Lý do nào khiến doanh nghiệp ồ ạt hủy kế hoạch phát hành cổ phiếu?

Nhiều doanh nghiệp hủy phát hành thêm cổ phiếu

Mới đây, Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Bất động sản An Gia (AGG) dừng việc chào bán cổ phiếu ra công chúng cho cổ đông hiện hữu để tăng vốn. Theo kế hoạch ban đầu, họ sẽ bán hơn 40,6 triệu đơn vị, tương đương 25% lượng cổ phiếu đang lưu hành, với giá 10.000 đồng. Số tiền thu về dùng để trả nợ ngân hàng và góp vốn vào công ty con. Lý do họ hủy phát hành là thị trường chưa phù hợp để chào bán, nên khó đảm bảo lợi ích của cổ đông, tính khả thi của đợt phát hành.

Chứng khoán Nhất Việt (Mã: VFS) quyết định tạm dừng thực hiện phương án chào bán thêm cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu. Hội đồng quản trị cho biết sẽ tiến hành điều chỉnh phương án và xin lại ý kiến cổ đông tại cuộc họp thường niên 2025. Theo phương án, VFS dự kiến chào bán 120 triệu cp (tỷ lệ 1:1) ra công chúng, với giá 10.000 đồng/cp, dự thu tối đa 1.200 tỷ đồng. Thời gian chào bán dự kiến trong 2024 - 2025. Mục đích chào bán nhằm tăng vốn điều lệ, bổ sung vốn cho hoạt động tự doanh và cho vay ký quỹ.

Trước đó, từ cuối năm 2024 nhiều công ty cũng đã công bố quyết định tạm hoãn phương án chào bán cổ phiếu được đại hội cổ đông thông qua.

Theo đó, DIC Group (Mã: DIG) quyết định dừng việc phát hành 200 triệu cp ra công chúng với giá 15.000 đồng/cp (huy động 3.000 tỷ đồng). Theo công ty bất động sản, nhằm đảm bảo lợi ích của cổ đông trong điều kiện chứng khoán không thuận lợi, HĐQT quyết định dừng việc triển khai và điều chỉnh kế hoạch thu xếp vốn bằng hình thức khác. Việc chào bán cổ phiếu lần này sẽ được dời sang thời điểm khác khi thị trường thuận lợi hơn.

Một doanh nghiệp bất động sản khác là Tổng Công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị Nam Hà Nội (Mã: NHA) cũng thông báo tạm dừng kế hoạch phát hành cổ phiếu với lý do thay đổi phương án chào bán phù hợp với tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh hiện tại, kế hoạch huy động và sử dụng vốn. Theo phương án ban đầu, NHA dự kiến chào bán 8,8 triệu cổ phiếu cho cổ đông, tương đương 20% số cổ phần đang lưu hành với giá phát hành là 10.000 đồng/cp.

Cũng trong tháng 12/2024, Vietravel (Mã: VTR) công bố nghị quyết của HĐQT thông qua việc tạm dừng hồ sơ đăng ký chào bán cổ phiếu ra công chúng đã nộp Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Mục đích tạm dừng phương án chào bán là để điều chỉnh phương án sử dụng vốn chi tiết đảm bảo với nhu cầu thực tế của công ty. Vietravel cho biết sau khi có phương án mới, công ty sẽ nộp lại hồ sơ đăng ký chào bán thêm cổ phiếu ra công chúng cho Ủy ban.

Trước đó, công ty có kế hoạch chào bán gần 28,7 triệu cp (tỷ lệ 1:1) với giá phát hành 12.000 đồng/cp. Nếu hoàn tất chào bán, vốn điều lệ dự kiến tăng từ 292 tỷ lên 579 tỷ đồng. Trong số 344 tỷ đồng thu được từ đợt chào bán, Vietravel dự kiến dùng 313 tỷ đồng để trả nợ đến hạn cho các ngân hàng, 31 tỷ đồng còn lại để trả lương cho người lao động .

ĐHĐCĐ bất thường hồi tháng 11/2024 của Ngân hàng TMCP Lộc Phát (Mã: LPB) đã thông qua tạm dừng thực hiện các thủ tục triển khai phương án chào bán thêm 800 triệu cp LPB cho cổ đông hiện hữu (huy động 8.000 tỷ đồng). Lộc Phát cho biết ban lãnh đạo quyết định như trên căn cứ tình hình thị trường và định hướng phát triển của ngân hàng.

Cũng trong tháng 11/2024, Ngân hàng TMCP Phương Đông (Mã: OCB) công bố quyết định của HĐQT về dừng kế hoạch phát hành 882.353 cp riêng lẻ và 5 triệu cổ phiếu ESOP để tăng vốn điều lệ, song không nêu lý do.

Trước nữa, Đầu tư Hải Phát (Mã: HPX) hồi tháng 9/2024 cũng thông báo về việc tạm dừng kế hoạch chào bán thêm 152,08 triệu cp cho cổ đông để huy động hơn 1.500 tỷ đồng. Theo phương án ban đầu, toàn bộ số tiền sẽ dùng để thanh toán gốc và lãi của các khoản nợ ngân hàng, trái phiếu. Lý do Hải Phát đưa ra đưa ra là nhằm đảm bảo lợi ích cho cổ đông do tình hình thị trường không thuận lợi và đảm bảo tính khả thi của đợt chào bán cổ phiếu ra công chúng cho cổ đông hiện hữu.

