở thành yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động ổn định và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Xem thêm
Đổi thay nơi ngã ba biên giới Mường Nhé

Đổi thay nơi ngã ba biên giới Mường Nhé

Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng  biển.

Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng biển.

Gỡ thẻ vàng thủy sản gắn với xây dựng kinh tế biển

Gỡ thẻ vàng thủy sản gắn với xây dựng kinh tế biển

Ngày hội văn hóa các dân tộc Việt Nam 2024 sắp diễn ra tại Quảng Trị

Ngày hội văn hóa các dân tộc Việt Nam 2024 sắp diễn ra tại Quảng Trị

[Tổng Hợp] 6 Quy Định Mới Về Đất Đai, Nhà Ở Có Hiệu Lực Tháng 8/2024

[Tổng Hợp] 6 Quy Định Mới Về Đất Đai, Nhà Ở Có Hiệu Lực Tháng 8/2024

WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG  #62

WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG #62

Cụ thể, báo cáo “Điểm lại - Cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam” ấn bản tháng 4/2024 của WB tại Việt Nam ngày 23/4 đã chỉ ra xuất khẩu đang phục hồi, tiêu dùng và đầu tư tư nhân trong nước cũng trên đà tăng dần. Xuất khẩu thực tế dự kiến sẽ tăng 3,5% vào năm 2024, phản ánh sự cải thiện dần dần nhu cầu toàn cầu. Ngoài ra, lĩnh vực bất động sản dự báo phục hồi mạnh hơn vào cuối năm nay và năm sau, thúc đẩy nhu cầu trong nước khi các nhà đầu tư và người tiêu dùng dần lấy lại niềm tin.
Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”

Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”

sản phẩm OCOP
Bác sĩ tư vấn cách phòng tránh bệnh đường hô hấp trong thời tiết giao mùa

Bác sĩ tư vấn cách phòng tránh bệnh đường hô hấp trong thời tiết giao mùa

Trao yêu thương cho em

Trao yêu thương cho em

Nhằm kết nối, sẻ chia với các trẻ em mồ côi cha, mẹ do dịch Covid-19 vừa qua trên địa bàn Cần Thơ. Tạp chí Gia đình Việt Nam tại TP Cần Thơ tổ chức Chương trình nghệ thuật “ Nối vòng yêu thương” diễn ra vào ngày 28/6/2022. Công ty Cổ phần Trầm hương sinh học TTT là đơn vị tài trợ chính cho chương trình với mong muốn các em sẽ đón nhận những tương lai tươi sáng.
Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia

Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia

Ngày 18/4 vừa qua, đối tượng Lê Ngọc Nhất đã dẫn Y Liên cùng 5 người khác gồm 2 nữ, 3 nam không rõ tên tuổi, không quen biết nhau sang Campuchia qua đường mòn biên giới tỉnh Long An.
Giao diện di động