Hướng đến nền kinh tế xanh, bền vững

Hợp lực gia tăng giá trị

Từ ý tưởng bổ sung thảo dược vào thức ăn cho đàn gà, nhóm nghiên cứu Dự án “trứng gà thảo dược Đà Lạt” đã cho ra sản phẩm với hương vị đặc biệt. Bà Nguyễn Thụy Phương Trâm, trưởng dự án cho biết: “Nhóm nghiên cứu đã bổ sung các loại thảo dược như hương thảo, nghệ, tỏi, đinh lăng vào thức ăn của gà, tạo nên sản phẩm đặc trưng, thu hút người tiêu dùng”.

Năm 2025, sau khi dự án đoạt giải nhất Hội thi Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tỉnh Lâm Đồng, quy trình sản xuất được chuyển giao cho Công ty trách nhiệm hữu hạn Năng lượng Thiên Đức Phát (Lâm Đồng) để thương mại hóa. Doanh nghiệp tiếp tục hoàn thiện mô hình theo hướng kinh tế tuần hoàn, từng bước nâng cao giá trị sản phẩm.

Theo Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Năng lượng Thiên Đức Phát Phạm Trọng Tâm, qua sự kết nối của Sở Khoa học và Công nghệ Lâm Đồng, doanh nghiệp đang được các chuyên gia của Trung tâm Đổi mới sáng tạo, Trường đại học Công thương Thành phố Hồ Chí Minh đồng hành trong quá trình hoàn thiện sản phẩm, xây dựng thương hiệu, phát triển thị trường và thương mại hóa, từng bước mở rộng quy mô.

Không chỉ với những sản phẩm mới, yêu cầu đổi mới công nghệ cần thực hiện liên tục trong mọi quy trình sản xuất, tiêu thụ. Công ty cổ phần Viên Sơn, hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, chế biến và xuất khẩu nông sản, đã xuất khẩu hơn 5.530 tấn sản phẩm trong năm 2025, trong đó 4.752 tấn hàng chế biến. Từ yêu cầu của thị trường, doanh nghiệp xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải được ứng dụng xuyên suốt chuỗi giá trị, từ vùng nguyên liệu đến chế biến và quản trị.

Để nâng cao giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam, Giám đốc Công ty cổ phần Viên Sơn Nguyễn Duy Đa cho rằng, cùng với nỗ lực đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp, rất cần sự đồng hành của các cơ quan quản lý nhà nước, trường đại học và viện nghiên cứu trong nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, cũng như triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.

Tương tự, Giám đốc Hợp tác xã Thủy canh Việt (Vietponics) Nguyễn Đức Huy cho biết, đơn vị đã lựa chọn hướng tự chủ công nghệ, từng bước phát triển hệ sinh thái gồm điều khiển IoT, truy xuất nguồn gốc và thương mại điện tử. Tuy nhiên, để nâng cao năng lực sản xuất và giá trị gia tăng, hợp tác xã mong muốn có sự kết nối chặt chẽ hơn giữa “ba nhà”.

Từ phía các nhà khoa học, sự chủ động trong liên kết cũng được đặt ra rõ hơn. Giáo sư, Tiến sĩ Dương Tấn Nhựt, Phó Viện trưởng Khoa học sự sống, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam khẳng định: “Chúng tôi cam kết với Nhà nước và doanh nghiệp tập trung nghiên cứu, sớm có những sản phẩm tốt nhất, mang lại hiệu quả cao”. Cùng với việc tập trung tạo ra những kết quả có giá trị chuyên môn, nhà khoa học cần tính đến khả năng ứng dụng, hiệu quả khi đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất, trở thành sản phẩm, giải pháp phục vụ thực tiễn.

Mới đây, tỉnh Lâm Đồng “đặt hàng” Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam triển khai thí điểm giải pháp ITS, hệ thống điều khiển giao thông thông minh tại một số nút giao thông quan trọng trên địa bàn. Từ kết quả thực tế, giải pháp ITS có thể được ứng dụng rộng rãi, góp phần giảm ùn tắc giao thông. Trường đại học Việt Đức cũng hợp tác với tỉnh Lâm Đồng thông qua đề án “chống ùn tắc giao thông trên địa bàn Đà Lạt” do sở chuyên ngành của địa phương “đặt hàng”.

Tiến sĩ Hà Thúc Viên, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Việt Đức cho rằng, để sự hợp tác “ba nhà” đi vào thực chất, mỗi bên phải xác định phần việc của mình: Nhà nước tạo cơ chế thuận lợi; nhà trường, chuyên gia, nhà khoa học tập trung nghiên cứu; doanh nghiệp đóng vai trò đầu tư trọng điểm.

Hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Việc triển khai khoa học, công nghệ tại tỉnh Lâm Đồng còn riêng lẻ, phân tán; vẫn tồn tại khoảng cách giữa chính sách và nhu cầu thực tiễn, giữa kết quả nghiên cứu và khả năng chuyển giao, giữa nhu cầu đổi mới công nghệ của doanh nghiệp với khả năng tiếp cận chuyên gia, nhà khoa học.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nguyễn Ngọc Phúc, việc thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa “ba nhà” là yêu cầu cấp thiết. Mỗi chủ thể có một vai trò, nhưng cùng hướng đến một mục tiêu chung là tạo ra sản phẩm mới, công nghệ mới, phương thức sản xuất mới và mang lại giá trị thực chất cho người dân, doanh nghiệp, nền kinh tế của tỉnh và quốc gia.

Theo kế hoạch, từ nay đến năm 2030, hằng năm Lâm Đồng sẽ khảo sát, lựa chọn và công bố danh mục các bài toán khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo để kết nối doanh nghiệp với các trường đại học, viện nghiên cứu và chuyên gia. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Ngọc, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Đà Lạt gợi mở: Lâm Đồng cần xây dựng chiến lược phát triển dựa trên khoa học, công nghệ và dữ liệu; đồng thời, xây dựng chu trình khép kín “đặt hàng-nghiên cứu-chuyển giao-sản xuất-thương mại hóa”.

Tỉnh xác định những lĩnh vực ưu tiên phát triển, gồm nông nghiệp thông minh, bảo quản sau thu hoạch, chế biến sâu; kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; năng lượng tái tạo; trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, GIS, chuyển đổi số; quản lý số hóa tài nguyên văn hóa, du lịch thông minh…

Giai đoạn 2026-2027, tỉnh hỗ trợ ký kết, thực hiện ít nhất 20 hợp đồng nghiên cứu, phát triển, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu; hình thành ít nhất ba mô hình hợp tác “ba nhà” trong các lĩnh vực ưu tiên. Hướng đến năm 2030, Lâm Đồng hình thành và vận hành hiệu quả mạng lưới đổi mới sáng tạo; xây dựng một số trung tâm đổi mới sáng tạo, mô hình hợp tác tiêu biểu giữa “ba nhà” hướng đến nền kinh tế xanh, bền vững trong giai đoạn mới.

Nguồn: Hướng đến nền kinh tế xanh, bền vững