Thị trường chưa thuận lợi

Có thể thấy, hầu hết các doanh nghiệp dừng phương án chào bán thêm hàng chục triệu cổ phiếu để tăng vốn với lý do tình hình thị trường chưa phù hợp.

Nửa đầu năm 2024, thời điểm khi ĐHĐCĐ thường niên 2024 thông qua các phương án chào bán, thanh khoản thị trường chứng khoán đã trở nên khởi sắc. Giá trị giao dịch bình quân phiên trên sàn HOSE 6 tháng đầu năm 2024 đạt xấp xỉ 21.600 tỷ đồng. Tuy nhiên, nửa cuối năm, con số này suy yếu chỉ còn 15.600 tỷ đồng, thấp hơn 28%. Thanh khoản bình quân phiên tính từ 1/1 đến 19/2/2025 cũng mới đạt 12.800 tỷ đồng. Điều này có thể lý giải do nhà đầu tư còn thận trọng trước những diễn biến mới của bối cảnh vĩ mô, kinh tế và tâm lý nghỉ Tết Nguyên đán, hay định giá chưa đủ hấp dẫn.

Một diễn biến đặc biệt trong 2024 là khối ngoại bán ròng kỷ lục. Trên HOSE, các nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng khoảng 98.000 tỷ đồng trong năm qua, và tiếp tục xả ròng gần 13.000 tỷ đồng trong đầu năm nay (đến 19/2). Điều này cho thấy dòng tiền ngoại vẫn đang có xu hướng chảy vào các thị trường đầu tư khác có sức hút hơn.

Ngoài yếu tố thị trường, điểm chung của nhiều kế hoạch phát hành tăng vốn là gặp phải phản ứng trái chiều của cổ đông và nhà đầu tư, thể hiện qua việc giá cổ phiếu sụt giảm. Một số mã nằm sàn ngay khi công bố thông tin, thậm chí có cổ phiếu ghi nhận thị giá "bốc hơi" hai con số sau một tháng.

Tại diễn đàn M&A Việt Nam tổ chức hồi cuối tháng 11/2024, ông Dominic Scriven, Chủ tịch Dragon Capital Việt Nam, từng nói một trong những rào cản của thị trường vốn và M&A là lòng tin giữa người bán và mua.

Áp lực bán ròng của khối ngoại, câu chuyện lãi suất và tỷ giá có dấu hiệu dâng lên cùng ảnh hưởng từ thị trường quốc tế đã khiến chứng khoán gần như đi ngang suốt từ cuối năm 2024 đến nay. Nhà đầu tư vẫn giữ tâm lý thận trọng, phần lớn họ chọn đứng ngoài quan sát hoặc dịch chuyển sang các kênh tài sản khác có hiệu suất và diễn biến sôi động hơn.

Theo ông Dominic Scriven, cần có những điều kiện cần thiết để thị trường vốn trở nên hấp dẫn với cả bên mua – bán, trong bối cảnh thị trường vẫn chưa sôi động được như kì vọng. Để khơi thông thị trường, Chủ tịch Dragon Capital cho rằng nút thắt lớn nhất hiện nay vẫn là chính sách, bởi hiện vẫn chưa có nhiều chính sách tạo động lực lớn cho các nhà đầu tư gián tiếp.

Bộ Tài chính và cơ quan quản lý thị trường chứng khoán đã nỗ lực để giải quyết các vấn đề thu hút vốn nước ngoài như việc ban hành Thông tư 68/2024, nhưng thực tế các nhà đầu tư nước ngoài chưa xem đó là thông điệp có tác động đủ rõ ràng.

Bên mua nội địa cũng chưa thực sự có cơ chế để đầu tư mạnh tay. Các định chế lớn như các công ty bảo hiểm nhân thọ có nguồn vốn rất lớn, nhưng không thực sự được phép đầu tư ngoài trái phiếu chính phủ (TPCP). Hay cơ quan Bảo hiểm Xã hội cũng không có nhiều công cụ đầu tư ngoài TPCP (có giai đoạn lãi suất 5 năm là 1,8%/năm, trong khi các công trả lãi suất vay 8-10%/năm).

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán đối mặt nhiều thách thức ngắn hạn, việc các doanh nghiệp dừng kế hoạch phát hành cổ phiếu cho thấy sự thận trọng và ưu tiên bảo vệ lợi ích của cổ đông. Tuy nhiên, triển vọng dài hạn của thị trường vẫn được đánh giá tích cực với các yếu tố hỗ trợ quan trọng như nâng hạng thị trường, kinh tế tăng trưởng ổn định và dòng vốn quốc tế tiềm năng. Điều này hứa hẹn tạo nền tảng vững chắc cho sự phục hồi và phát triển của thị trường chứng khoán, đồng thời mang lại cơ hội lớn hơn cho các doanh nghiệp trong việc huy động vốn, khi niềm tin nhà đầu tư dần được khôi phục.

Nguồn: Lý do nào khiến doanh nghiệp ồ ạt hủy kế hoạch phát hành cổ phiếu?