Kinh tế Việt Nam vào chu kỳ tăng trưởng mới: Nhà nước dẫn dắt, tư nhân bứt tốc

Theo báo cáo kinh tế vĩ mô của Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam (MASVN), nền kinh tế Việt Nam năm 2025 cho thấy sức chống chịu và nội lực ngày càng vững vàng trước những biến động bên ngoài. Tăng trưởng GDP đạt 8,02% - mức cao nhất kể từ năm 2011 (ngoại trừ năm 2022 mang tính phục hồi sau đại dịch) và vượt xa dự báo đồng thuận 7,2%. Đáng chú ý, đà tăng trưởng được cải thiện rõ rệt qua từng quý, từ 7,05% trong quý I lên 8,46% trong quý IV, phản ánh sự lan tỏa ngày càng đồng đều của các động lực tăng trưởng trong nền kinh tế.

Cả ba cấu phần chính của tổng cầu đều duy trì xu hướng tích cực: tiêu dùng cuối cùng tăng 7,95%, cao hơn đáng kể so với mức 6,6% của năm 2024; tích lũy tài sản tăng 8,68%; trong khi xuất khẩu vẫn tăng trưởng hai chữ số, đạt 16,27% bất chấp những bất định từ “Thương chiến 2.0”, đi cùng với mức tăng nhập khẩu 17,12%.

Khu vực FDI tiếp tục duy trì đà tăng ổn định với mức tăng 11,7%, chiếm 16% tổng vốn đầu tư, cho thấy Việt Nam vẫn giữ được sức hấp dẫn trong chuỗi dịch chuyển vốn toàn cầu. Trong khi đó, khu vực ngoài nhà nước - dù chiếm tỷ trọng lớn nhất với 54% - ghi nhận mức tăng 8,4%, cải thiện nhẹ so với năm trước.

Nhà nước giữ vai trò "đầu tàu"

Một trong những điểm nhấn quan trọng của chu kỳ tăng trưởng mới là vai trò dẫn dắt rõ nét của khu vực kinh tế nhà nước. Theo MASVN, tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội năm 2025 tăng 12,1% so với cùng kỳ, trong đó khu vực nhà nước tăng tới 19,7% và chiếm khoảng 30% tổng vốn đầu tư. Động lực này được củng cố mạnh mẽ trong giai đoạn 2026-2030, khi chi đầu tư phát triển trong ngân sách nhà nước dự kiến tăng 53% so với kế hoạch 2025 lên 1,12 triệu tỷ đồng, chiếm tới 35,5% tổng chi ngân sách nhà nước.

Đáng chú ý, cơ cấu chi ngân sách trong giai đoạn 2026–2030 cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt theo hướng ưu tiên đầu tư phát triển, với tỷ trọng chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển lần lượt là 50,7% và 40,7%, so với mức 56,9% và 31,2% của năm 2024.

Đầu tư công không chỉ đóng vai trò kích thích tăng trưởng ngắn hạn mà còn tạo nền tảng dài hạn cho năng lực sản xuất của nền kinh tế thông qua hạ tầng giao thông, năng lượng và logistics. Tiến độ giải ngân năm 2025 đạt hơn 83% kế hoạch Thủ tướng giao và Chính phủ đặt mục tiêu giải ngân 100% ngay từ đầu năm 2026, cho thấy quyết tâm sử dụng đầu tư công như một “đòn bẩy chiến lược” trong chu kỳ tăng trưởng mới.

Song song với đó, Nhà nước tiếp tục đóng vai trò kiến tạo thông qua cải cách thể chế. Nhiều luật và chính sách quan trọng như Luật Đầu tư sửa đổi, Luật Công nghệ cao hay các chính sách ưu đãi sản xuất giá trị gia tăng đang được triển khai, nhằm cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút dòng vốn chất lượng cao.

Kinh tế tư nhân - động lực tăng trưởng dài hạn

Nếu kinh tế nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, thì khu vực kinh tế tư nhân được xác định là động lực tăng trưởng quan trọng trong trung và dài hạn. Hiện khu vực ngoài nhà nước chiếm khoảng 54% tổng vốn đầu tư toàn xã hội và được kỳ vọng sẽ tăng trưởng 10-12% mỗi năm trong giai đoạn tới. Mục tiêu đến năm 2030, kinh tế tư nhân đóng góp 55-58% GDP.

Động lực cho khu vực tư nhân đến từ nhiều yếu tố. Trước hết là sự cải thiện thu nhập và niềm tin tiêu dùng, được hỗ trợ bởi tăng trưởng kinh tế tích cực và các chính sách tài khóa - thuế khóa hướng tới người dân. Thứ hai, quá trình phục hồi của thị trường bất động sản và sản xuất công nghiệp giúp cải thiện dòng tiền và nhu cầu đầu tư của doanh nghiệp. Thứ ba, chiến lược nâng cao tỷ lệ nội địa hóa lên trên 40% vào năm 2030 tạo dư địa lớn cho doanh nghiệp tư nhân tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị sản xuất.

Bên cạnh đó, dòng vốn FDI vẫn là nhân tố bổ trợ quan trọng. Việt Nam đặt mục tiêu thu hút 40-60 tỷ USD vốn FDI đăng ký mỗi năm trong giai đoạn 2026-2030, với giải ngân đạt 30-40 tỷ USD/năm. Trọng tâm của dòng vốn này không chỉ nằm ở quy mô, mà ở khả năng lan tỏa công nghệ, thúc đẩy khu vực tư nhân trong nước nâng cao năng lực sản xuất và cạnh tranh.

Chu kỳ tăng trưởng mới của kinh tế Việt Nam được xây dựng trên nền tảng cân bằng hơn giữa ổn định vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng. Mặc dù áp lực lạm phát và tăng trưởng tín dụng cao vẫn là những yếu tố cần theo dõi, mục tiêu kiểm soát CPI quanh 4,5% cùng chính sách điều hành linh hoạt được kỳ vọng sẽ giữ ổn định các cân đối lớn của nền kinh tế.

Trong bối cảnh đó, sự phối hợp giữa vai trò dẫn dắt của Nhà nước và động lực bứt phá của kinh tế tư nhân sẽ quyết định chất lượng và độ bền vững của tăng trưởng. Nếu các cải cách thể chế được triển khai hiệu quả và dòng vốn đầu tư được sử dụng đúng trọng tâm, chu kỳ tăng trưởng mới không chỉ giúp Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng cao hơn, mà còn tạo bước chuyển về chất cho nền kinh tế trong giai đoạn 2026-2030.

Nguồn: Kinh tế Việt Nam vào chu kỳ tăng trưởng mới: Nhà nước dẫn dắt, tư nhân bứt tốc