Giá xăng dầu năm 2027: Doanh nghiệp tự quyết, Nhà nước rút khỏi khâu điều hành?

Doanh nghiệp tự định giá khi thị trường ổn định

Bộ Công Thương vừa xây dựng 3 kịch bản điều hành thị trường xăng dầu trong những tháng cuối năm 2026 và kế hoạch năm 2027, căn cứ vào diễn biến giá dầu thế giới và khả năng bảo đảm nguồn cung.

Theo cơ quan này, thị trường năng lượng thời gian tới tiếp tục chịu tác động từ những diễn biến địa chính trị khó lường. Căng thẳng giữa Mỹ và Iran, cùng việc Nga gia hạn lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel, nhiên liệu tàu thủy và dầu gasoil, có thể ảnh hưởng đến nguồn cung và giá năng lượng toàn cầu, đặc biệt là dầu diesel.

Bên cạnh đó, chi phí vận chuyển hàng hóa tăng có nguy cơ lan tỏa vào giá thành nhiều mặt hàng, tạo thêm áp lực lạm phát.

Ở kịch bản thứ nhất, giá dầu được giả định duy trì quanh mức 80 USD/thùng, nguồn cung cơ bản được bảo đảm và nghị định mới về kinh doanh xăng dầu được ban hành, có hiệu lực từ năm 2027.

Theo định hướng của Bộ Công Thương, thương nhân kinh doanh xăng dầu sẽ được tự quyết định giá bán theo nguyên tắc thị trường và chịu trách nhiệm trước pháp luật. Nhà nước không tiếp tục trực tiếp điều hành giá bán định kỳ như hiện nay.

Thay vào đó, cơ quan quản lý tập trung theo dõi, giám sát quá trình hình thành giá, bảo đảm nguồn cung và kiểm tra việc chấp hành các quy định về giá, cạnh tranh cũng như hoạt động của hệ thống phân phối. Với điều kiện thị trường thuận lợi, Bộ Công Thương đánh giá chưa cần sử dụng các biện pháp bình ổn giá theo Luật Giá.

Kịch bản thứ hai được xây dựng trong trường hợp thị trường thế giới cơ bản ổn định, giá dầu ở ngưỡng trên 90 USD/thùng, nguồn cung được bảo đảm và nghị định mới có hiệu lực từ năm 2027.

Theo đánh giá của Bộ Công Thương, nguồn cung dầu thô và xăng dầu trên thế giới sẽ từng bước phục hồi, giá biến động trong phạm vi thị trường có thể thích ứng. Tuy nhiên, mặt bằng giá khó giảm sâu về mức thấp như đầu năm 2026 hoặc tương đương kịch bản thứ nhất.

Trong khi đó, kịch bản thứ ba tính đến khả năng giá xăng dầu thế giới biến động mạnh, từ 110 USD/thùng trở lên, kéo theo nguy cơ gián đoạn nguồn cung.

Xung đột địa chính trị kéo dài hoặc leo thang có thể khiến hoạt động khai thác, lọc dầu và vận tải quốc tế bị gián đoạn, đồng thời đẩy chi phí vận chuyển, bảo hiểm tăng cao. Khi đó, dù nghị định mới được ban hành, cơ chế điều hành giá mới có thể chưa được triển khai ngay. Nhà nước sẽ tiếp tục trực tiếp điều hành giá xăng dầu định kỳ cho đến khi thị trường ổn định trở lại.

Bộ Công Thương sẽ phối hợp với Bộ Tài chính điều hành giá bám sát diễn biến giá xăng dầu thành phẩm thế giới, đồng thời tham mưu các giải pháp ứng phó phù hợp với mức độ biến động.

Không ưu tiên sử dụng Quỹ Bình ổn để hỗ trợ giá

Song song với phương án điều hành giá, Bộ Công Thương đặt ra yêu cầu duy trì sản xuất của hai nhà máy lọc dầu, theo dõi chặt chẽ kế hoạch sản xuất và mua hàng của các thương nhân đầu mối.

Doanh nghiệp cần tiếp tục đa dạng hóa nguồn dầu thô và xăng dầu nhập khẩu, thực hiện kế hoạch cung ứng, đồng thời duy trì mức tồn kho lưu thông theo quy định để bảo đảm nguồn cung trong nước.

Không ưu tiên sử dụng Quỹ Bình ổn để hỗ trợ giá.

Về nhu cầu tiêu thụ năm 2027, Bộ Công Thương dự báo việc gia tăng phương tiện sử dụng điện và các loại năng lượng khác sẽ khiến nhu cầu xăng cơ bản không tăng đáng kể. Ngược lại, nhu cầu dầu phục vụ sản xuất công nghiệp và vận tải có thể tăng khi nhiều dự án công nghiệp, đầu tư công được thúc đẩy.

Đối với chính sách giá, Bộ Công Thương dự kiến phối hợp với Bộ Tài chính đánh giá kết quả thực hiện các chính sách thuế trong năm 2026, đặc biệt là những ưu đãi có thời hạn đến hết ngày 31/12. Trên cơ sở đó, các cơ quan sẽ tham mưu phương án áp dụng từ đầu năm 2027, nhằm tránh gây biến động lớn về giá trong giai đoạn chuyển tiếp.

Nếu thị trường biến động mạnh, chính sách thuế tiếp tục là công cụ được ưu tiên nghiên cứu, đề xuất để hỗ trợ bình ổn giá và bảo đảm nguồn cung.

Đáng chú ý, Bộ Công Thương cho biết không ưu tiên tiếp tục sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu để hỗ trợ giá bán. Trong kịch bản thị trường cơ bản ổn định, trọng tâm là rà soát, đối chiếu số dư, thực hiện trích lập theo quy định và ưu tiên hoàn trả ngân sách nhà nước đã tạm ứng.

Ngay cả trong kịch bản giá thế giới tăng cao, nguồn cung chịu sức ép, việc chi Quỹ cũng không được xác định là giải pháp ưu tiên. Trường hợp phát sinh tình huống đặc biệt cần sử dụng Quỹ, đề xuất phải căn cứ vào điều kiện pháp luật, khả năng nguồn Quỹ, nghĩa vụ hoàn trả ngân sách và quyết định của cấp có thẩm quyền.

Nguồn:Giá xăng dầu năm 2027: Doanh nghiệp tự quyết, Nhà nước rút khỏi khâu điều hành?